Αναζητώντας τον χαμένο διάλογο

Αγκυρα. Ο τρίτος σταθμός του ύπατου εκπροσώπου Εξωτερικών Υποθέσεων και Αμυνας της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, μετά τις διαδοχικές επισκέψεις του σε Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία, πριν από περίπου δέκα μέρες, με επίκεντρο τη συνάντησή του με τον τούρκο ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Στόχος του ευρωπαίου αξιωματούχου, να διαπιστώσει τις δυνατότητες διαλόγου. Οι επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν ενόψει και του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, που θα συνεδριάσει με φυσική παρουσία, στις 13 Ιουλίου, με θέμα Τουρκία και τη Γαλλία να απαιτεί πλέον επιβολή επιπλέον κυρώσεων στην Αγκυρα, καταγγέλλοντας τις τουρκικές προκλήσεις και τη Γερμανία να θέλει να διατηρήσει τις ισορροπίες.

Κύρια θέματα στην ατζέντα των συνομιλιών Μπορέλ – Τσαβούσογλου, χθες, ήταν το Μεταναστευτικό, η Ανατολική Μεσόγειος και οι εξελίξεις στη Λιβύη, με τις κοινές δηλώσεις να αντανακλούν την ένταση στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας.

Ως μία χώρα εταίρο της ΕΕ, στις σχέσεις με την οποία η Ευρώπη δίνει μεγάλη σημασία, περιέγραψε την Τουρκία ο Μπορέλ, σημειώνοντας ωστόσο ότι Βρυξέλλες και Αγκυρα δεν περνούν την καλύτερη περίοδό τους, καθώς υπάρχουν «σοβαρά ζητήματα», τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ο Μπορέλ δήλωσε ότι η ΕΕ προτίθεται να οργανώσει διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Επιθετικός και σταθερός στις πάγιες διεκδικήσεις της Αγκυρας, εμφανίστηκε από την πλευρά του ο τούρκος ΥΠΕΞ, ο οποίος αναφέρθηκε ξεχωριστικά σε Γαλλία, Ελλάδα και Κύπρο, ως χώρες που στοχοποιούν την Τουρκία και κρατούν σε ομηρία τις σχέσεις της με την ΕΕ. Κατήγγειλε τις Βρυξέλλες για αποτυχία στήριξης της Τουρκίας στο Μεταναστευτικό καλώντας τον Μπορέλ και την ΕΕ να μη συνδέουν «τεχνικά θέματα» με πολιτικά ζητήματα, γιατί έτσι φτάνουμε πάντα σε αδιέξοδο.

Ο Τσαβούσογλου ζήτησε «αντικειμενικότητα» από την ΕΕ και όχι διαρκή υποστήριξη σε Ελλάδα και Κύπρο. Προειδοποίησε δε σε σχέση με την Ανατολική Μεσόγειο, ότι αν υπάρξουν κυρώσεις εκ μέρους της ΕΕ, η Τουρκία θα αναγκαστεί να απαντήσει και αυτό δεν θα συμβάλλει στη λύση, ενώ επανέλαβε την αξίωση το Παρίσι να ζητήσει συγγνώμη από την Αγκυρα. Αναφερόμενος στις γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Τσαβούσογλου υποστήριξε δε ότι η προσπάθεια της Ελλάδας και άλλων χωρών να «φυλακίσουν την Τουρκία» στην περιοχή των χωρικών της υδάτων και επειδή αγνοήθηκαν οι προειδοποιήσεις της Αγκυρας έγιναν συγκεκριμένα βήματα.

Ασκήσεις ισορροπίας με την Αγια-Σοφιά

Συνεχίζονται οι διεθνείς αντιδράσεις για την Αγια-Σοφιά, με Βρυξέλλες και Μόσχα έστω και αν επιχειρούν να διατηρήσουν κάποιες ισορροπίες με την Αγκυρα να κλίνουν προς τη διατήρηση του μουσειακού χαρακτήρα του μνημείου. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Ερίκ Μαμέρ, δεν πήρε σαφή θέση λέγοντας ότι η απόφαση εκκρεμεί, διαμηνύοντας ωστόσο ότι «η Αγία Σοφία είναι σύμβολο ανοχής, διαλόγου και δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτά τα γεγονότα για να τροφοδοτήσουμε διαφωνία οποιασδήποτε μορφής μεταξύ των θρησκειών». «Αναμφισβήτητα ελπίζουμε ότι το καθεστώς της Αγίας Σοφίας ως μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς θα ληφθεί υπόψη. Πρόκειται για παγκόσμιο αριστούργημα με βαθιά ιερή πνευματική αξία», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του Βλαντίμιρ Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, αν και έκανε λόγο για «εσωτερική υπόθεση της Τουρκικής Δημοκρατίας». Οπως είπε, το Κρεμλίνο δεν μπορεί να σχολιάσει την απόφαση της Τουρκίας, σημείωσε ωστόσο σχετική δήλωση που έκανε ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλος. Ο Πατριάρχης Κύριλλος μεταξύ άλλων είχε δηλώσει ότι «η απειλή για την Αγία Σοφία είναι απειλή για ολόκληρο τον χριστιανικό πολιτισμό, και συνεπώς την πνευματικότητα και την ιστορία μας» εκφράζοντας την ελπίδα η τουρκική ηγεσία να δείξει σύνεση.