Κανένας γάμος και μία κηδεία

Στην αρχή της θεατρικής σεζόν 2019 – 2020, οι εισπράξεις των θεάτρων έδειχναν μεγάλη κάμψη. Θυμάμαι τις συζητήσεις που προσπαθούσαν να εξηγήσουν αυτήν την πτώση. Δύο ήταν οι επικρατέστεροι λόγοι. Οτι το καλοκαίρι κρατούσε πολύ και ο θεατής δεν είχε όρεξη, με 22 βαθμούς Νοέμβριο μήνα, να κλειστεί σε μία θεατρική αίθουσα. Ο άλλος, η θριαμβευτική επιστροφή της μυθοπλασίας στην τηλεόραση (αν και αναφέρονταν μόνο στις «Αγριες Μέλισσες») που υποτίθεται κρατούσε τον κόσμο στο σπίτι του. Πόσο αφελείς και παιδαριώδεις φαίνονται σήμερα αυτές οι εξηγήσεις.

Τέλος πάντων, από τότε δεν πέρασε απλώς ενάμισης χρόνος αλλά ένας οδοστρωτήρας. Η πτώση, στις αρχές της σεζόν, έγινε μια ευχάριστη ανάμνηση σε σχέση με το λουκέτο που, με εξαίρεση κάποια μικρά διαλείμματα το καλοκαίρι, μπήκε, γενικά, στο θέατρο. Αν – υποθετικό σενάριο – δεν είχαμε τον κορωνοϊό και η κρίση συνεχιζόταν (που θα συνεχιζόταν) ίσως θα γίνονταν πιο ουσιαστικές συζητήσεις περί των αιτιών της. Τώρα, περιοριστήκαμε σε ταμπέλες στα διαδικτυακά μας προφίλ για υποστήριξη των ανθρώπων της Τέχνης και για παραίτηση της υπουργού Πολιτισμού.

Ας μην γκρινιάζουμε όμως μόνο για τα δικά μας. Ενα χρόνο με Covid και με το θέατρο να είναι από τους επαγγελματικούς χώρους που έχουν πληγεί οριζόντια και καθηλωτικά, έχω δει αρκετά κείμενα στο Διαδίκτυο και στα διεθνή ΜΜΕ που μιλάνε για τις δυνατότητες λειτουργίας εν μέσω πανδημίας. Ούτε ένα όμως για το θέατρο μετά την πανδημία. Μήπως αυτό σημαίνει κάτι; Μήπως, ανεξαρτήτως Covid, το θέατρο είχε μπει ήδη στο νοσοκομείο και, απλώς, η πανδημία επιδείνωσε την υπάρχουσα ασθένεια και το οδήγησε ντουγρού στην Εντατική;

Κατά μόνας

Δύο είναι οι βασικές συνθήκες του θεάτρου. Οτι «ζωντανοί» άνθρωποι παίζουν μπροστά σε «ζωντανούς» ανθρώπους και το «τώρα» του. Και οι δύο αυτές συνθήκες ατονούν όσο προχωράμε σε μια νέα εποχή που, επαναλαμβάνω, νομίζω ήταν δρομολογημένη προ πανδημίας. Και όταν λέω «δρομολογημένη» δεν εννοώ, βέβαια, από κάποια αόρατα κέντρα εξουσίας αλλά από τις νέες συνθήκες που έβαλε στη ζωή μας η τεχνολογία. Η οποία μας κλείνει σιγά σιγά στα σπίτια μας και μας ωθεί στην «κατά μόνας» ψυχαγωγία. Ποιο είναι το μέλλον του θεάτρου την εποχή του Netflix και με τις αντίστοιχες πλατφόρμες να αυξάνονται; Την εποχή του live streaming και του streaming on demand; Την εποχή που μπορούμε να δοκιμάσουμε στο σπίτι μας τα μενού περιώνυμων εστιατορίων; Οταν οι μεγάλοι οίκοι μόδας τα έχουν ρίξει όλα στα homewear και κορυφαίοι υποδηματοποιοί σχεδιάζουν παντόφλες; Φοβάμαι ότι η συζήτηση είναι μεγάλη και όχι ευοίωνη.

Τι μου είπε ο Σπύρος

Την περασμένη Παρασκευή έγραφα ότι το ΣΕΗ έχει πάρει από το υπουργείο Πολιτισμού περίπου 100.000 ευρώ για τη στήριξη των αναξιοπαθούντων ηθοποιών. Με πήρε τηλέφωνο ο πάντα ευγενής Σπύρος Μπιμπίλας και μου εξήγησε πώς ακριβώς έχουν τα πράγματα. Το υπουργείο έχει δώσει 25.000 ευρώ στο Ταμείο Αλληλοβοηθείας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και, προς τιμή του, ο Σπύρος μού είπε ότι έδωσε τόσα ενώ ο ίδιος είχε ζητήσει μόνο 5.000. Επίσης, 60.000 ευρώ, έχουν δοθεί στο ΣΕΗ αλλά για τη Γιορτή του Ηθοποιού, μια παράδοση που καταργήθηκε λόγω μνημονίων, και που, αν δεν είχαν μεσολαβήσει τα της πανδημίας θα ξαναγινόταν φέτος για πρώτη φορά μετά από χρόνια.

Ο Σπύρος μού είπε ακόμη ότι έχει διατεθεί από την υπουργό Πολιτισμού και ένα σημαντικό ποσόν στο Σπίτι του Ηθοποιού. Το τραγικότερο απ’ όσα άκουσα ωστόσο είναι πως όταν πέθανε η κόρη της Βέμπο, μάζευαν κατοστάρικο κατοστάρικο τα χρήματα για την κηδεία της.