Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης {LF}είναι mainstream και πραγματιστικό

Πρόσφατα η ελληνική κυβέρνηση κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το προσχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υπολογίζεται ότι στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει συνολικό ποσό ίσο με περίπου 32 δισ. ευρώ (σε τιμές 2018) για τη χρηματοδότηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Το επόμενο βήμα προς την κατάρτιση του τελικού σχεδίου είναι η διαδικασία διαβούλευσης και οι προβλεπόμενες τεχνικές συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η καταληκτική ημερομηνία για την κατάθεση του τελικού σχεδίου είναι η 30η Απριλίου 2020. Στο πνεύμα των αποφάσεων του Συμβουλίου Κορυφής Ιουλίου 2020, το ελληνικό σχέδιο καταρτίζεται με τρεις κύριους στόχους. Πρώτο, την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας από το σοκ της πανδημία στο συντομότερο δυνατό διάστημα. Δεύτερο, την αλλαγή οικονομικού υποδείγματος, ώστε να ενισχυθεί σημαντικά η παραγωγική ικανότητα της χώρας. Τρίτο, την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής, μέσα από τη μείωση της φτώχειας και του κινδύνου οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού. Πιο συγκεκριμένα, το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης επιδιώκει αύξηση:

– Του δυνητικού προϊόντος μέσα από υψηλότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και υψηλότερη παραγωγικότητα κεφαλαίου και εργασίας.

– Της ανθεκτικότητας της οικονομίας σε αρνητικά σοκ, μέσα από μεγαλύτερη διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας ανάμεσα σε παραγωγικούς τομείς, μεγαλύτερη δυνατότητα προσαρμογής των αγορών εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών σε μεταβαλλόμενες συνθήκες, και μεγαλύτερη / αποτελεσματικότερη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών.

– Του βαθμού περιεκτικότητας / συμμετοχής στην οικονομική ανάπτυξη, μεταξύ νοικοκυριών, γενεών, φύλων και κοινωνικών ομάδων.

Κεντρικό ρόλο στην παραπάνω προσπάθεια, και πάλι σε πλήρη αρμονία με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Κορυφής Ιουλίου 2020, θα έχουν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που προάγουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της οικονομίας.

Η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης που κατέθεσαν προσχέδιο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχοντας λάβει μέχρι τώρα δημόσια θετικά σχόλια από ευρωπαίους αξιωματούχους και τον διεθνή Τύπο. Η κατάθεση του προσχεδίου και του τελικού σχεδίου σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα αποτέλεσε και αποτελεί αντίστοιχα ένα εξαιρετικά απαιτητικό έργο. Ταυτόχρονα, όμως, και ίσως απροσδόκητα, το έργο αυτό περιλαμβάνει και ένα στοιχείο απλότητας. Κινδυνεύοντας τη διατύπωση του προφανούς, το κλειδί για την κατάρτιση ενός καλού σχεδίου ανάκαμψης, είναι η καλή γνώση του τι πρέπει να γίνει. Και σε ό,τι αφορά την ελληνική οικονομία, αυτό είναι αρκετά σαφές, καθώς αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα οικονομικά μεγέθη. Αυτό οδηγεί αβίαστα στην ταυτοποίηση των κύριων ζητουμένων, των οποίων η επίτευξη μπορεί να σχεδιασθεί με αναφορά στη mainstream οικονομική ανάλυση και διεθνή εμπειρία.

Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης καταρτίζεται στη βάση αυτού του πραγματιστικού, καθορισμένου από αντικειμενικά δεδομένα (evidence-based) πλαισίου. Χωρίς δογματικές παρωπίδες και ιδεολογικές προκαταλήψεις, και με βάση τη σύγχρονη οικονομική επιστήμη, το σχέδιο ανάκαμψης στοχεύει στο να καλύψει τις οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες της παρούσας αλλά και των επόμενων γενεών. Αυτή η πραγματιστική, mainstream προσέγγιση, σε συνδυασμό με την πολιτική ιδιοκτησία του σχεδίου, θέτουν τις βάσεις για την αποτελεσματική του εφαρμογή και τελική του επιτυχία, προς όφελος όλων των Ελλήνων.

Ο Μιχάλης Αργυρού είναι πρόεδρος Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, εκπρόσωπος της Ελλάδος στο Eurogroup Working Group, καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιώς