Ο Λη, η Λη… και τα Ομηρικά Επη

«Διεθνοποιώντας», κατά κάποιον τρόπο, όσα έγραφα το προηγούμενο Σάββατο περί Βασιλικού ή Εθνικού Κήπου, αξίζει ίσως να αναφερθώ σε παραπλήσιου χαρακτήρα φαινόμενα που παρατηρούνται και σε άλλες χώρες.

Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια λοιπόν, με διάφορες αφορμές ή «αφορμές», κάποιοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την Ιστορία της χώρας τους. Για την ακρίβεια, επιχειρούν να σβήσουν, με κάτι σαν μπλάνκο θα έλεγε κανείς, περιόδους, γεγονότα, πρόσωπα. Στην ουσία, πρωτοβουλίες αυτού του είδους δεν διαφέρουν και πολύ από το επί Στάλιν σβήσιμο της μορφής του Τρότσκι από τις φωτογραφίες της περιόδου της Οκτωβριανής Επανάστασης και του Εμφυλίου Πολέμου.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες έτσι, με αφορμή τη δολοφονία ενός αφροαμερικανού, είδαμε πριν από μερικούς μήνες να επικρατεί κλίμα ισοπεδωτικού ιστορικού αναθεωρητισμού(;), ο οποίος μάλιστα κάποιες φορές άγγιζε τα όρια της γραφικότητας. Το να θέλεις να απαγορεύσεις το «Οσα παίρνει ο άνεμος» επειδή δεν δείχνει τις σχέσεις λευκών και αφροαμερικανών στον Νότο «όπως θα έπρεπε», ή το να γκρεμίζεις τα αγάλματα του στρατηγού (των Νοτίων) Λη, δεν είναι «προοδευτικό», ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Είναι απλώς ανοησία πασπαλισμένη με αντιρατσιστική καντιοζάχαρη. Γιατί τότε να μην καταστρέψουμε και τις κόπιες της «Γέννησης ενός έθνους» του Ντ. Γ. Γκρίφιθ, ταινίας «φιλικής» προς τους Νότιους, που όμως αποτελεί ουσιαστικά τη ληξιαρχική πράξη γέννησης του κινηματογράφου ως τέχνης; Οι Νότιοι με τις φυτείες τους ή ο στρατηγός Λη αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της Ιστορίας των Ηνωμένων Πολιτειών, και ειδικότερα της κομβικής σημασίας περιόδου του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου.

Και βέβαια, όταν πάρει κανείς τον ολισθηρό αυτό δρόμο, υπάρχουν πολλά ακόμα σκαλιά να κατέβει «στου γελοίου τη σκάλα». Οπως, λόγου χάριν, το να χαρακτηρίζει την «Ιλιάδα» έργο πολεμοχαρές (sic), επειδή λέει γίνεται εκεί ο χαμός από σκοτωμούς, ή την «Οδύσσεια» σεξιστική (sic), επειδή ο Οδυσσέας, κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής του, τσιλιμπουρδίζει με μάγισσες, πριγκίπισσες και άλλες.

Ας αφήσουμε λοιπόν στην ησυχία τους την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια», τον στρατηγό Λη και τον Γκρίφιθ, τον Κλαρκ Γκέιμπλ και τη Βίβιαν Λη.

Επιδόρπιο

Μιας και πιάσαμε τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο σήμερα, η λέξη hooker, που στα αγγλικά (και κυρίως στα αμερικάνικα) σημαίνει πουτάνα, «έλκει την καταγωγήν της» από τον Τζόζεφ Χούκερ, στρατηγό των Βορείων, ο οποίος είχε φροντίσει ώστε τα στρατεύματά του να συνοδεύονται στις εκστρατείες από αρκετές πόρνες.