Κοιτάτε, αλλά μην αγγίζεστε

Το ρολόι έδειχνε 12.05 χθες το μεσημέρι και μόλις 25 άτομα είχαν εισέλθει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στις τέσσερις πρώτες ώρες της επαναλειτουργίας του. Ανάμεσά τους ο μικρός Λουκάς από τη Λακωνία που εκμεταλλεύτηκε την επίσκεψη της μητέρας του στην Αθήνα για δουλειές. Τον συναντήσαμε στη συλλογή γλυπτών να φορά τη μάσκα του και να περιεργάζεται τις επιτύμβιες στήλες του 5ου αι. π.Χ. «Είναι η πρώτη φορά που έρχομαι και μου αρέσουν πολύ τα εκθέματα» μας είπε ο μαθητής της Στ’ Δημοτικού.

Η εικόνα στην είσοδο του μεγαλύτερου μουσείου της χώρας ήταν προφανώς διαφορετική από εκείνη προ τριών μηνών όταν έκλεισε τις πόρτες του λόγω της πανδημίας. Στο πλατύσκαλο, κίτρινα αυτοκόλλητα τοποθετημένα ανά ενάμισι μέτρο υποδεικνύουν στους επισκέπτες πού να στέκονται. Η γκαρνταρόμπα έχει μετακινηθεί στην εξωτερική δεξιά στοά του κτιρίου και αμέσως μετά την κεντρική είσοδο ένα μεγάλο διαχωριστικό από πλεξιγκλάς αποτρέπει την επαφή εισερχομένων και εξερχομένων. Βέλη που υποδεικνύουν την πορεία των επισκεπτών, αντισηπτικά σε τρία διαφορετικά σημεία μέχρι να φτάσουμε στην πρώτη αίθουσα και οδηγίες σχετικά με την τήρηση των αποστάσεων – στις αίθουσες προβλέπονται 2 μ. – αναρτημένες στα ελληνικά και τα αγγλικά σε πολλά σημεία του κεντρικού χώρου υποδοχής. Το τρίπτυχο με τις απαραίτητες πληροφορίες για το μουσείο που μοιραζόταν στους επισκέπτες έχει πλέον αποσυρθεί για λόγους ασφαλείας. Οχι όμως και το χάρτινο εισιτήριο καθώς η εφαρμογή του ηλεκτρονικού δεν έχει φτάσει ακόμη σε ένα από τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου. «Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία με βασικό σύνθημα “η ασφάλεια πρώτα” είναι πανέτοιμα να υποδεχθούν τους επισκέπτες, που μετά τον εγκλεισμό της πανδημίας θέλουν να απολαύσουν ασφαλώς το φετινό καλοκαίρι και την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας. Η χώρα μας  έχει ένα τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο μπορεί να καλύψει κάθε πολιτιστική αναζήτηση», τόνισε μεταξύ άλλων η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που επισκέφθηκε τόσο το ΕΑΜ και το Βυζαντινό Μουσείο όσο και την Αρχαία Αγορά συνοδεύοντας τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την επανέναρξη, έναν μήνα μετά το άνοιγμα των αρχαιολογικών χώρων.

ΟΚΤΩ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΑΝΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. «Εχουμε δημιουργήσει 23 σταθμούς εντός του μουσείου στους οποίους μπορούν να στέκονται ταυτοχρόνως ομάδες των οκτώ ατόμων. Σε μια αίθουσα, παρόντων του φύλακα και του ξεναγού, δεν πρέπει να υπάρχουν περισσότερα από δέκα άτομα», εξηγεί η διευθύντρια του μουσείου Μαρία Λαγογιάννη. Οι αίθουσες με μικρότερη χωρητικότητα, όπως εκείνες των νεολιθικών και των κυκλαδικών, παραμένουν κλειστές και οι μεμονωμένοι επισκέπτες που θέλουν να δουν τα συγκεκριμένα εκθέματα θα πρέπει να συνεννοηθούν με τους φύλακες ώστε να έχουν πρόσβαση. Υπολογίζεται πως αν υπάρχει ομαλή ροή στις 62 αίθουσές του το μουσείο μπορεί ταυτοχρόνως να υποδέχεται έως και 230 άτομα, ενώ υπό τις προηγούμενες συνθήκες φιλοξενούσε έως και 5.000 επισκέπτες.

Προσβάσιμες για πρώτη φορά μετά από δύο χρόνια είναι οι συλλογές των αγγείων στον πρώτο όροφο, καθώς οι προσλήψεις των 1.650 έκτακτων και 186 μόνιμων φυλάκων στην επικράτεια καλύπτουν, σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, τις ανάγκες λειτουργίας αρχαιολογικών χώρων και μουσείων με διευρυμένο ωράριο. Ωστόσο η εικόνα εγκατάλειψης των συγκεκριμένων αιθουσών είναι εμφανής, καθώς τα αριστουργήματα της γεωμετρικής και κλασικής αγγειογραφίας είναι υποφωτισμένα. Ενδεικτικά, σε μία ράβδο με 20 σποτ λειτουργούσαν μόνο τα οκτώ, κι αυτό διότι δεν υπάρχουν λάμπες προς αντικατάσταση των καμένων: το λογιστήριο δεν έχει την τεχνογνωσία για να προχωρήσει σε πρόχειρο διαγωνισμό για την προμήθεια καινούργιων, όπως αποκάλυψε η διευθύντρια του ΕΑΜ. Η διαπίστωση αυτή προκάλεσε την παρέμβαση της υπουργού, ώστε ο φωτισμός να έχει αποκατασταθεί στις αρχές Ιουλίου είτε μέσω πρόχειρου διαγωνισμού είτε μέσω χορηγίας. Προσβάσιμη είναι και η περιοδική έκθεση του μουσείου «Δι’ αυτά επολεμήσαμε», την οποία θα επισκεφθεί απόψε στις 19.00 η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Οσον αφορά τον εξαερισμό του κτιρίου, ο κλιματισμός λειτουργεί δύο ώρες πριν από το άνοιγμα και δύο μετά το κλείσιμο του μουσείου, ενώ όσο υποδέχεται επισκέπτες ορισμένα από τα σφραγισμένα παράθυρα ανοίχτηκαν για ανανέωση του αέρα.

ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ. Πλήρως οργανωμένο αλλά με ελάχιστους επισκέπτες άνοιξε τις πόρτες του και το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το οποίο μάλιστα έχει τοποθετήσει το λογότυπό του και στις σχετικές σημάνσεις για την τήρηση των αποστάσεων στο δάπεδο. Μάσκες για τους επισκέπτες που δεν διαθέτουν δικές τους, αντισηπτικό, γάντια είναι διαθέσιμα στην είσοδο, ενώ και εδώ τα εισιτήρια είναι ακόμη χάρτινα. Το ηλεκτρονικό εισιτήριο αναμένεται να φτάσει ωστόσο στο Μέγαρο Ιλίσια της Δουκίσσης Πλακεντίας το φθινόπωρο, καθώς χάρη σε ιδιωτική χορηγία ύψους 300.000 ευρώ θα καταστεί δυνατή η επέκταση εφαρμογής του στο ΒΧΜ, στην Ολυμπία και στους Δελφούς μεταξύ άλλων μείζονος σημασίας χώρων.

Αν και υπόγειοι, οι εκθεσιακοί χώροι είναι ασφαλείς για τους επισκέπτες, όπως διευκρίνισε η διευθύντρια του ΒΧΜ Κατερίνα Δελλαπόρτα, καθώς ο κλιματισμός λειτουργεί όλο το βράδυ, ενώ γίνονται τακτικοί καθαρισμοί και απολυμάνσεις. Και εδώ προβλέπεται η είσοδος 15 ατόμων ανά 20 λεπτά. Μόνο στο συγκεκριμένο μουσείο η εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας λόγω του κορωνοϊού θα κοστίσει ως το τέλος του χρόνου περίπου 20.000 ευρώ. Για το σύνολο των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων της επικράτειας, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΥΠΠΟ Γιώργο Διδασκάλου, εκτιμάται ότι θα δαπανηθούν περίπου 500.000 ευρώ.