Αλλαγή παραδείγματος

Στις 18 Αυγούστου του 1920, το Τενεσί έγινε η τελευταία αμερικανική πολιτεία που επικύρωσε το συνταγματικό δικαίωμα των γυναικών να ψηφίζουν. Εκατό χρόνια και μία μέρα μετά, η Κάμαλα Χάρις αποδέχτηκε επισήμως την πρόταση του Τζο Μπάιντεν και έγινε η πρώτη μαύρη υποψήφια αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Στην ομιλία της, τη στιγμή που όλοι περίμεναν πως θα επιτεθεί στον Ντόναλντ Τραμπ, επέλεξε να μιλήσει για τις γυναίκες που την ενέπνευσαν. Οπως για τη μητέρα της που πέθανε νωρίς από καρκίνο, την πρώτη υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών Σίρλεϊ Τσίσολμ, τη Μισέλ Ομπάμα και τη Χίλαρι Κλίντον. Για τον Τραμπ είχε μόνο μια φράση: «Μπορώ να αναγνωρίσω ένα αρπακτικό όταν το δω».

Το φετινό συνέδριο των Δημοκρατικών δεν ήταν ξεχωριστό μόνο γιατί έγινε διαδικτυακά. Ηταν γιατί, πέραν των προσεκτικά διαλεγμένων ανδρών που πήραν τον λόγο, οι περισσότερες ομιλήτριες ήταν γυναίκες. Δεν αρκέστηκαν στον ρόλο της συζύγου ή της μητέρας – ακόμα και η Ομπάμα «πάτησε» πάνω στη θεσμικότητα της Πρώτης Κυρίας, ενώ η Τζιλ Μπάιντεν, που ευελπιστεί να κερδίσει τον ίδιο τίτλο, χρησιμοποιεί λόγω των σπουδών της την προσφώνηση «δόκτωρ». Το ακόμα πιο περίεργο; Οσοι στήθηκαν στις οθόνες τους για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία, αυτές τις γυναίκες περίμεναν να ακούσουν. Γυναίκες πολιτικούς από όλο το προοδευτικό φάσμα – από τη μετριοπαθή πτέρυγα, από την πιο ριζοσπαστική, από μαύρες, λευκές και Λατίνες. Οχι διακοσμητικές υπάρξεις στο μπράτσο κάποιου επιφανούς Δημοκρατικού ή εκπροσώπους που προέκυψαν από αρχαϊκές ποσοστώσεις. Είναι οι ίδιες που έχουν μπει στο στόχαστρο του Τραμπ, όπως η πρόεδρος της Βουλής, η Νάνσι Πελόζι, και για τις πολιτικές που υπερασπίζονται και για το φύλο τους. Το highlight της Τετάρτης μπορεί να ήταν, θα πει κανείς, η ομιλία του Μπαράκ Ομπάμα. Ομως πιο σημαντική ήταν η γλυκόπικρη προειδοποίηση της Κλίντον, της πολιτικού που άνοιξε τον δρόμο στις επόμενες: «Προσοχή, μπορεί ο Τζο και η Κάμαλα να κερδίσουν 3 εκατομμύρια ψήφους παραπάνω, αλλά και πάλι να χάσουν».

Η Χάρις, της οποίας ο κύριος προεκλογικός σκοπός είναι να ηγηθεί της αντι-Τραμπ καμπάνιας, δεν μίλησε ούτε λίγο για τον αμερικανό πρόεδρο. Η στιγμή ήταν πολύ ιστορική για να χαραμιστεί σ’ αυτόν. Το πολιτικό παράδειγμα των ΗΠΑ δεν είναι πάντα το καλύτερο, πολλές φορές όμως έρχεται σαν αεράκι από το μέλλον. Κάτι προσπαθούν να αλλάξουν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στην Ευρώπη της Ανγκελα Μέρκελ, της Κριστίν Λαγκάρντ και της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μπορεί ο συμβολισμός να θεωρηθεί πεπερασμένος – κι όμως, τα προβλήματα για τις γυναίκες στην Ευρώπη είναι περίπου τα ίδια με αυτά που αντιμετωπίζουν στην Αμερική. Στην Ελλάδα, ακόμα και ο συμβολισμός έχει τη σημασία του. Πριν από λίγους μόνο μήνες πανηγυρίσαμε για την εκλογή της πρώτης γυναίκας Προέδρου της Δημοκρατίας. Παρά τον ανασχηματισμό, οι γυναίκες στην κυβέρνηση συνεχίζουν να μετριούνται στα δάχτυλα.

Πόσες ελληνίδες πολιτικοί υπάρχουν που περιμένουμε να ακούσουμε για να επιλέξουμε ποιον θα ψηφίσουμε; Πόσες αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για ζητήματα που τις αφορούν, πόσες βάζουν στο τραπέζι της συζήτησης τις γυναικείες διεκδικήσεις; Πόσες, μέσα στα 46 χρόνια από τη Μεταπολίτευση, κατάφεραν να ανελιχθούν σε αρχηγικές θέσεις; Μετρημένες όλες μαζί, όσες πέτυχαν και όσες απέτυχαν, είναι λιγότερες από τις ομιλήτριες μιας μόνο βραδιάς στο συνέδριο των Δημοκρατικών.