Το πολιτικό ταμείο της βίας

Ποιος κάνει πολιτικό ταμείο από την ένταση της βίας και της κοινωνικής σύγκρουσης; Αυτό είναι ένα ερώτημα, το οποίο πρέπει να απαντηθεί, στον βαθμό που σήμερα δεν βρισκόμαστε πλέον στις κοινωνικές συνθήκες των «δεκεμβριανών» του 2008, της έκρηξης του 2010-11, ούτε καν της τεχνητής ρήξης του 2014. Ποιο είναι το επιδιωκόμενο πολιτικό όφελος που ωθεί τον ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα με νωπό κυβερνητικό και καθεστωτικό παρελθόν, να συμπορεύεται με τους αλληλέγγυους του «γεννήθηκα 17 Νοέμβρη», να στήνει δηλώσεις βουλευτών και στελεχών του μπροστά σε πανό καταλήψεων στα Πανεπιστήμια με συνθήματα για «αντάρτες πόλεων» και να πανηγυρίζει για «την κατάργηση των νόμων στην πράξη»; Το κάνει από την πολιτική θέση υπεράσπισης των κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, από την αντιπαράθεσή του με τη «χούντα που δεν τελείωσε το ’73», ή για να αντισταθεί στον αυταρχισμό της εξουσίας; Μάλλον για κανέναν από αυτούς τους λόγους, αφού μία τέτοια στάση είναι πολιτικά αυτοκτονική για ένα κόμμα εξουσίας και στερείται μαζικού κοινού στην ελληνική κοινωνία, ενώ το φλερτ με το περιθώριο απομακρύνει τον ΣΥΡΙΖΑ από τις αξιακές πολιτικές ταυτότητες των δυνάμεων του δημοκρατικού τόξου. Επομένως, προς τι η λαθροχειρία στο πολιτικό ταμείο της βίας και της κοινωνικής σύγκρουσης;

Το σίγουρο είναι ότι δύσκολα ένα κόμμα αποποιείται αδαπάνως το παρελθόν των γκρουπούσκουλων και συνιστωσών, εξ ων συνετέθη ο ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2004 και που έβαλαν τελικά τη σφραγίδα τους στην ανάληψη της αρχηγίας του από τον κ. Τσίπρα το 2008. Ταυτόχρονα, η αλλαγή πολιτικής ταυτότητας αυτού του χώρου από την ανανεωτική Αριστερά της συναίνεσης και της ευρωπαϊκής προοπτικής στην αντισυστημική Αριστερά της ρήξης με τους θεσμούς, του λαϊκισμού, της εχθροπάθειας και του κοινωνικού μίσους κέρδισε σε καιρό κρίσης το πέρασμα του ΣΥΡΙΖΑ στη διακυβέρνηση και τελικά στην άσκησή της με καθεστωτική βουλιμία για τον «έλεγχο των αρμών της εξουσίας». Αυτή τη νέα ταυτότητα δεν θέλει να τη χάσει. Δεν είναι ότι δεν μπορεί να μετατοπισθεί η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και ο ίδιος ο αρχηγός του στην πολιτική κανονικότητα των κοινών κανόνων προστασίας της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου από την πλευρά της αντιπολίτευσης, είναι ότι δεν το θέλει αυτό για λόγους σκοπιμότητας και πολιτικής αυτοσυντήρησης. Δεν ενδιαφέρει σήμερα τον κ. Τσίπρα να προσελκύσει δημοκράτες πολίτες του ορθού λόγου και της πολιτικής σταθερότητας, αλλά να διατηρήσει τις υφιστάμενες εσωκομματικές ισορροπίες μηχανισμών και φραξιών, ακόμα και τα συγκοινωνούντα δοχεία τους με τις διάσπαρτες ακραίες ομάδες της κοινωνικής σύγκρουσης, αρκεί να διαφυλάξει την επικυριαρχία του στο κόμμα, ιδιαίτερα μετά την ενδεχόμενη ήττα του στις επόμενες εκλογές. Επομένως, η αναβίωση ή η συντήρηση της κοινωνικής σύγκρουσης δίνει πολιτικό ρόλο ύπαρξης στην ηγεσία, αποτρέπει πρόωρες αμφισβητήσεις της, φτιάχνει νέες διχαστικές γραμμές, απομακρύνει το κόμμα από την πολιτική κανονικότητα, όπου οι αντιπολιτευτικές προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ θα αποδεικνύονταν εύκολα τόσο γυμνές όσο είναι στην πραγματικότητα.

Η λαθροχειρία στο πολιτικό ταμείο της βίας γίνεται με στρατηγική επιβίωσης από την αξιωματική αντιπολίτευση. Γι’ αυτό και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί πολιτικά, με όρους κοινωνικής ειρήνης, ασφάλειας του πολίτη, δημοκρατικού ελέγχου των θεσμών και λογοδοσίας. Η Κυβέρνηση επωφελείται πρόσκαιρα και επικοινωνιακά από τα «δώρα» του κ. Τσίπρα. Αλλά αυτό δεν αρκεί για τους πολίτες. Το στοίχημα της κοινωνικής ειρήνης, της ασφάλειας, της σταθερότητας και των μεταρρυθμίσεων την επόμενη μέρα μετά την πανδημία θα παιχθεί στις πολιτικές του κέντρου και στην αποτελεσματικότητά τους, με όσους μπορούν να συνεννοηθούν και να τις συνδιαμορφώσουν. Και τότε, το ταμείο της βίας θα είναι μείον.

Ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός