Το νέο μυστήριο του Στόουνχεντζ

Μπορεί ένα από τα αινιγματικότερα αλλά και πλέον διάσημα μνημεία του πλανήτη, το μεγαλιθικό μνημείο της νεολιθικής εποχής, το Στόουνχεντζ, να είναι κατασκευή σε δεύτερη χρήση; Τη θεωρία αυτή – η οποία έρχεται να προστεθεί στην πλούσια συλλογή θέσεων που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς σχετικά με την προέλευση, την κατασκευή και τον ρόλο του, πολλές εκ των οποίων είναι αμφιλεγόμενες – διατύπωσε ομάδα αρχαιολόγων στην επιθεώρηση «Antiquity». Και υποστηρίζει ότι μέρος του πέτρινου κύκλου στο Πέμπροκσιρ της Ουαλίας αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε 175 μίλια στο Σόλσμπερι, όπου συναρμολογήθηκε ξανά για να αποτελέσει το γνωστό σε όλους μας Στόουνχεντζ.

Ο Μάικ Πάρκερ Πίρσον, καθηγητής στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης, εκτιμά ότι ορισμένοι από τους μονολίθους έχουν μεταφερθεί από λατομείο στους λόφους του Πρέσλι στη δυτική ακτή της Ουαλίας, περισσότερο από 250 χιλιόμετρα μακριά από την τωρινή τους θέση, και κάνει λόγο για «μεταχειρισμένο μνημείο», ενώ θεωρεί – όπως αποκάλυψε σε σχετικό ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε προ ημερών από το BBC – ότι η διαδικασία αυτή πιθανόν να αποτέλεσε μέρος μιας ευρείας μετακίνησης πληθυσμών, οι οποίοι θέλησαν να πάρουν μαζί τους και το πολύτιμο για την ταυτότητά τους μνημείο.

ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟΣ ΚΥΚΛΟΣ. Κλειδί για τη διατύπωση της νέας θεωρίας που αφορά το μνημείο το οποίο ανεγέρθηκε σε διαφορετικές φάσεις από περίπου το 3000 έως το 1500 π.Χ. αποτέλεσε η διαπίστωση ότι ορισμένοι από τους μεγαλύτερους μονολίθους αρχικά σχημάτιζαν έναν ακόμα αρχαιότερο κύκλο κοντά στο Πρέσλι. Μελέτησαν τις οπές στήριξης των μεγαλίθων και διαπίστωσαν ότι ένας από τους μονολίθους του Στόουνχεντζ ταιριάζει με τις οπές στήριξης στον κύκλο της Ουαλίας. Ενα δεύτερο στοιχείο είναι το γεγονός ότι η διάμετρος του κύκλου της Ουαλίας είναι 110 μ., ίση με εκείνη της τάφρου που περιβάλλει το Στόουνχεντζ.  Τρίτο σημείο που αξιοποιήθηκε για τη διατύπωση της νέας θεωρίας είναι η ταύτιση όσον αφορά τον προσανατολισμό των μνημείων σχετικά με την ανατολή του ηλίου κατά το θερινό ηλιοστάσιο.

Ενδιαφέρον δε παρουσιάζουν και τα χρονολογικά δεδομένα, καθώς ο κύκλος της Ουαλίας – ο παλαιότερος του είδους στη Βρετανία, χρονολογείται περί το 3400 π.Χ. και η αποδόμησή του τοποθετείται χρονικά λίγο πριν από τη δημιουργία του Στόουνχεντζ το 3000 π.Χ. Από το ουαλικό μνημείο σώζονται μόνο τέσσερις μονόλιθοι στη θέση τους, όμως οι οπές που έχουν εντοπιστεί στον χώρο μαρτυρούν πως συνολικά το συνέθεταν 30 έως και 50 τεραστίων διαστάσεων λίθοι.

Οσο για τον τρόπο μεταφοράς, ο Μάικ Πάρκερ Πίρσον δεν υποστηρίζει τη λογικά πιο εύκολη διά θαλάσσης μετακίνηση των μεγαλίθων, αλλά τάσσεται υπέρ της μεταφοράς τους από την ξηρά και ας ζύγιζαν ορισμένοι έως και τέσσερις τόνους, καθώς πιστεύει ότι επετεύχθη με τη βοήθεια κορμών δέντρων και ελκήθρων που θα έσερναν έως και 400 άτομα. «Για τον νεολιθικό άνθρωπο θα ήταν ένα επίτευγμα όπως για εμάς η προσσελήνωση» εκτιμά ο καθηγητής.