«Ο καθένας διαλέγει τον τρόπο γελοιοποίησής του»

Αν οι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ αποδείχτηκαν και αυτή τη φορά προβληματικές στην πρόβλεψη του τελικού αποτελέσματος, στη Γερμανία, όση απόκλιση και να είχαν, το αποτέλεσμα είναι σαφές: οι Γερμανοί θέλουν σε ποσοστό 89% τον Τζο Μπάιντεν, μόνο 4% προτιμά τον Τραμπ, ούτε καν οι μισοί από τους ψηφοφόρους του εθνολαϊκιστικού ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που προπαγανδίζει το σύνθημα του Τραμπ στη γερμανική του εκδοχή: «Πρώτα η Γερμανία». Αλλά τον αμερικανό πρόεδρο εκλέγουν οι Αμερικανοί. Στους Γερμανούς και τους Ευρωπαίους μένει η αγωνία για την επόμενη ημέρα των ευρω-ατλαντικών σχέσεων, με την ελπίδα ότι δεν θα υπάρξει δεύτερη τετραετία του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι συναντήσεις της Ανγκελα Μέρκελ με τον Ντόναλντ Τραμπ έχουν μείνει στην ιστορία ως μνημεία μετωπικής σύγκρουσης δύο εντελώς διαφορετικών πολιτικών χαρακτήρων και ιδιοσυγκρασιών, δύο διαφορετικών κόσμων. Σε αντίθεση με τη Μέρκελ, θαυμαστές του Τραμπ υπάρχουν και στην ευρωπαϊκή γειτονιά. Για τον πρωθυπουργό της Σλοβενίας Γιάνεζ Γιάνσα είναι «σαφές ότι ο αμερικανικός λαός επανεξέλεξε Τραμπ και Πενς», τους οποίους συνεχάρη για το «ισχυρό αποτέλεσμα». Ο καθένας «διαλέγει τον τρόπο γελοιοποίησής του» σχολίασε στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο ο Γιόχαν Ντάβιντ Βάντεφουλ, σημαίνον στέλεχος του CDU για την πολιτική εξωτερικών και άμυνας.

Ομόθυμη ήταν στη Γερμανία η καταδίκη της «αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς» του Ντόναλντ Τραμπ με την αμφισβήτηση του εκλογικού αποτελέσματος και την προσπάθεια διακοπής της καταμέτρησης των ψήφων. Αλλά συγκρατημένη σε σχόλια και παρατηρήσεις ήταν η επίσημη αντίδραση της γερμανικής κυβέρνησης στην αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την επόμενη μέρα των αμερικανικών εκλογών. Μέχρι να αποσαφηνιστεί το τοπίο, «παρακολουθούμε τα πάντα με προσοχή, αλλά δεν σχολιάζουμε» εξήγησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος για λογαριασμό και της καγκελαρίου Μέρκελ.

Το Βερολίνο επένδυσε στη νίκη του Μπάιντεν, του «πιο ευρωπαίου προέδρου». Αλλά το εξαιρετικά οριακό αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την αποτυχία των Δημοκρατικών να αποσπάσουν πλειοψηφία στη Γερουσία, σημαίνει ότι ένας νέος πρόεδρος Μπάιντεν δεν θα έχει ευρεία πολιτική βάση για την πολιτική του ατζέντα και πρέπει να αγωνιστεί σκληρά για να επιβληθεί στην εσωτερική πολιτική σκηνή, εκτιμά ο Βάντεφουλ. Αυτό θα έχει επιπτώσεις και στη διαχειριστική ικανότητα της Ουάσιγκτον στην εξωτερική πολιτική.

Το Βερολίνο δεν θα ήθελε μία ακόμα τετραετία με έναν αμερικανό πρόεδρο Τραμπ που θεωρεί τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία «εθνικό κίνδυνο» για τις ΗΠΑ, «τιμωρεί» τη Γερμανία με απόσυρση των αμερικανών στρατιωτών. Αλλά τα «αγκάθια» στις διμερείς σχέσεις θα παραμείνουν. Η Γερμανία δεν θα φτάσει σύντομα στην αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ που απαιτεί η Ουάσιγκτον. Στην ικανοποίηση αυτού του στόχου θα επιμείνει και ο Μπάιντεν. Ωστόσο, δύσκολα θα βρεθεί η σχετική πλειοψηφία στη γερμανική Βουλή και μετά τις επόμενες εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2021. Επίσης, τον γερμανο-ρωσικό αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2 δεν πολεμά μόνο ο Τραμπ, αλλά σύσσωμο το Κογκρέσο με επικεφαλής τη Δημοκρατική πρόεδρό του Νάνσι Πελόσι.

Ηδη από την εποχή Ομπάμα οι ΗΠΑ έκαναν στροφή των ενδιαφερόντων τους από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό, από την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή στην Κίνα. Στην προεδρία του Τραμπ αυτό εξελίχτηκε σε ανοιχτό πόλεμο με τη Γερμανία και την ΕΕ. Η προσδοκία από έναν πρόεδρο Μπάιντεν είναι να αναλάβει γρήγορα – στον βαθμό που το επιτρέψει και η πανδημία κορωνοϊού – μια περιοδεία στην Ευρώπη, που θα σηματοδοτήσει και μια νέα στροφή της Ουάσιγκτον προς την ΕΕ. Αυτό, ελπίζουν στο Βερολίνο, θα «προσγειώσει» και την ηγεσία του Λονδίνου στη διαχείριση του Brexit.