Επόμενος στόχος τα 12 μίλια {LF}στα νότια της Κρήτης

Η συσκευή ήταν κρυπτογραφημένη και ιδιοκτησίας της αμερικανικής κυβέρνησης. Το τηλεφώνημα που δέχθηκε εκεί από το Οβάλ Γραφείο ο Κυριάκος Μητσοτάκης διήρκεσε περίπου είκοσι λεπτά. Αργότερα ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε ένα ακόμη στην Αγκυρα, στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η παρέμβαση του σημαντικότερου αμερικανικού παράγοντα προχθές το βράδυ δείχνει πως στο παρασκήνιο οι διπλωματικές ενέργειες προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο – και φυσικά να αποφευχθεί ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας – είναι πυρετώδεις. Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, εκφράζει την ικανοποίησή της για την παρέμβαση του πλανητάρχη, αφού αποσκοπεί σε «συνθετική πίεση» προς την Τουρκία – συμπεριλαμβάνει δηλαδή στη διπλωματική της στρατηγική τόσο τις πιέσεις που ασκούν στη γειτονική χώρα η ΕΕ γενικά και η Γερμανία ειδικά όσο κι αυτές που προέρχονται από την άλλη όχθη του Ατλαντικού.

TO EΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ. Αυτή είναι η μία πτυχή της ελληνικής στρατηγικής. Γιατί, παράλληλα, η κυβέρνηση έχει βάλει σε εφαρμογή και κινήσεις που καθιστούν σαφές ότι δεν θα αντιμετωπίσει τις τουρκικές προκλήσεις με παθητικότητα. Το μήνυμα έχει ήδη διαβιβασθεί με τις ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο που κυρώθηκαν από τη Βουλή, αλλά και με την προαναγγελία για άμεση επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο. Το επόμενο βήμα, όπως ανάφερε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, σχεδιάζεται ήδη νοτίως της Κρήτης, με επέκταση κι εκεί της αιγιαλίτιδας ζώνης από τα 6 στα 12 μίλια. Η κίνηση είναι προφανές ότι αποτελεί άλλη μία έμπρακτη απάντηση στο παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο που διαγράφει ένα τμήμα της περιοχής.

«Τίποτα δεν εμποδίζει τη χώρα μας να επεκτείνει στα 12 μίλια όποτε το κρίνει αυτή αναγκαίο» είχε ήδη διαμηνύσει στη Βουλή ο Πρωθυπουργός – και ο ΥΠΕΞ έκρινε σκόπιμο να προχωρήσει σε περισσότερες λεπτομέρειες: «Εχει αρχίσει η εργασία των ωκεανογράφων, ώστε να κάνουμε επέκταση χωρικών υδάτων στο πλαίσιο της ΑΟΖ που συνήψαμε με την Αίγυπτο. Για τις υπόλοιπες περιοχές που δεν έχουμε ΑΟΖ, θα προχωρήσουμε, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τις διαπραγματεύσεις και από εκεί και πέρα σε ανάλογες επεκτάσεις».

Η ΕΜΠΛΟΚΗ ΤΡΑΜΠ. Ο απολογισμός της επικοινωνίας με τον αμερικανό πρόεδρο είναι θετικός όχι μόνο γιατί ο έλληνας Πρωθυπουργός «έθεσε», όπως ανέφερε το Μαξίμου, «το ζήτημα των αποσταθεροποιητικών ενεργειών της Τουρκίας, που βάζουν σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και δοκιμάζουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ». Ή επειδή είχε την ευκαιρία να επαναλάβει και την πάγια θέση της χώρας στην τελευταία ελληνοτουρκική κρίση – πως «η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα σταματήσει άμεσα τις προκλητικές της ενέργειες». Είναι θετικός κι επειδή «ο Ντόναλντ Τραμπ», όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, «έχει μεγαλύτερη επιρροή στον Ερντογάν από την Ανγκελα Μέρκελ». Βλέπουν, άρα την ανάμειξή του – με βάση και τη σχέση που όλοι γνωρίζουν ότι έχει αναπτύξει ο αμερικανός πρόεδρος με τον τούρκο ομόλογό του – σαν μια κίνηση που θα αυξήσει τις πιθανότητες να συμμορφωθεί η γειτονική χώρα με το Διεθνές Δίκαιο.

Η εικόνα αυτή ενισχύθηκε και με το δεύτερο τηλεφώνημα Τραμπ στον Μητσοτάκη, αμέσως μετά την προχθεσινή επικοινωνία του (όπως μετέδωσε ο Σκάι) με τον Ερντογάν. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε αυτό το τηλεφώνημα ο αμερικανός πρόεδρος ενημέρωσε τον έλληνα Πρωθυπουργό για το περιεχόμενο της συνομιλίας με τον τούρκο πρόεδρο, διαβεβαιώνοντας εκ νέου για την προσωπική επιθυμία του να αποκλιμακωθεί η ένταση στα ελληνοτουρκικά. Μένει να αποδειχθεί εάν η παρέμβαση Τραμπ θα έχει προσεχώς κάποιο αποτέλεσμα, αλλά το Μαξίμου καθιστά σαφές ότι γι’ αυτό απαιτούνται συγκεκριμένες κινήσεις καλής θέλησης από την πλευρά της Αγκυρας. Η νέα Navtex για συνέχιση των παράνομων ερευνών του «Ορούτς Ρέις» που έσπευσε χθες να εκδώσει η Τουρκία είναι προφανές ότι κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ο Τραμπ εξέφρασε την ανησυχία της Ουάσιγκτον για την αυξημένη ένταση μεταξύ δύο νατοϊκών συμμάχων στην Ανατολική Μεσόγειο και «επαναβεβαίωσε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία πρέπει να δεσμευτούν σε διάλογο, ο οποίος είναι ο μόνος δρόμος για την επίλυση των διαφορών τους».

Η αντίστοιχη ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας ανέφερε ότι οι δύο άνδρες «συζήτησαν τηλεφωνικά χθες Τετάρτη για διμερή και περιφερειακά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου». Οι πληροφορίες του τουρκικού πρακτορείου Anadolu, όμως, θέλουν τον Ερντογάν να είπε στον πλανητάρχη ότι η χώρα του επιθυμεί την αποκλιμάκωση, αλλά «δεν είναι αυτή που προκαλεί αστάθεια στην περιοχή». Και να υπογράμμισε πως «η Τουρκία έχει αποδείξει με σαφείς κινήσεις πως θέλει να μειώσει τις εντάσεις και να οικοδομήσει τον διάλογο».

Κατά μια ανάλυση ο Τραμπ αποφάσισε να εμπλακεί τη δεδομένη χρονική στιγμή επειδή ανησυχεί ότι μια ανάφλεξη στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να επηρεάσει την εκλογική του απόδοση τον Νοέμβριο. Ταυτόχρονα, η αμερικανική κοινή γνώμη στην πλειονότητά της δηλώνει αντίθετη με τις τουρκικές ενέργειες, οπότε για ορισμένες κυβερνητικές πηγές ο ένοικος του Λευκού Οίκου έχει συμφέρον – πολιτικό – να συμβάλει προκειμένου να περιοριστεί η ερντογανική προκλητικότητα. Η ελληνική διπλωματία διαβάζει την πρωτοβουλία του και σαν μια προσπάθειά του να δείξει ότι ακούει τις ελληνικές θέσεις.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ. Το Μαξίμου, βέβαια, δεν βάζει σε δεύτερη μοίρα τη διαμεσολάβηση του Βερολίνου – αν και προς το παρόν φαίνεται να οδηγείται σε ναυάγιο. Εξού και αναμένει με ενδιαφέρον το τηλεφώνημα, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες θα κάνει σήμερα στον τούρκο πρόεδρο η γερμανίδα καγκελάριος – αναλαμβάνοντας για τρίτη φορά σε διάστημα ενάμιση μήνα προσωπικά τον ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Μεγάλη σημασία αποδίδει η κυβέρνηση και στις διεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως την άτυπη συνάντηση των ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών που ξεκίνησε χθες στη γερμανική πρωτεύουσα – από την οποία περιμένει να παρουσιάσει, κατά τα λεγόμενα του Στέλιου Πέτσα, μια λίστα με «κυρώσεις που θα δαγκώνουν». Το πρωθυπουργικό επιτελείο εκτιμά πως μόνο η «συνθετική πίεση» στον Ερντογάν ενδέχεται να αποδώσει τα προσδοκώμενα για την Ελλάδα αποτελέσματα. Μόνο έτσι εκείνος «θα αισθανθεί ότι έχει μείνει χωρίς ερείσματα στη διεθνή κοινότητα», όπως λέει χαρακτηριστικά ένας κυβερνητικός.