Πέρα {LF}από τον «Μεγάλο Ερωτικό»

Ο Δημήτρης Ψαριανός, η αισθαντική φωνή που ακούγεται στο έργο – σταθμός του ελληνικού έντεχνου τραγουδιού «Ο Μεγάλος Ερωτικός», έφυγε χθες στα 72 του χρόνια. Γεννημένος στις 29 Δεκεμβρίου 1948 στην Πρέβεζα, σπούδασε τραγούδι και κιθάρα, προετοιμάζοντας ασυνείδητα τη φωνή του για τη σημαντική συνάντησή της με τον Μάνο Χατζιδάκι.

Το 1972 ο Μάνος Χατζιδάκις στη μεγάλη του συνέντευξη στα «ΝΕΑ» μιλάει για το νέο έργο του «Ο Μεγάλος Ερωτικός». Μεταξύ άλλων λέει: «Ενας από τους λόγους που ηχογράφησα πρώτο τον “Μεγάλο Ερωτικό”, μ’ όλο που είχα τελειώσει πιο μπροστά τη σύνθεση της “Μελισσάνθης” και της “Αμοργού” είναι ότι ήθελα να δώσω εδώ στον τόπο μας δύο θαυμάσια δείγματα φωνών, δύο αληθινών τραγουδιστών, που δεν ενδιαφέρονται τόσο για σταδιοδρομία, όσο για να κάνουν μουσική. Είναι η Φλέρυ Νταντωνάκη και ο Δημήτρης Ψαριανός. Τον οποίο εδώ γνώρισα και με ενθουσίασε όχι μόνο το τέμπο της φωνής του, που είναι ζεστό και αληθινά λαϊκό, αλλά η εξυπνάδα του και η σωστή τοποθέτησή του ως προς το τραγούδι, τη σταδιοδρομία κι όλα αυτά τα “ηχηρά” στα οποία οι περισσότεροι γίνονται θύματα. Γιατί άλλο είναι να θέλεις να γίνεις καλός τραγουδιστής». Το έργο ηχογραφήθηκε στη δισκογραφική εταιρεία Λύρα. Αποτελεί έναν κύκλο τραγουδιών που με χρονική ασυμμετρία καλύπτει τις περισσότερες εποχές της ερωτικής ποίησης από τη Σαπφώ, τον Ευριπίδη και το «Ασμα Ασμάτων» κι από τον Χορτάτση, τον Σολωμό και τον Καβάφη ως τη Μυρτιώτισσα, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Σαραντάρη και τον Νίκο Γκάτσο, όπως και στίχους για τον έρωτα από τη δημοτική ποίηση.

Το 1973, έναν χρόνο μετά την εντυπωσιακή του ερμηνεία στον «Μεγάλο Ερωτικό», ο Ψαριανός ερμηνεύει τραγούδια του Δήμου Μούτση στην μπουάτ «Ζυγός» της Πλάκας, συμμετέχοντας στην ομάδα των νέων τραγουδιστών που έδιναν στην ιστορική συνοικία μία «μάχη ποιότητας» όπως έγραφε ο καθημερινός Τύπος εκείνων των ετών. Κι ένα ιστορικό LP, που γράφτηκε κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, αλλά κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 1974, ανάμεσα στα ονόματα των ερμηνευτών περιέχει και το δικό του. Είναι το «Εκείνη η νύχτα» του Μίμη Πλέσσα σε στίχους του Γιώργου Καλαμαριώτη (πραγματικό όνομα Γιώργος Μπέρτσος – από τους δημοσιογράφους που βοήθησαν στην έρευνα που ακολούθησε τη δολοφονία του Λαμπράκη – πρωταγωνιστεί στο «Z» του Βασίλη Βασιλικού στον ρόλο του δημοσιογράφου Αντωνίου). Ο Δημήτρης Ψαριανός τραγουδά τα «Ποιος ζει και ποιος πεθαίνει» και «Αίμα και θάλασσα».

ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ. Στη συνέχεια η δισκογραφική Λύρα τον εντάσσει στο ρεπερτόριο των ερμηνευτών της και ο Ψαριανός συνεργάζεται με τους περισσότερους συνθέτες συμμετέχοντας σε δισκογραφικές δουλειές και γνωστών τραγουδοποιών: Νίκος Μαμαγκάκης στο «Σκλάβοι πολιορκημένοι» σε ποίηση Κώστα Βάρναλη, Στέλιος Φωτιάδης στο φολκ ροκ «Καινούργια μέρα». Το 1980 ερμήνευσε τον κύκλο τραγουδιών «Τα ερωτικά» σε μουσική του Χρήστου Γκάρτζου και ποίηση Πάμπλο Νερούδα, σε ελεύθερη απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου. Τα επόμενα χρόνια ο Δημήτρης Ψαριανός κυκλοφόρησε τον δικό του δίσκο με τίτλο «Τα τραγούδια που αγαπώ» ερμηνεύοντας μεταξύ άλλων τη «Θαλασσογραφία» του Διονύση Σαββόπουλου, «Ενα πρωινό» των Γιώργου Παπαστεφάνου, Σταύρου Ξαρχάκου, «Μια παλιά ιστορία» των Βίρβου – Καζαντζίδη.

Το 1983 ο Ψαριανός συνεργάζεται με τον Γιώργο Μαρίνο συμμετέχοντας στα προγράμματα των αθηναϊκών μαγαζιών που αποτελούν μετεξέλιξη των μπουάτ και πρόδρομο των μουσικών σκηνών της ελληνικής έντεχνης παραγωγής. Το 1985 το κοινό τον ακούει στο Prive , στο υπόγειο της Ακαδημίας 43, ανάμεσα στους Χριστίνα, Μαρία Κώνστα, Τάκη Αντωνιάδη, να ερμηνεύει «μεγάλο ρεπερτόριο ελαφρών τραγουδιών» σύμφωνα με την μπροσούρα της διαφήμισης του νέου εστιατορίου εκείνης της εποχής.

Τον Ιούλιο του 2001 η Μαρία Φαραντούρη στη συναυλία της στο Ηρώδειο κάνει έκπληξη στο κοινό καθώς ο Ψαριανός τραγουδά μαζί της το «Κραταιά ως θάνατος αγάπη» από τον «Μεγάλο Ερωτικό», επαληθεύοντας τη συλλογική εκτίμηση του κοινού που συνέδεσε τη φωνή του ως αναπόσπαστο συστατικό επιτυχίας αυτού του έργου.