«Οι ισορροπίες πλέον ανατρέπονται στη σκακιέρα του Καυκάσου»

Ως εξαιρετικά επικίνδυνη χαρακτηρίζει την κατάσταση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ ο Τιγκράν Γεγκαβιάν, μέλος της συντακτικής ομάδας της γεωπολιτικής επιθεώρησης «Conflits» και συγγραφέας των βιβλίων «Μειονότητες της Ανατολής: Οι ξεχασμένοι της Ιστορίας» (Minorites d’ Orient les oublies de l’ Histoire, εκδ. Rocher) και «Η Αρμενία στη σκιά του ιερού βουνού» (Armenie a l’ ombre de la montagne sacree, εκδ. Nevicata). «H εμφάνιση μιας απρόβλεπτης Τουρκίας στη σκακιέρα του Καυκάσου, που ως τώρα εθεωρείτο σαν ζώνη επιρροής της Ρωσίας, ανατρέπει εύθραυστες ισορροπίες» λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ» για να τονίσει πως το Ναγκόρνο Καραμπάχ «αποτελεί το λίκνο της ιστορικής Αρμενίας».

Πώς «διαβάζετε» τα γεγονότα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ;

Γεωγραφικά και ιστορικά. Το Ναγκόρνο Καραμπάχ παρουσιάζεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως μια περιοχή αποσχιστική. Η περιοχή αυτή που έχει το μέγεθος μιας μεγάλης γαλλικής περιφέρειας και βρίσκεται στον νότιο Καύκασο, αποτελεί το λίκνο της ιστορικής Αρμενίας, όπως μαρτυρεί η πλούσια θρησκευτική κληρονομιά αυτού του αρχαίου χριστιανικού έθνους που ήταν το πρώτο κράτος που έχει ασπαστεί τον χριστιανισμό το 301. Το 1921 ο Στάλιν, που ήταν τότε κομισάριος των εθνοτήτων στη μόλις σχηματισθείσα Σοβιετική Ενωση, αποφάσισε να αποσπάσει την περιοχή αυτή από τη σοβιετική Αρμενία ακολουθώντας το «διαίρει και βασίλευε»,δημιουργώντας μια αυτόνομη περιοχή μέσα στο σοβιετικό και τουρκόφωνο Αζερμπαϊτζάν και τείνοντας χείρα φιλίας στον μουσουλμανικό κόσμο γενικότερα και στην κεμαλική Τουρκία ειδικότερα.

Πώς θα περιγράφατε την κατάσταση στο Αζερμπαϊτζάν;

Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση στο Αζερμπαϊτζάν είναι πολύ ανησυχητική. Για πολλές δεκαετίες, η δυναστεία των Αλίεφ, η οποία βασιλεύει σε αυτή τη χώρα που βρίθει από υδρογονάνθρακες, κουνάει το κόκκινο πανί του θέματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ και δημιουργείται ένα υστερικό και αντιαρμενικό μίσος προκειμένου να αποσπαστεί η προσοχή από τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα αυτή η οποία πλήττεται απο ανισότητες και από μία  κραυγαλέα καταστολή κάθε  αντιπολίτευσης. Οι στρατιωτικές επιθέσεις των Αζέρων εναντίον της Αρμενίας τον περασμένο Ιούλιο στην περιοχή του Tαβούς αύξησαν την απογοήτευση ενός πληθυσμού που δεν έχει πια τίποτα και έχει υποστεί τα πάνδεινα από τη μείωση ζήτησης υδρογονανθράκων στην εποχή της πανδημίας.

Και πώς εξηγείτε τον ρόλο της Τουρκίας;   
Από τη σκοπιά της Αγκυρας η διαμάχη αυτή αποτέλεσε μια ευκαιρία για να ανάψει μια νέα εστία πυρός, τούτη τη φορά στον Καύκασο. Ο Ερντογάν θεωρεί πως αυτή ήταν μια χρυσή ευκαιρία για να αποδυναμώσει τον παλιό του ρώσο αντίπαλο, σύμμαχο της Αρμενίας και μέλος στην ίδια περιφερειακή συμμαχία, τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Με την παρουσία μιας βάσης στο έδαφός του και ρώσων στρατιωτών να φυλάνε τα σύνορά του, το Ερεβάν βλέπει την εγγύηση μιας μόνιμης εξασφάλισης να ανταλλάσσεται με μία σχέση περισσότερη ασυμμετρική. Στο περιφερειακό πεδίο θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι το Μπακού χαίρει μιας αλληλεγγύης άνευ προηγουμένου με τον μεγάλο αδελφό και στρατηγικό σύμμαχο που λέγεται Τουρκία εν ονόματι του παντουρκισμού. Τα δύο κράτη παρουσιάζονται ως δύο κράτη σε ένα έθνος. H εμφάνιση μιας απρόβλεπτης Τουρκίας στη σκακιέρα του Καυκάσου, που ως τώρα εθεωρείτο σαν ζώνη επιρροής της Ρωσίας, ανατρέπει εύθραυστες ισορροπίες.