Η σπατάλη τροφίμων καλά κρατεί στα ελληνικά νοικοκυριά

Το 48,9% των φρούτων και το 38,7% των λαχανικών πετιούνται στα σκουπίδια, καθώς χαλούν στα ράφια της κουζίνας και του ψυγείου πριν ακόμη καταναλωθούν. Αυτό προκύπτει από έρευνα για τη σπατάλη τροφίμων στα ελληνικά νοικοκυριά, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο διδακτορικής διατριβής από τη διδάκτορα στο Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ Βασιλική Αϊτσίδου.

Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ», στη λίστα με τα «πεταμένα» τρόφιμα, τα φρούτα και τα λαχανικά ακολουθούν το γάλα και το γιαούρτι (σε ποσοστό 40,9%), μιας και επέρχεται η αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης, και το ψωμί (35%). Το κρέας (35%) και τα ψάρια (31,8%) καταλήγουν και αυτά στους οικιακούς κάδους απορριμμάτων – αφού πρώτα έχουν μαγειρευτεί -, επίσης ως αποφάγια.

Ενα ακόμη συμπέρασμα που εξάγεται είναι πως περίπου 20% των ατόμων ηλικίας 18-25 ετών πετούν τρόφιμα επειδή χαλούν πριν ακόμη τα καταναλώσουν. Πρόκειται για άτομα νεαρής ηλικίας, ούτε τακτικά αλλά ούτε και οργανωμένα με το μαγείρεμα, τις αγορές και την τακτοποίηση των τροφίμων στα νοικοκυριά τους. Οι μεγαλύτερες ηλικίες, από 26 έως 35 χρόνων, τα πετούν ως αποφάγια. Αντίθετα, το 70% των ηλικιωμένων, από 65 χρόνων και άνω, δεν πετά τρόφιμα ποτέ, καθώς πρόκειται για άτομα που έχουν ζήσει δύσκολες συνθήκες, με ορισμένους εξ αυτών να έχουν βιώσει ακόμη και πολέμους, συνεπώς εκτιμούν τα διαθέσιμα τρόφιμα.

Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ. Το 72% αγοράζει παραπάνω ποσότητες από τις αναγκαίες, επηρεαζόμενο από τις προσφορές και τα διαθέσιμα χρήματα κατά τη διάρκεια των γιορτών, ενώ ακόμη και το 55% που οργανώνει σε λίστα τις αγορές τροφίμων συνήθως παρεκκλίνει από αυτή για τους προαναφερόμενους λόγους. Μετά τις αγορές, μόνο το 40% τακτοποιεί τα τρόφιμα στα ράφια του νοικοκυριού βάσει παλαιότητας (first-in-first-out), προδιαθέτοντας έτσι την αύξηση των οικιακών απορριμμάτων των τροφίμων.

Ωστόσο, όπως προκύπτει, ενθαρρυντικό είναι το γεγονός πως το 87% προσπαθεί να μην πετάει τρόφιμα στα σκουπίδια, γνωρίζοντας (73%) ότι ετησίως το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων καταλήγει στα σκουπίδια και κατανοώντας (85%) ότι πρόκειται για μια ποσότητα που δύναται να θρέψει τον παγκόσμιο πληθυσμό που υποσιτίζεται.

«Στην έρευνα διαπιστώθηκαν οι λανθασμένες ή ελλιπείς γνώσεις για αρκετά οικολογικά ζητήματα περί σπατάλης τροφίμων», επισημαίνει η διδάκτορας του ΑΠΘ. Ειδικότερα, το 72% των ερωτηθέντων αδυνατεί να συνδέσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου με τα οικιακά απορρίμματα τροφίμων, καθώς δεν γνωρίζει πως αυτά καταλήγουν σε χωματερές όπου καίγονται εκλύοντας αέρια που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή.

Η καταγωγή (80%) και η διαβίωση (70%) των ερωτηθέντων στο παρελθόν σε αγροτική περιοχή… συμβάλλουν στη μείωση – πρόληψη των οικιακών απορριμμάτων τροφίμων.

Η παρασκευή και η άμεση κατανάλωση παραδοσιακών φαγητών (64%) και η κατάληξη αποφαγιών σε ζώα (57%) είναι ορισμένες συνήθειες που έχουν «μεταφέρει» οι ερωτώμενοι από τα αγροτικά νοικοκυριά όπου μεγάλωσαν στα αστικά νοικοκυριά όπου διαβιούν σήμερα. Η σύνδεσή τους με τον αγροτικό χώρο προσδίδει συναισθηματική αξία στα τρόφιμα, μέσω της οποίας νοσταλγούν το… αγροτικό ιδεώδες και διατηρούν ένα είδος περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Η ανάγκη καταπολέμησης της σπατάλης τροφίμων βρίσκει το 94% των ερωτηθέντων να ενδιαφέρεται για τη μείωση – πρόληψη των οικιακών απορριμμάτων τροφίμων. Ετσι, είναι διατεθειμένοι να υιοθετήσουν και να χρησιμοποιήσουν ορθά μια λίστα αγοράς τροφίμων (62%), να συμμετάσχουν σε ενημερωτικές εκστρατείες (49%) ενάντια στη σπατάλη τροφίμων ή και να παρακολουθήσουν ενημερωτικά βίντεο στο Διαδίκτυο (31%).