Αυτοκάθαρση και αυτορρύθμιση

Συχνά γίνονται σήμερα αρνητικά, ή ακόμα και ειρωνικά, σχόλια για κάποιες επιλογές των πρώτων δημοτικιστών. Των δημοτικιστών, με άλλα λόγια, μιας εποχής όπου το περιβάλλον ήταν σαφώς εχθρικό για τις απόψεις τους, και επομένως ήταν σχεδόν φυσικό «να τραβιέται η κουβέρτα» στην άλλη άκρη. Βέβαια, όπως γίνεται με όλα σχεδόν τα κινήματα, κάποιες ακραίες προτάσεις και επιλογές δεν «πέρασαν», τα πράγματα ήρθαν σε ρέγουλα. Βρέθηκαν λοιπόν οι ισορροπίες, ώστε να οδηγηθούμε σταδιακά στη σημερινή «νέα ελληνική κοινή», η οποία, ας μη γελιόμαστε, δεν είναι παρά μια δημοτική αποκαθαρμένη, διυλισμένη, εμπλουτισμένη με πολύτιμα για τη γλώσσα στοιχεία από παλαιότερες εποχές. Επιβεβαιώθηκε έτσι η εκπληκτική ικανότητα αυτοκάθαρσης και αυτορρύθμισης που διαθέτει η γλώσσα, αυτή που της επιτρέπει τελικά να αποφεύγει τις ακρότητες, τους δογματισμούς, καθώς και άλλες ασθένειες, παιδικές ή γεροντικές. Πέταξε, λοιπόν, η γλώσσα κάποια στιγμή από πάνω της τόσο τους μιστριωτισμούς και τους βλαχοδημαρχικούς καθαρευουσιανισμούς όσο και δημοτικίστικους βαρβαρισμούς του τύπου πριχού (προτού), πλέριος (πλήρης), δρόμος Σόλωνα (οδός Σόλωνος) και άλλα τέτοια.

Αυτά πάντως τα θρυλούμενα, ότι οι δημοτικιστές είχαν προτείνει να λέμε οδός Αλογοβάστα (η οδός Ιπποκράτους), το Μυστικό Τσιμπούσι (ο Μυστικός Δείπνος), Κώστας Παλιοκουβέντας (ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος), μην τα ακούτε. Είναι απλώς επινοήσεις των τότε αντιπάλων τους για να τους εκθέτουν.

Κατά τα άλλα, το ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου έχει προκαλέσει επ’ εσχάτοις (αυτό πώς σας φαίνεται;) το φαινόμενο ορισμένων σύνθετων λέξεων, άρρηκτα συνδεδεμένο με την «ηρωική» περίοδο του δημοτικισμού. Περισσότερα όμως γι’ αυτό στο επόμενο Γλωσσίδι.