Τα «κορίτσια» της AstraZeneca και οι αμβλώσεις

Είναι η δεύτερη φορά τους τελευταίους μήνες που «ανεβαίνει» στην ειδησεογραφία το θέμα του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση. Τώρα, αφορμή είναι η ψήφος του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Στέλιου Κυμπουρόπουλου, σε ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου σχετικό με την προστασία του παιδιού. Πριν από ένα, περίπου, χρόνο ήταν κάποιες αφίσες – στους σταθμούς του μετρό αν θυμάμαι καλά – τύπου «Μανούλα γιατί με σκοτώνεις;». Θεωρώ επουσιώδες τι ακριβώς εννοούσε με την ψήφο του ο κύριος Κυμπουρόπουλος (μπαίνοντας στη διαδικασία να το εξηγήσει, πιστεύω ότι το έκανε ακόμη πιο ασαφές) ή το αν ένας ευρωβουλευτής δικαιούται να ψηφίζει ανάλογα με τα προσωπικά του βιώματα. Αυτά κρίνονται κατά περίσταση. Εκείνο που μου φαίνεται εξωφρενικό είναι ότι το 2021 μιλάμε στην Ελλάδα για αμβλώσεις.

Ανήκω στη γενιά που τον τελευταίο καιρό πολιτογραφήθηκε ως «γενιά της AstraZeneca» ή «Ενα παιδί μετράει τ’ Astra», επειδή ήταν η πρώτη που έκανε το συγκεκριμένο εμβόλιο. Είμαστε εμείς που ζήσαμε «τα καλύτερά μας χρόνια», τη δεκαετία των είκοσι χρόνων μας δηλαδή, ντάλα eighties. Ναι ξέρω… Σαν να βλέπω τους νεότερους να με κοιτάνε με ύφος απαξιωτικό, πριν εκστομίσουν το «Ok boomer». Ας περιοριστούμε όμως στα γεγονότα. Και το γεγονός είναι ότι στη δεκαετία του 1980 οι αμβλώσεις στην Ελλάδα ήταν μια, σχετικά, «νόμιμη παρανομία». Και γίνονταν σε μεγάλα νοσοκομεία.

Εκτρώσεις τις λέγαμε τότε – αν και, προσωπικά, από το «έκτρωση» που προκαλεί συνειρμούς με το «έκτρωμα», προτιμώ «άμβλωση» που είναι πιο αμβλύ. Και το δικαίωμά μας σε αυτό δεν τίθετο καν προς συζήτηση. Κάτι σαν δεδομένο που είχαμε «κληρονομήσει» από τις μεγαλύτερες αδελφές μας, τις «κόρες» της σεξουαλικής επανάστασης της δεκαετίας του 1970. Ακόμη και το «Γράμμα σε ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ» της Οριανα Φαλάτσι είχε αμφίσημο μήνυμα ή, έστω, ως έτσι θέλαμε να το ερμηνεύουμε. Με δυο λόγια, το θέμα ήταν λυμένο. Και όταν το 1986 πέρασε από το ΠΑΣΟΚ ο νόμος για τις αμβλώσεις, ήταν σαν να άνοιγε ήδη ξεκλειδωμένες πόρτες. Οχι, δεν τις είχαμε ξεκλειδώσει εμείς. Τις είχε ξεκλειδώσει ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας που έκανε τα πρώτα της βήματα στην εξωστρέφεια. Και δεν αναζητούσε ευθύνες στις προηγούμενες γενιές. Δικό μας τ’ όνειρο δικό μας και το θαύμα.

Ιστορίες από την αναμονή

Χθες, τηλεφωνούσα όλη την ημέρα σε φίλες και φίλους από τα παλιά μήπως και θυμόντουσαν πόσο στοίχιζε τότε μια έκτρωση. Οι φίλες μου έλεγαν πόσες είχαν κάνει, οι φίλοι πόσες είχαν πληρώσει. Και θυμηθήκαμε τις σχετικές ιστορίες. Μια φίλη που είχε φύγει από το νοσοκομείο οδηγώντας τη μηχανή της. Ή η άλλη που είχε πάει το ίδιο βράδυ σε χορευτικό πάρτι.

Οι φίλοι είχαν να θυμηθούν ιστορίες από τις αίθουσες αναμονής. Εκεί που περίμεναν τα «κορίτσια» του, φορώντας συνήθως μαύρα γυαλιά για να μην τους γνωρίσουν οι τυχαία διερχόμενοι. Θυμηθήκαμε εκείνο τον αθεόφοβο που, περιμένοντας την τότε φίλη του η οποία έκανε έκτρωση, γνώρισε τη γυναίκα που, τελικά, παντρεύτηκε. Ή τον άλλον που έπεσε μούρη με μούρη με τον παντρεμένο διευθυντή του (ο οποίος δεν συνόδευε τη γυναίκα του για έκτρωση) και έκαναν ότι δεν γνώριζαν ο ένας τον άλλον.

Μυστικά κι αλήθειες

Να δεχθώ ότι ζούσα στην Αθήνα, σε ένα περιβάλλον υποστηρικτικό και τα πράγματα δεν ήταν έτσι στη «βαθιά» ελληνική περιφέρεια. Θυμάμαι ωστόσο φίλες που έρχονταν, πριν από το 1986, από τη Γαλλία για να κάνουν έκτρωση στην πιο προοδευτική, ως προς αυτό, Ελλάδα. Να παραδεχθώ επίσης ότι πολύ κακώς το παίρναμε έτσι αψήφιστα. Θα έπρεπε να είμαστε πιο προσεκτικές με την αντισύλληψη – το «χάπι» μας πάχαινε και μας έπρηζε. Θα νοσταλγήσω όμως και μια εποχή που κάποια πράγματα δεν τα πολυσυζητούσαμε. Απλώς τα κάναμε.