Ο νέος εμφύλιος και η σιωπηλή πλειοψηφία του Τραμπ

«Ημουν πάντα ένας αισιόδοξος άνθρωπος. Αυτή τη φορά, όμως, φοβάμαι. Ούτε τις ημέρες “Νόμου και Τάξης” του Ρίτσαρντ Νίξον δεν ήταν τα πράγματα τόσο άσχημα. Σε αυτή τη χώρα, η μετάβαση από τη μία κυβέρνηση στην άλλη ήταν ανέκαθεν ειρηνική: αν όμως ο Τραμπ χάσει, έχει ήδη καταστήσει σαφές πως δεν θα είναι. Κι έπειτα, μια χούφτα ένοπλοι ηλίθιοι θα είναι αρκετοί για να τινάξουν στον αέρα ολόκληρη τη χώρα»: σε αυτή τη δήλωση που έκανε στη La Repubblica ο γνωστός αφροαμερικανός συγγραφέας Πέρσιβαλ Εβερετ, αποτυπώνονται τα συναισθήματα πολλών, εντός και εκτός ΗΠΑ, 58 ημέρες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές.

Τα απανωτά κρούσματα αστυνομικής βίας σε βάρος Αφροαμερικανών βάζουν φωτιά στους δρόμους και οι εμπρηστικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ εντείνουν την πόλωση. «Κάτι έχει σπάσει και δεν ξέρω πώς μπορεί να επουλωθεί. Ενα όριο ξεπεράστηκε. Αμερικανοί σκοτώνουν άλλους Αμερικανούς. Βρισκόμαστε πρακτικά σε εμφύλιο πόλεμο», αιτιολογεί την απαισιοδοξία του ο συγγραφέας των βιβλίων «Η θεραπεία του νερού», «Πληγωμένοι», «Αμερικανική έρημος», «Το σβήσιμο» (στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Πόλις). «Το γεγονός είναι ότι αυτό που συνέβη με τον Τζορτζ Φλόιντ τον Μάιο και με τον Τζέικομπ Μπλέικ στις 23 Αυγούστου επαναλαμβάνεται υπερβολικά συχνά, για υπερβολικά πολύ καιρό. Ο κόσμος απαιτεί εξοργισμένος δικαιοσύνη γιατί ξέρει πως δεν θα την έχει. Και από την άλλη πλευρά, οι λευκοί ακροδεξιοί έχουν σηκώσει κεφάλι, βέβαιοι για την ατιμωρησία τους. Ακροδεξιές οργανώσεις παρελαύνουν στους δρόμους με όπλα στα χέρια εδώ και μήνες και κανένας δεν τους έχει σταματήσει. Αλλοτε, θεσμοί, κυβερνήσεις, πρόεδροι κάθε χρώματος, θα είχαν στιγματίσει τις συμπεριφορές αυτές, θα είχαν παρέμβει. Ο Τραμπ κάνει το αντίθετο, τις επαινεί. Δεν τον ενδιαφέρει να σταματήσει τη βία γιατί ελπίζει πως αυτή θα τον βοηθήσει να κερδίσει», σημειώνει.

Δημοσκοπήσεις που είδαν βέβαια το φως αυτή την εβδομάδα εμφανίζουν τον δημοκρατικό Τζο Μπάιντεν να προηγείται με οκτώ ποσοστιαίες μονάδες (49% – 41%) του Τραμπ. Μέσω των New York Times, ωστόσο, ο Κέβιν Ρουζ απηύθυνε προ ημερών μια ξεκάθαρη προειδοποίηση: «Ακούστε, φιλελεύθεροι», έγραφε. «Αν δεν πιστεύετε πως ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να επανεκλεγεί τον Νοέμβριο, πρέπει να αρχίσετε να περνάτε περισσότερο χρόνο στο Facebook».

Από τις εκλογές του 2016 και εξής, ο Ρουζ παρακολουθεί και καταγράφει μεθοδικά τις επιδόσεις του κομματικού πολιτικού περιεχομένου στο Facebook. Και αυτό που βλέπει, είναι πως η αμερικανική Δεξιά κυριαρχεί στην πολιτική συζήτηση σε αυτό. Σύμφωνα άλλωστε με τους βασικούς νόμους της φυσικής στα σόσιαλ μίντια, το αρνητικό νικάει πάντα το θετικό· κερδισμένη βγαίνει πάντα η αντιπαράθεση. Οι φιλο-τραμπικοί πολιτικοί ινφλουένσερς έχουν περάσει χρόνια χτίζοντας μια καλολαδωμένη μιντιακή μηχανή που παράγει ή σχολιάζει ειδήσεις με τρόπο τόσο βίαιο και ορμητικό που καταπνίγει τόσο τα mainstream μίντια όσο και τη φιλελεύθερη αντιπολίτευση. Το αποτέλεσμα, είναι ένα παράλληλο μιντιακό σύμπαν που οι κεντροαριστεροί χρήστες του Facebook μπορεί να μη συναντήσουν ποτέ, έχει αποδειχθεί εντούτοις ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη διαμόρφωση της δικής του, εναλλακτικής πραγματικότητας. Εντός της δεξιάς φούσκας του Facebook, ο Τραμπ διαχειρίστηκε με ισχυρό και αποφασιστικό τρόπο την πανδημία, ο Μπάιντεν με το ζόρι κατορθώνει να βάλει τη μία πρόταση μετά την άλλη και το κίνημα Black Lives Matter είναι μία επικίνδυνη ομάδα βίαιων πλιατσικολόγων.

Τραμπ και σία δηλώνουν πεπεισμένοι πως, παρά το προβάδισμα του Μπάιντεν στις δημοσκοπήσεις, μία «σιωπηλή πλειοψηφία» θα τον οδηγήσει στη νίκη. Ο φόβος του Ρουζ, και όχι μόνο, είναι πως αυτή η «σιωπηλή πλειοψηφία» μοιάζει σιωπηλή μόνο και μόνο επειδή δεν κοιτάμε το feed τους στο Facebook.