Τι είπε ο Μητσοτάκης για τα εθνικά

Από την εξόχως ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στον Ι.Κ. Πρετεντέρη στα «ΝΕΑ» προκύπτουν ορισμένα άκρως ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Καταγράφω ορισμένα που αφορούν το πεδίο της εξωτερικής πολιτικής – σχέσεις με την Τουρκία: Πρώτον, ο Πρωθυπουργός δεν πιστεύει στην αποτελεσματικότητα της επιβολής κυρώσεων (στην Τουρκία) ως τετελεσμένο γεγονός. «Πιστεύω στην απειλή των κυρώσεων» είπε συγκεκριμένα. Και πράγματι, η εμπειρία δείχνει ότι οι μεν κυρώσεις ως γεγονός δεν αποδίδουν (περίπτωση Ρωσίας π.χ.), η δε απειλή επιβολής κυρώσεων αποδίδει, καθώς μια χώρα «υπό κατηγορία» προσπαθεί να τις αποφύγει και έτσι προσαρμόζει σε κάποιον βαθμό τη συμπεριφορά της. Με την επιβολή των κυρώσεων το πιθανότερο είναι να συνεχιστεί μια κρίση. Η απειλή των κυρώσεων θα πρέπει βέβαια να είναι αξιόπιστη. Διαφορετικά μπορεί να καταλήξει σε φιάσκο. (Αυτό σημαίνει ότι κάποιες κυρώσεις θα πρέπει κάποια στιγμή τελικά να επιβληθούν). Δεύτερον, παρά τις παρασπονδίες της Τουρκίας, ο Πρωθυπουργός πιστεύει ότι ο διερευνητικός διάλογος θα ξεκινήσει, και πρέπει να ξεκινήσει, καθώς ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου έχει διαβεβαιώσει τον έλληνα ομόλογό του ότι σύντομα θα δώσει σχετική ημερομηνία. Αν και η νέα έξοδος του «Oruc Reis» νοτίως του Καστελορίζου εγείρει κάποια ερωτηματικά ως προς το τι ακριβώς επιδιώκει η Τουρκία. Μια άποψη είναι ότι παράλληλα με τον διερευνητικό διάλογο επιδιώκει τη σταθερή και συνεχή επιβεβαίωση των θέσεών της, δύο πράγματα όχι και τόσο συμβιβάσιμα. (Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χ. Mάας που επισκέπτεται την περιοχή σήμερα και αύριο θα ξεκαθαρίσει ίσως το τοπίο.)

Τρίτον, ο Πρωθυπουργός τονίζει ότι αντικείμενο των διερευνητικών συνομιλιών είναι μόνο οι θαλάσσιες ζώνες. Αυτό λέει ότι έχει συμφωνηθεί μεταξύ των δύο πλευρών. Ωστόσο ο Πρωθυπουργός δεν αναφέρεται ρητά στην οριοθέτηση μόνο υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ (Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης), μη αναφορά που μπορεί να ερμηνευθεί ότι οι συνομιλίες θα καλύψουν και την τρίτη θαλάσσια ζώνη, δηλαδή την έκταση των χωρικών υδάτων (όπως άλλωστε αποτελούσε και κύριο αντικείμενο του διαλόγου μέχρι το 2013). Και αναποφεύκτως θα την καλύψει. Τέταρτον, ο Πρωθυπουργός δέχεται ότι «έχουμε πολλά θέματα να συζητήσουμε», εννοείται με την Τουρκία, αλλά συμφωνήσαμε ότι διαφωνούμε να τα συζητήσουμε στον διερευνητικό διάλογο. Τότε ερώτημα είναι τότε «πού θα τα συζητήσουμε;», αφού και ο Πρωθυπουργός δέχεται ότι ο διάλογος αποτελεί το πρώτο βήμα «για να καταλάβουμε και τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας».

Πέμπτον, ο Πρωθυπουργός, αναφερόμενος σε ενδεχόμενη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου (ΔΔΧ), τονίζει ότι «το συνολικό όφελος που θα αποκομίσει η χώρα από μια ειρηνική επίλυση μιας διαφοράς που έχουμε με την Τουρκία θα είναι πολλαπλάσιο του όποιου κόστους μπορεί να υπάρχει στην κοινή γνώμη από κάποια απόφαση». Και το σημαντικότερο ίσως, το γεγονός ότι η Ελλάδα συζητεί για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο σημαίνει, όπως λέει, «πως αναγνωρίζουμε ότι αυτή είναι μια περιοχή όπου η Τουρκία έχει διεκδικήσεις. Εάν δεν το αναγνωρίζαμε αυτό, δεν θα πηγαίναμε σε συζήτηση». Αυτά ακριβώς λέει ο Πρωθυπουργός στον Ι.Κ. Πρετεντέρη. (Δεν τα λέει κάποιος από τους αποκαλούμενους – δήθεν – ενδοτικούς!).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ