Το λάθος του Ερντογάν και το «όπλο» του βέτο

Με ιδιαίτερη προσοχή παρακολουθεί η Αθήνα τις κινήσεις του τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στον εκβιασμό για το Μεταναστευτικό, μετά και τη χθεσινή τηλεδιάσκεψη μίας ώρας και 15 λεπτών, που είχε με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας. Η έκρυθμη κατάσταση στον Εβρο, έστω και αν δεν παρουσιάζει πάντα την ένταση των πρώτων ημερών, συντηρείται και το Μεταναστευτικό εξακολουθεί να αξιοποιείται ως ένα υπερόπλο στη φαρέτρα της Τουρκίας, που διατηρεί την απειλή προσπάθειας αποσταθεροποίησης της Ελλάδας, στο πλαίσιο των μεθοδεύσων και των διεκδικήσεών της απέναντι στην ΕΕ.

Η ελληνική διπλωματία, όπως υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές, βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό με Παρίσι και Βερολίνο, με την πρόσφατη συνάντηση της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και οι δηλώσεις που την ακολούθησαν να χαρακτηρίζεται ενδεικτική, καθώς επίσης και οι σαφείς τοποθετήσεις του γάλλου προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, απέναντι στις ακραίες τουρκικές προκλήσεις. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν άλλωστε με νόημα ότι τα μηνύματα είχαν σταλεί εγκαίρως και με σαφήνεια.

Για την Αθήνα ο Ερντογάν δεν κατάφερε να «διαβάσει» σωστά την ΕΕ, η οποία εκτιμάται ότι του έδειξε στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα, ότι δεν λειτουργεί υπό καθεστώς εκβιασμού και απαιτεί κινήσεις και από την ίδια την Αγκυρα για να ανταποκριθεί με βοήθεια για το Μεταναστευτικό – Προσφυγικό. Οι απειλές δε και η εμπρηστική ρητορική απέναντι στην Ευρώπη και την Ελλάδα, με παραλληλισμούς ακόμα και με «πρακτικές των ναζί» λειτούργησαν αντίστροφα και έκαναν το κλίμα ακόμα πιο βαρύ για τον τούρκο πρόεδρο.

Επί του παρόντος, άλλωστε, ο τούρκος πρόεδρος δεν δείχνει να έχει πετύχει κάποια συμφωνία με την ΕΕ. Το να τεθεί το ζήτημα των τουρκικών προκλήσεων και εργαλειοποίησης του Μεταναστευτικού στη σύνοδο κορυφής της 26ης Μαρτίου, δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης, ακόμα και χρήσης βέτο, σε περίπτωση που απειληθούν τα συμφέροντά της.

Θέλει διάλογο. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση θέλει συνέχεια του διαλόγου με την Τουρκία και είναι ανοιχτή στην αναθεώρηση της συμφωνίας για το Προσφυγικό, καθώς αυτή τη στιγμή η υπάρχουσα δήλωση ΕΕ – Τουρκίας δεν αποδίδει. Για την Αθήνα μια νέα συμφωνία που θα καλύπτει τα κενά είναι αναγκαιότητα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, για την Ελλάδα, όπως έχει δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης και έχουν επαναλάβει οι αρμόδιοι υπουργοί σε όλους τους τόνους, καμία συζήτηση ή διαπραγμάτευση δεν μπορεί να γίνει υπό καθεστώς εκβιασμού στα σύνορα.

Στα ερωτήματα που τίθενται πλέον για την κυβέρνηση είναι πώς θα αντιδράσει ο τούρκος πρόεδρος εάν θεωρήσει ότι δεν ικανοποιήθηκαν οι απαιτήσεις του, για να μην εμφανιστεί στριμωγμένος και αν μία δύσκολη κατάσταση στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας μεταφραστεί σε περαιτέρω ενίσχυση της επιθετικότητας και των προκλήσεων απέναντι στην Ελλάδα.