Ενας πρώτος γύρος ανοησίας

«Γαλλίδες, Γάλλοι, αγαπητοί μου συμπατριώτες…». Είναι Πέμπτη 12 Μαρτίου, 20.00 τοπική ώρα, όταν παίρνει τον λόγο από το Ελιζέ ο Εμανουέλ Μακρόν, σε απευθείας τηλεοπτική σύνδεση. Ο τόνος του είναι σοβαρός, το πρόσωπό του συνοφρυωμένο. Τον ακούνε εκατομμύρια Γάλλοι, καρφωμένοι μπροστά στους τηλεοπτικούς τους δέκτες. Ο γάλλος πρόεδρος ανακοινώνει το κλείσιμο όλων των σχολικών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, απευθύνει έκκληση στους ηλικιωμένους και όλες τις ευπαθείς ομάδες να μείνουν σπίτι, ενθαρρύνει την τηλεργασία. Αλλά ο πρώτος γύρος των δημοτικών εκλογών «θα γίνει», λέει, «είναι σημαντικό αυτή τη στιγμή, ακολουθώντας την άποψη των επιστημόνων, να διασφαλίσουμε τη συνέχεια της δημοκρατικής μας ζωής και των θεσμών μας».

Ο Μακρόν, θα μάθουμε αργότερα, θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είχε πει το ακριβώς αντίθετο. Βασικά, λέει, ήθελε να πει το αντίθετο. Αντέδρασε όμως έντονα η Δεξιά, οι Ρεπουμπλικανοί, απειλώντας να μιλήσει για «πραξικόπημα», και όταν εκείνος συμβουλεύτηκε το Συνταγματικό Συμβούλιο για να βολιδοσκοπήσει τις προθέσεις του, την αντίδραση που θα είχε σε περίπτωση προσφυγής, «δεν έλαβε καμία εγγύηση». «Τίποτα δεν μπορούσε να γίνει χωρίς συναίνεση». Ο πρώτος εκλογικός γύρος, λοιπόν, διατηρείται. Ενα 64% των Γάλλων επιδοκιμάζει. Ο χρόνος όμως κυλάει και τα κρούσματα του κορωνοϊού αυξάνονται. Σάββατο 14 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ ανακοινώνει το άμεσο κλείσιμο καφέ, εστιατορίων και όλων των «μη απαραίτητων» για τη δημόσια ζωή χώρων, συμπεριλαμβανομένων κινηματογράφων και κλαμπ. Η Γαλλία έχει πια περάσει στο 3ο στάδιο της επιδημίας. Εξι περιφερειάρχες, πολλοί βουλευτές, αριστεροί και δεξιοί, μια ομάδα γιατρών και ειδικών στη δημόσια υγεία ζητούν αναβολή των εκλογών, ώστε «να μην εκτεθούν ακόμα περισσότερο οι Γάλλοι στον κίνδυνο». Αλλά η κυβέρνηση δεν κάνει πίσω. Επιμένει απλώς στην τήρηση των μέτρων ασφαλείας: ανοιχτές κουρτίνες στα παραβάν, ένα μέτρο απόσταση ανάμεσα σε όλους, ο κάθε ψηφοφόρος το προσωπικό του στιλό – ηλικιωμένοι και ευπαθείς ομάδες μπορούν να ψηφίσουν δι’ αντιπροσώπου ή ταχυδρομικά.

Συνολικά 47,7 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται, λοιπόν, την Κυριακή 15 Μαρτίου να προσέλθουν στις κάλπες. Η αποχή σπάει κάθε ρεκόρ, κυμαίνεται μεταξύ 53,3% και 56%. Στα αρχηγεία των πολιτικών κομμάτων, η εκλογική βραδιά μοιάζει με μαραθώνιο χωρίς τερματισμό. Τα αποτελέσματα περνούν σε δεύτερη μοίρα. Οι Οικολόγοι επιβεβαιώνουν τα ευοίωνα προγνωστικά, δείχνουν σε θέση να κερδίσουν το Μπορντό, τη Λυών, το Στρασβούργο, το Πουατιέ και το Μπεζανσόν: ο επικεφαλής τους Γιανίκ Ζαντό ζητεί, από το ίδιο κιόλας βράδυ, μια «αναβολή του δεύτερου γύρου». Επειτα από τρία χρόνια συνεχών απογοητεύσεων, οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν καν τη δυνατότητα να γιορτάσουν αυτό που αναγγέλλεται ως η αρχή μιας νίκης για το κόμμα: το αρχηγείο τους έχει κλείσει, όλοι εργάζονται από το σπίτι, άλλωστε τέσσερις βουλευτές και ο επικεφαλής του κόμματος Κριστιάν Ζακόμπ έχουν διαγνωσθεί θετικοί.

«Ο δεύτερος εκλογικός γύρος», που έχει προβλεφθεί για την ερχόμενη Κυριακή, «προφανώς δεν θα γίνει», δηλώνει η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν, εκτιμώντας παράλληλα πως οι νίκες του πρώτου γύρου «πρέπει να θεωρηθούν κεκτημένες»: γιατί τέσσερις από τους δώδεκα δημάρχους της Ακροδεξιάς εκλέγονται από τον πρώτο κιόλας γύρο, ενώ ο πρώην σύντροφος της Λεπέν, Λουί Αλιό, έρχεται πρώτος στο Περπινιάν, με μεγάλες πιθανότητες να κερδίσει για πρώτη φορά το κόμμα του μια πόλη με περισσότερους από 100.000 κατοίκους. «Ο δεύτερος γύρος είναι αυτή τη στιγμή δευτερεύων», δηλώνει από την πλευρά του ο Ολιβιέ Φορ, ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών, κι ας είναι «πολύ καλά» τα αποτελέσματα του κόμματος: στο Παρίσι, στη Λίλλη, τη Ρεν, τη Νάντη, τη Λε Μανς, την Ντιζόν… ούτε ένας απερχόμενος δεν κινδυνεύει, ενώ υπάρχουν επιπλέον μερικές καλές εκπλήξεις, στη Ρουέν, τη Λενς, τη Νανσί… «Ολα αυτά είναι γελοία, πρέπει να κηρυχτεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία», επιμένει ο Φορ. Κανείς δεν ασχολείται πλέον με τα αποτελέσματα – και ευτυχώς για το LREM, για το κόμμα του γάλλου προέδρου, γιατί η προαναγγελθείσα «bérézina», η «καταστροφή», το «φιάσκο», έγινε πραγματικότητα. Δύο υπουργοί βέβαια εξελέγησαν από τον πρώτο κιόλας γύρο. Αλλά στο Παρίσι η πρώην υπουργός Υγείας Ανιές Μπουζίν ήρθε τρίτη (17,26%), πίσω από τη Σοσιαλίστρια δήμαρχο Αν Ινταλγκό (29,33%) και τη δεξιά υποψήφια Ρασιντά Ντατί (22,72%), ενώ το ίδιο σενάριο επαναλήφθηκε στη Λίλλη, τη Λυών, στο Μπορντό, στη Ρεν, την Μπεζανσόν…

Ολοι ζητούν πλέον αναβολή του δεύτερου γύρου – που σημαίνει αναγκαστικά, οι συνταγματολόγοι είναι ξεκάθαροι, και ακύρωση του πρώτου γύρου. Το 54% των Γάλλων δηλώνει τώρα πως δεν καταλαβαίνει την απόφαση της κυβέρνησης να διεξαχθεί ο πρώτος γύρος. Οι ειδικοί προειδοποιούν πως η εξάπλωση του κορωνοϊού είναι «επικίνδυνα γρήγορη» και «πολύ ανησυχητική», τα κρούσματα διπλασιάζονται ανά τριήμερο, η τηλεργασία κηρύσσεται υποχρεωτική για την πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων, οι πληροφορίες μιλούν για επικείμενη απαγόρευση κυκλοφορίας, στα πρότυπα της Ιταλίας και της Ισπανίας. «Γαλλίδες, Γάλλοι, αγαπητοί μου συμπατριώτες…». Είναι Δευτέρα 16 Μαρτίου, 20.00 τοπική ώρα, όταν παίρνει τον λόγο από το Ελιζέ ο Εμανουέλ Μακρόν, σε απευθείας τηλεοπτική σύνδεση.