NON PAPER

Μία φωτογραφία χίλιες λέξεις
Δεν συμφωνώ πάντα με αυτό που λέει ο τίτλος. Ως «άνθρωπος των λέξεων» θέλω να πιστεύω ότι γνωρίζω καλά τις αποχρώσεις τους και ότι κάποιες φορές χρειάζονται πολλές φωτογραφίες για να αποδώσουν το σύνολο των σημαινομένων μιας λέξης. Ωστόσο, η φωτογραφία του πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Δημήτρη Μπουραντώνη, ύστερα από την τρομοκρατική επίθεση στο γραφείο του, παραπέμπει συνειρμικά σε πάρα πολλές λέξεις. Που στην τελική, μπορεί και πάλι να μην είναι αρκετές.

Πέρασα πολλή ώρα κοιτώντας την. Αρχικά, με πήγε πάρα πολύ πίσω, τότε που είχα πρωτοδεί την ταινία «Νόμος 4000» και τη σκηνή όπου διαπομπεύουν τον ηθοποιό Θάνο Παπαδόπουλο, περιφέροντάς τον στους δρόμους με την ταμπέλα «Είμαι τέντυ μπόυς. Ερριξα γιαούρτι στον καθηγητή μου» κρεμασμένη στο στήθος του. Εκείνο το βράδυ, παρόλο που είχα κλείσει τα μάτια μου στο σινεμά, την ξαναείδα στον ύπνο μου. Μου πήρε καιρό να διώξω από το μαξιλάρι μου αυτόν τον εφιάλτη. Υστερα από λίγα χρόνια όμως κατάλαβα ότι η σκηνή που με τραυμάτισε όταν ήμουν παιδί ήταν γραφική όσον αφορά την έννοια της διαπόμπευσης – είδα πολύ πιο ανατριχιαστικές εκδοχές της. Το ίδιο έκαναν οι Ναζί στους Εβραίους, αργότερα, οι «φρουροί» της Πολιτιστικής Επανάστασης του Μάο σε όποιον τολμούσε να έχει διαφορετική άποψη περί Πολιτισμού και Παιδείας, αλλά και οι «Ερυθροί Χμερ» του Πολ Ποτ στους αντιφρονούντες. Και πάλι όμως, οι λέξεις μου φαίνονταν, απλώς, περιγραφικές.

Προχθές όμως, βλέποντας τη φωτογραφία του καθηγητή Μπουραντώνη, σαν να ανακάλυψα τον πυρήνα αυτών των πράξεων σε κάτι που μου είχε πει ο Βασίλης Παπαβασιλείου όταν πριν από λίγους μήνες μού έκανε την τιμή να μού δώσει μια συνέντευξη για «ΤΑ ΝΕΑ». «…Η τραγωδία του 5ου π.Χ. αιώνα διαπνέεται από τον φόβο μήπως παλινδρομήσουν στο στάδιο των φυλών και αφήσουν πίσω την κατάκτηση της Πόλεως». Παλινδρόμηση στο στάδιο των φυλών. Πέντε μόνο λέξεις που σηματοδοτούν εκατοντάδες άλλες.

Η δύναμη της εικόνας
Η φωτογραφία του πρύτανη κατέκλυσε Διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με αιωρούμενο το ερώτημα αν έπρεπε να πάρει τέτοια έκταση η δημοσιοποίησή της. Αρχικά, αντιλαμβάνομαι πόσο δυσάρεστο είναι αυτό για τον ίδιο τον κύριο Μπουραντώνη. Ομως οι συγκυρίες τα φέρνουν έτσι και κάποια άτομα – χωρίς να το επιδιώξουν, χωρίς καν να το θέλουν – γίνονται η «σκανδάλη της Ιστορίας».

Εως τη δημοσίευση της συγκεκριμένης φωτογραφίας λέξεις όπως «βανδαλισμός», «προπηλακισμός», «χτίσιμο», στις περιπτώσεις των τρομοκρατικών «επεμβάσεων» σε γραφεία πανεπιστημιακών, ήταν αφηρημένες έννοιες. Που ενοχλούσαν, βέβαια, το δημοκρατικό μας αίσθημα, αλλά δεν είχαν σχήμα ούτε κοινή αναφορά. Η φωτογραφία αυτή λοιπόν είναι η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι. Που μας φέρνει όλους προ των ευθυνών μας. Διότι θεωρώ ότι όλοι έχουμε θραύσματα ευθύνης γι’ αυτήν την κατάσταση, έστω και επειδή δεν διαμαρτυρηθήκαμε όπως και όταν έπρεπε. Γι’ αυτό και μόνο λοιπόν, χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον κύριο πρύτανη. Και ένα μεγάλο συγγνώμη.

Ρεσιτάλ οπορτουνισμού
Προκαλούν μειδίαμα οι αντιδράσεις της αλαλάζουσας Αριστεράς στη συγκεκριμένη φωτογραφία. Θέλει ο μπαχαλάκιας να κρυφτεί και ο οπορτουνισμός δεν τον αφήνει. Πάρτι κάνουν τα «ναι μεν, αλλά» πίσω από τις δηλώσεις της αντιπολίτευσης που «καταδικάζουν» το συμβάν. Και βρέθηκε η «βουλεύτρια» του ΣΥΡΙΖΑ Αναστασία Γκαρά να καθαρίσει από μόνη της για τις ενοχές του κόμματος. Αφού, αρχικά, καταδίκασε την πράξη αποδίδοντάς της «δεξιά» χαρακτηριστικά, σχολίασε ότι, με την επικήρυξη των δραστών, η Αστυνομία ζητεί από τους πολίτες να γίνουν καταδότες. Ας τη χειροκροτήσουμε!