Μια 20ετία απόρρητων επαφών χωρίς πρακτικά

Σχεδόν μία εικοσαετία συμπληρώνει το μοντέλο των διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας δηλαδή της διερεύνησης – μέσω συνομιλιών – δυνατοτήτων για μια συμφωνημένη διευθέτηση του ζητήματος της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.

Εως σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια κοινή σύνταξη συνυποσχετικού με σκοπό την προσφυγή στη Χάγη. Σε αρκετές περιπτώσεις δε οι συνομιλίες σταματούσαν με υπαιτιότητα της Αγκυρας που επέμενε να βάζει στις συζητήσεις θέματα από τις γνωστές διεκδικήσεις της.

Η διαδικασία των διερευνητικών επαφών ξεκίνησε το 2002 και ουσιαστικά είναι απότοκος της προσπάθειας προσέγγισης Ελλάδας – Τουρκίας που είχε ξεκινήσει μετά την κρίση των Ιμίων και τη διπλωματία των σεισμών. Από το 2002 έχουν πραγματοποιηθεί 60 συναντήσεις αξιωµατούχων των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας.

Ο πρώτος γύρος είχε πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο του 2002 στην Αγκυρα και ο τελευταίος, ο 60ος, τον Μάρτιο του 2016 στην Αθήνα. Στις λεγόμενες διερευνητικές επαφές δεν υπάρχει ατζέντα, δεν τηρούνται πρακτικά και όσα συζητούνται είναι απόρρητα.

Επέκταση χωρικών υδάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, μεγάλο μέρος αυτών των συνομιλιών αφορούσε την επέκταση των χωρικών υδάτων. Υπήρξαν δε μία – δύο φορές που είχε διαπιστωθεί αν όχι συνεννόηση και συμφωνία, μία σύγκλιση απόψεων που είχε δημιουργήσει προσδοκίες και στις δύο πλευρές. Για παράδειγμα, κάτι τέτοιο είχε συμβεί το 2003 όταν οι συζητήσεις είχαν προχωρήσει αρκετά και αφορούσαν, σύμφωνα με πληροφορίες, την επέκταση των χωρικών υδάτων από την Ελλάδα στα νησιά του Αιγαίου αλλά με διαφοροποιήσεις. Δηλαδή αλλού θα επέλεγε την επέκταση στα 8, 9 ή 10 μίλια προκειμένου να διευκολύνεται και η διεθνής ναυσιπλοΐα, ενώ θα λυνόταν και η διαφορά του εύρους του εναερίου χώρου της Ελλάδας με τα όρια των χωρικών υδάτων. Τελικώς όμως δεν υπήρξε συμφωνία. Αθήνα και Αγκυρα είχαν έρθει αρκετά κοντά για το ίδιο θέμα και τη διετία 2009-2010 αλλά και πάλι χωρίς αποτέλεσμα.

Σημειώνεται ότι οι συνομιλίες διακόπηκαν το 2016 με ευθύνη της Τουρκίας, κυρίως λόγω του αποτυχημένου πραξικοπήματος τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς.

Μάνος Χαραλαμπάκης