Θα μπορούσε άραγε να μείνει πραξικοπηματικά στον Λευκό Οίκο;

O Τζο Μπάιντεν κέρδισε τις προεδρικές εκλογές, ένα γεγονός που ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι Ρεπουμπλικανοί αρνούνται να αναγνωρίσουν. Υπάρχει η ανησυχία ότι ο πρόεδρος και κάποια στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος θα κάνουν τα πάντα για να παραμείνουν στην εξουσία. «Θα υπάρχει ήρεμη μετάβαση στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ», είπε πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο. Ομως, παρά τις μεθοδεύσεις, είναι εξαιρετικά απίθανο να παραμείνει ο Τραμπ στην εξουσία. Ιδού γιατί:

Υπάρχει συνταγματικός τρόπος να κάνει «πραξικόπημα» ο Τραμπ και να υπηρετήσει και δεύτερη θητεία;

Οχι. Το σώμα των εκλεκτόρων συνεδριάζει στις 14 Δεκεμβρίου για να ψηφίσει πρόεδρο, βάσει των αποτελεσμάτων των εκλογών στις πολιτείες. Ο Μπάιντεν προβλέπεται να κερδίσει περισσότερες από τις 270 απαραίτητες ψήφους που χρειάζεται για να ανακηρυχθεί πρόεδρος. Η νίκη του δεν εξαρτάται από κάποια πολιτεία και έχει μεγάλο προβάδισμα σε Μίσιγκαν, Νεβάδα, Ουισκόνσιν, Πενσιλβάνια και Αριζόνα.

Ρεπουμπλικανοί κυκλοφορούν μια θεωρία ότι κάποια τοπικά κοινοβούλια που ελέγχονται από Ρεπουμπλικανούς όπως στο Μίσιγκαν, το Ουισκόνσιν και την Πενσιλβάνια μπορεί να αγνοήσουν τη λαϊκή ψήφο και να διορίσουν τους δικούς τους εκλέκτορες. Ο νόμος το επιτρέπει μόνο εάν, έως στις 14 Δεκεμβρίου, η κάθε πολιτεία δεν έχει ανακοινώσει επίσημα αποτελέσματα. Ομως δεν υπάρχουν αποδείξεις για νοθεία κάπου και έτσι δεν υπάρχει νομικό έρεισμα. «Εάν συνεχίσουμε να είμαστε κράτος δικαίου, δεν βλέπω κανέναν συνταγματικό δρόμο που να μπορεί να χρησιμοποιήσει ο Τραμπ για να παραμείνει στην προεδρία», σχολιάζει ο Ρίτσαρντ Χάσεν, καθηγητής Νομικής στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. Και ο Ρίτσαρντ Πάιλντς, καθηγητής Νομικής στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, προσθέτει: «Υπάρχει μια περίεργη γοητεία που ασκούν διάφορα φανταστικά σκοτεινά σενάρια, όμως μοιάζουν περισσότερο με δυστοπική λογοτεχνία παρά με την πραγματικότητα. Η τραγική ειρωνεία είναι πως διεξάγαμε εξαιρετικά ήρεμες εκλογές, με συμμετοχή ρεκόρ κάτω από δύσκολες συνθήκες – κι όμως μεγάλος αριθμός υποστηρικτών του προέδρου είναι πεπεισμένοι ότι υπήρχαν προβλήματα στη διαδικασία».

Ας υποθέσουμε ότι τα χειρότερα σενάρια γίνονται πραγματικότητα και τοπικές βουλές που ελέγχονται από Ρεπουμπλικανούς ανατρέψουν τη λαϊκή εντολή σε κάποιες πολιτείες. Υπάρχει τρόπος να σταματήσουμε τον Τραμπ;

Ναι. Το Μίσιγκαν, το Ουισκόνσιν, η Πενσιλβάνια και η Νεβάδα έχουν Δημοκρατικούς κυβερνήτες που μπορούν να αρνηθούν να επικυρώσουν εκλέκτορες υπέρ του Τραμπ, καθώς η λαϊκή ψήφος ξεκάθαρα δίνει τη νίκη στις πολιτείες αυτές στον Μπάιντεν.

Τότε η υπόθεση θα παραπεμφθεί στο Κογκρέσο, που θα έχει την ευθύνη της καταμέτρησης των ψήφων των εκλεκτόρων, προκειμένου να αποφασίσει τι θα γίνει. Ο τρόπος με τον οποίο ο νόμος περιγράφει τη διαδικασία για το πώς πρέπει το Κογκρέσο να διαχειρισθεί την διαδικασία αυτή, είναι εξαιρετικά περίπλοκος, αλλά οι ειδικοί καταλήγουν στο ότι τελικά μετράει η απόφαση του κυβερνήτη. Διατυπώνεται και μια αντίθετη θεωρία ότι ο έλεγχος της διαδικασίας βρίσκεται στα χέρια του προέδρου της Γερουσίας, δηλαδή του αντιπροέδρου Μαικ Πενς στην προκειμένη περίπτωση. Μια διαφωνία για τους εκλέκτορες μεταξύ της Βουλής και της Γερουσίας είναι το χειρότερο σενάριο και τότε θα χρειασθεί η παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Το Σύνταγμα θέτει χρονική διορία. Ακόμα και εάν συνεχίζεται η καταμέτρηση, οι θητείες του προέδρου και του αντιπροέδρου της χώρας λήγουν το μεσημέρι της 20ης Ιανουαρίου. Εάν, μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει οριστικό αποτέλεσμα, η πρόεδρος της Βουλής, η Δημοκρατική Νάνσι Πελόζι, θα αναλάβει τα καθήκοντα υπηρεσιακού προέδρου.