Εκθεση για να μην περάσω

Σήμερα αποφάσισα, για συμπαράσταση στους εξεταζόμενους που προσδοκούν μια θέση στο πανεπιστήμιο, να γράψω κι εγώ έκθεση για την ανάγνωση βιβλίων. Μολονότι αρχαίος, θα παίξω τον ρόλο του σύγχρονου εφήβου που θέλει να μπει στο πανεπιστήμιο, αλλά θα είμαι ειλικρινής. Παρακαλώ την επιείκειά σας:

Το διάβασμα είναι ωραίο πράγμα. Είναι κάτι σαν ασκητική, γι’ αυτό χρειάζεται χρόνο και καλή διάθεση. Το διάστημα που μου μένει από το σχολείο και το φροντιστήριο, ψάχνω να βρω χρόνο για να διαβάσω. Διαβάζω πολύ – κυρίως κόμικς. Οι συμμαθητές μου με λένε παλιομοδίτη και σπασίκλα, που ακόμα αγοράζω χάρτινες εκδόσεις – εκείνοι παραγγέλνουν στο amazon ψηφιακές εκδόσεις των μπεστ σέλερ. Οι γονείς μου πάλι θεωρούν ότι σπαταλάω τη ζωή μου στην παραλογοτεχνία, όπως λένε, και στα social media. Δεν τους καταλαβαίνω. Οι σουπερήρωες είναι παντού, από τα κόμικς στο σινεμά, στα γκάτζετ, στις στάμπες της μπλούζας μου. Και τα σόσιαλ είναι παντού. Εκεί υπάρχω, εκεί επικοινωνώ, εκεί μαθαίνω – χωρίς να τους επιβαρύνω, αφού εκεί βρίσκω τα πάντα τζάμπα.

Ακούω συχνά ότι τα διαβάσματά μου δεν είναι βαθιά, ότι με κάνουν επιφανειακό, κι ότι αυτό επιδεινώνεται στο Ιντερνετ όπου ξοδεύω σχεδόν όλο τον ελεύθερο χρόνο μου. Δεν βρίσκω επιχειρήματα για να τους απαντήσω – εκτός αν είναι επιχείρημα ότι βαρέθηκα τον «Χάρι Πότερ» ήδη από τη δεύτερη συνέχεια ή ότι τα κείμενα της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας μιλάνε για έναν παλαιό κόσμο με τον οποίο δεν με συνδέει τίποτα (άλλωστε κανείς δεν έκανε τίποτα για να συνδεθώ μαζί του, ούτε στο σχολείο ούτε στο σπίτι). Μου αρέσει βεβαίως η Ιλιάδα, αλλά μάλλον επειδή είναι ανάγνωσμα συγγενές με τους υπερήρωες των κόμικς μου.

Την Ιλιάδα σε κόμικς την πρωτοδιάβασα. Οι ελληνικές μεταφράσεις της, που βρήκα στην οικογενειακή βιβλιοθήκη, με δυσκόλεψαν πολύ. Στο σχολείο βιβλιοθήκη δεν έχουμε, κατέβασα όμως πειρατικά από το Διαδίκτυο μια από τις νεότερες μεταφράσεις, του Δ. Μαρωνίτη, αυτή με έβαλε στον κόσμο των μαχητών της Τροίας. Στα αγγλικά, βρίσκω τη γοητευτική μετάφραση του Τζορτζ Τσάπμαν, από τον 16ο αιώνα, αυτή με έχει συνεπάρει τώρα. Μιλάω άριστα αγγλικά, που δεν τα έμαθα στο σχολείο και σίγουρα τα τελειοποίησα στο Ιντερνετ. Εχω αρχίσει να μαθαίνω και γιαπωνέζικα, το όνειρό μου είναι να ζήσω και να δουλέψω στον παράδεισο της τεχνολογίας, στην πατρίδα των μάνγκα και των βιντεογκέιμς.

Φυσικά, δεν διαβάζω μόνο κόμικς. Το σχολείο μου τρώει πολλές ώρες, κι ακόμα περισσότερες μου έφαγε τα τελευταία τρία χρόνια το φροντιστήριο. Χαμένες ώρες, απομνημόνευσα σελίδες επί σελίδων, ελπίζω να τις απομνημόνευσα καλά, θα φανεί σε λίγες μέρες στις απαντήσεις που θα δώσω στα άλλα τρία μαθήματα των εισαγωγικών. Τι θα θυμάμαι απ’ αυτές σε λίγους μήνες; Τίποτα. Ο φιλόλογος μας έλεγε να διαβάζουμε και να μαθαίνουμε με κριτική διάθεση. Κανείς όμως δεν θέλει την κριτική μου, γι’ αυτό άλλωστε αυτή τη στιγμή τρέμω που γράφω τα δικά μου κι όχι ό,τι μας έλεγαν στο φροντιστήριο. Κι όμως, γράφω την αλήθεια, τα δικά μου βιώματα και τα δικά μου επιχειρήματα, όχι του φροντιστηρίου και του ψεύτικου καθωσπρεπισμού της σχολικής τάξης από την οποία είμαι ευτυχισμένος που απαλλαχτήκαμε. Και τρέμω επειδή πρέπει να είμαι πολύ τυχερός για να πέσω σε εξεταστές που θα με βαθμολογήσουν για την κριτική φωνή μου.

Ή μήπως δεν έχω ελπίδες ούτε μ’ αυτούς;

Αριστα στην ποίηση
Το θέμα Γ της χθεσινής εξέτασης παρέθετε το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου «Σε βρίσκει η ποίηση» και ζητούσε απάντηση στο ερώτημα: «Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;». Αν σήμερα ήμουν υποψήφιος χωρίς ενδιαφέρον για το αποτέλεσμα, με λίγη βοήθεια από τη σημερινή εμπειρία της ζωής μου, θα απαντούσα τα εξής:
«Στην προσωπική μου ζωή, η ποίηση (γιατί με κεφαλαίο;) δεν έχει παίξει σχεδόν κανένα ρόλο. Σε διάφορες στιγμές της ζωής μου, βεβαίως, διάβασα ποίηση με μανία – και σήμερα μου έχουν μείνει ανάκατα στιχάκια, στροφές, ανάπαιστοι και δεκαπεντασύλλαβοι που χρησιμεύουν για να κάνω πλάκες στις δημόσιες συναναστροφές. Μου έχει μείνει, σίγουρα, και η αίσθηση της γλώσσας. Και η συνθετότητα σε πράγματα που παραπέμπουν οι μεγάλοι ποιητές, από τον Ομηρο στον Γέητς, από τον Ντάντε στον Ελιοτ, από τον Ουίτμαν στον Καβάφη.
»Εγινα καλύτερος άνθρωπος; Μάλλον πιο στραβόξυλο έγινα. Ολα τα ψάχνω κι όλα έχουν εστίες αντιρρήσεων. Στο μεταξύ, στην πραγματική ζωή η ποίηση δεν έχει καμία αξία. Είναι χρήσιμη μόνο για φιγούρα. Για ωραίες ψεύτικες εκθέσεις, για να αντιγράφουμε τσιτάτα, για να περηφανευόμαστε ότι έχουμε δυο Νομπέλ.
»Η ζωή είναι πολύ δύσκολη για να είναι ποιητική – κι αν δεν υπάρχουν ποιητές για να ερωτηθούν, υπάρχουν τα ποιήματά τους. Αλλά την ουσία της πραγματικής ποίησης το σχολείο ούτε τη διδάσκει ούτε ενδιαφέρεται πραγματικά να την εξετάσει».
Αριστα είκοσι. Με τόνο.