Θέλει η Τουρκία άλλον έναν πόλεμο;

Η Τουρκία θέλει να ξαναχτίσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ομως μπορεί; Το επιχειρεί με όλα τα μέσα και το διαφημίζει πολύ πάνω από τις πραγματικές δυνατότητές της. Αλλωστε, σχεδόν καμία χώρα στον κόσμο δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει σε πέραν του ενός ταυτόχρονους πολέμους. Αυτή ειδικά τη στιγμή, η Τουρκία έχει σε εξέλιξη επιχείρηση εισβολής και κατοχής στη Συρία, στο Βόρειο Ιράκ αλλά και, με πιο ιδιότυπο τρόπο, στη Λιβύη, όπου υπέστη προχθές ένα σημαντικό χτύπημα. Θα ήταν ποτέ εις θέση να αντέξει και έναν πόλεμο με την Ελλάδα; Ασφαλώς όχι. Και το γνωρίζει. Ωστόσο αυτό δεν τη σταματά από το να επιτίθεται και να απειλεί συνεχώς όλο και πιο πολύ. Γιατί αυτή είναι η στρατηγική της.

Η Ελλάδα δεν είναι ούτε Συρία, ειδικά ύστερα από έναν τέτοιο πολυετή εξοντωτικό εμφύλιο πόλεμο, ούτε Λιβύη, όπου συμβαίνουν τα ίδια. Ολες αυτές οι πολεμικές ενέργειες της Αγκυρας στρέφονται κατά χωρών εσωτερικά διαλυμένων. Από αυτή την άποψη, είναι πολύ περισσότερο κινήσεις πολιτικές παρά στρατιωτικές. Αν και γίνονται με όπλα, προϋποθέτουν ότι ο αντίπαλος έχει ήδη διαλυθεί πριν οι τουρκικές δυνάμεις φτάσουν εκεί. Οι επιχειρήσεις αυτές εκτελούνται εν πολλοίς εκ του ασφαλούς, ή, έστω, με το υπολογισμένο ρίσκο μιας ελάχιστης απώλειας, αλλά σίγουρα όχι με τον κίνδυνο μιας ήττας, πολύ περισσότερο μιας συντριβής. Είναι κινήσεις που ο Ερντογάν έχει καταφέρει να επιβάλει κυρίως διπλωματικά: ο εκφοβισμός του λειτουργεί, όπως λειτουργεί και η ικανότητά του να κινείται αριστοτεχνικά ανάμεσα στις διαφορές των μεγάλων δυνάμεων, στις χαραμάδες που ανοίγονται στο διεθνές σύστημα. Τα επιτεύγματά του είναι πρωτίστως διπλωματικά που πηγαίνουν ένα βήμα πιο πέρα με τη στρατιωτική δράση και όχι το αντίστροφο.

Ολα αυτά είναι τα ίδια ακριβώς που επιχειρεί να κάνει και με την Ελλάδα. Πρώτα αμφισβητεί τη διεθνή νομιμότητα και, κυρίως, τη διεθνή ισορροπία και ηρεμία. Ουδείς θέλει μια νέα εστία, ειδικά εδώ. Ο Ερντογάν ποντάρει σε αυτό. Στη συνέχεια απειλεί διπλά: την Ελλάδα ότι θα τη νικήσει και το διεθνές σύστημα ότι θα το ανατινάξει αν δεν πάρει αυτά που θέλει. Η εκβιαστική πολιτική του συνοδεύεται από διαρκείς κλιμακούμενες παρενοχλήσεις στρατιωτικού χαρακτήρα με τις οποίες η Τουρκία «μετράει» συνεχώς την ελληνική αντίδραση. Ολα βασίζονται στον τρόμο που, όμως, δεν ανταποκρίνεται στις δυνατότητες της χώρας του. Αλλά ελπίζει ότι θα προκαλέσει αρκετό, τόσο ώστε η Ελλάδα να παραλύσει ή / και να τεθεί σε κίνηση μια διπλωματική διαδικασία επέκτασης της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδας με όχημα τον τρόμο μιας οιονεί σύγκρουσης.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που έχει περάσει και περνά πολλά. Σίγουρα όμως εξακολουθεί και είναι χώρα συντεταγμένη, που λειτουργεί. Που διαθέτει ισχυρό αμυντικό βραχίονα, επαρκή στο να αποκρούσει μια στρατιωτική απόπειρα συρρίκνωσής της. Η Τουρκία που απειλεί το γνωρίζει καλά. Αλλιώς δεν θα απειλούσε. Θα είχε ήδη ενεργήσει στρατιωτικά, όπως έκανε στη Συρία, στη Λιβύη, στο Ιράκ. Εδώ δεν το έχει κάνει. Και υπάρχει λόγος για αυτό: επειδή γνωρίζει ότι αν το κάνει, το ενδεχόμενο μιας βαριάς ήττας είναι πάντοτε ανοιχτό μπροστά της. Με στρατιωτικούς όρους, ένας τέτοιος πόλεμος θα είναι πάρα πολύ επικίνδυνος για την Τουρκία. Η προϋπόθεση όμως για να είναι επικίνδυνος και για να μην τον επιχειρήσει η Τουρκία είναι κυρίως πολιτική: η αχίλλειος πτέρνα της Ελλάδας είναι το να μην πιστεύει στις δυνάμεις της και να φοβάται τη σύγκρουση. Που κανείς λογικός άνθρωπος δεν τη θέλει. Αλλά που όταν απειλείται η εθνική κυριαρχία καθίσταται μονόδρομος.