Μητσοτάκης: Κλείνουν όλες οι εκκλησίες

Την αναστολή τέλεσης κάθε είδους λειτουργιών σε όλους τους χώρους θρησκευτικής λατρείας κάθε δόγματος και θρησκείας – συμπεριλαμβανομένης της κυριακάτικης θείας λειτουργίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας – αποφάσισε αργά χθες το βράδυ η κυβέρνηση, μετά τη μεσοβέζική απόφαση που είχε πάρει νωρίτερα η Διαρκής Ιερά Σύνοδος. Με ανάρτησή του στο twitter ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεμήνυσε πως «Εκκλησίες παραμένουν ανοιχτές μόνο για ατομική προσευχή. Η προστασία της δημόσιας υγείας επιβάλλει ξεκάθαρες αποφάσεις». Με την κίνηση αυτή της απαγόρευσης κάθε είδους θρησκευτικής συνάθροισης η κυβέρνηση ουσιαστικά απαντούσε στη Διαρκή Ιερά Σύνοδο, η οποία μερικές μέρες νωρίτερα είχε αποφασίσει να μην κλείσουν οι ναοί τις Κυριακές.

Με διαφωνίες μητροπολιτών έως το και 5′, για τους κλειστούς ή ανοιχτούς ιερούς ναούς εν μέσω πανδημίας, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (ΔΙΣ) συνεδρίαζε επί ώρες χθες το απόγευμα για να αποφασίσει επιπλέον μέτρα στη μάχη κατά της εξάπλωσης του κορωνοϊού. Τελικά λίγο μετά τις 9 το βράδυ κατέληξε σε μία μεσοβέζική λύση: Προτρέπει μεν τους ηλικιωμένους να παραμείνουν στα σπίτια τους αλλά αποφάσισε οι Θείες Λειτουργίες να είναι ανοιχτές για τους πιστούς, να είναι λιτές και να τελούνται μόνο μία ώρα (7-8 το πρωί) μέχρι και το Σάββατο του Λαζάρου. Επίσης ανακοίνωσε την αναβολή όλων των καθημερινών ιερών ακολουθιών και των μυστηρίων (γάμων, βαπτίσεων) και να παραμένουν οι ναοί ανοιχτοί για το κοινό για ιδιωτική προσευχή.

Προτού ξεκινήσει η πρωτόγνωρη στα χρονικά της Εκκλησίας συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, καθώς κατά την προσέλευση των μητροπολιτών γινόταν ακόμη και… θερμομέτρησή τους, ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας επισκέφτηκε τη Σύνοδο και τους εξέθεσε όλα τα δεδομένα. Παρακάλεσε μάλιστα τους μητροπολίτες να μη «γίνουν οι Εκκλησίες αιτία μετάδοσης του ιού».

Κατά τη συζήτηση – η οποία ήταν διευρυμένη αφού συμμετείχαν πλην των 12 συνοδικών και όλοι οι μητροπολίτες της Αττικής – υπήρχαν σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», δύο τάσεις. Η πρώτη ήταν πιο ήπια αλλά και πιο μετρημένη. Πρότεινε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, ακολουθώντας το παράδειγμα της Εκκλησίας της Κρήτης να πάρει την πρωτοβουλία, δίχως να περιμένει οριζόντια μέτρα από την κυβέρνηση, και να αποφασίσει η ίδια οι ιερές ακολουθίες να τελούνται χωρίς τη συμμετοχή πιστών.

Η δεύτερη τάση διατυπώθηκε από τους «σκληρούς» μητροπολίτες. Προτάθηκε δηλαδή η απόφαση της Ιεράς Συνόδου να αναβληθεί και το θέμα να συζητηθεί στην Ιεραρχία αγνοώντας όμως τους κινδύνους μιας συνεδρίασης 80 μητροπολιτών (!) που θα καθυστερούσε κι άλλο τις αποφάσεις εν μέσω πανδημίας. Κάποιοι εξ αυτών δε (Καισαριανής Δανιήλ, Πειραιώς Σεραφείμ), υποστήριζαν ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να πιέσει και τις άλλες θρησκείες να κλείσουν χώρους λατρευτικών συνάξεων και «να μη βάλλεται διαρκώς μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία».

ΕΝΤΟΝΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ. Προτού φτάσουμε όμως στη χθεσινή απόφαση της ΔΙΣ το παρασκήνιο στους κόλπους της Εκκλησίας ήταν έντονο. Από την περασμένη εβδομάδα και ενώ ο κορωνοϊός παρουσίαζε και στην Ελλάδα ραγδαία εξάπλωση, υπήρχαν φωνές μέσα στην Ιεραρχία που εισηγούνταν στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να λάβει δραστικότερα μέτρα περιορισμού του εκκλησιασμού. Ακολούθησε το διάγγελμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, την περασμένη Τετάρτη με την ευθεία προτροπή προς την Εκκλησία και τον Αρχιεπίσκοπο να λάβουν επιπλέον μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Ούτε αυτό όμως έπεισε την Ιερά Σύνοδο να προχωρήσει σε εφαρμογή πιο συγκεκριμένων οδηγιών που θα περιόριζαν τον συγχρωτισμό στους ναούς.

Η πλειονότητα των ιεραρχών άρχισε να αλλάζει στάση από το τέλος της περασμένης εβδομάδας. Τα κρούσματα στη χώρα μας αυξάνονταν μέρα με την ημέρα, οι νεκροί στη γειτονική Ιταλία οι νεκροί ήταν και η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να  προχωρήσει σε σκληρά μέτρα. Ταυτόχρονα και οι επιστήμονες πίεζαν την Εκκλησία για τη λήψη μέτρων κρούοντας καμπανάκι κινδύνου διότι στους ναούς εξακολουθούσαν να συνωστίζονται ηλικιωμένοι και ευπαθείς ομάδες.

Υπό αυτά τα δεδομένα, μητροπολίτες, ο ένας μετά τον άλλον, αλλά και ιερείς  – εκτός γραμμής της Ιεράς Συνόδου – ανακοίνωναν επιπλέον μέτρα. Από το περασμένο Σάββατο ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμος είχε  ενημερώσει ότι οι Θείες Λειτουργίες θα γίνονταν μόνο για μία ώρα και ότι οι Χαιρετισμοί αναστέλλονται. Παρόμοιες συστάσεις είχαν απευθύνει οι μητροπόλεις Κερκύρας, Μεσογαίας, Γλυφάδας. Από τους πρωτοπόρους στην ανακοίνωση σαφέστατων οδηγιών ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος προτείνοντας στους πιστούς να χρησιμοποιήσουν τα μέσα τεχνολογίας για να παρακολουθούν τις Θείες Λειτουργίες.

Οι ίδιες οι εξελίξεις – τονίζουν εκκλησιαστικές πηγές – είχαν προλάβει την Ιερά Σύνοδο, η οποία θα έπρεπε εκ των πραγμάτων να ακολουθήσει. Κι αυτό διότι, προσθέτουν, «αν δεν έπαιρνε μέτρα θα κινδύνευε να εμφανιστεί όχι ως αδιάφορη αλλά ως έχουσα παθητική στάση για τον συνάνθρωπο στη μεγαλύτερη ίσως κρίση του πλανήτη στον 21ο αιώνα».

Αρκετοί είναι δε αυτοί που υποστηρίζουν ότι η Ιερά Σύνοδος και μερίδα μητροπολιτών αναλώθηκαν στην αρχή της εξάπλωσης του κορωνοϊού στη χώρα μας στο αν μεταδίδεται αυτός μέσω της Θείας Κοινωνίας και όχι τόσο για τα μέτρα αποφυγής συγχρωτισμού.

Καταλυτικό ρόλο έπαιξε όμως και η νέα τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή ο Πρωθυπουργός με τον Αρχιεπίσκοπο. Αλλά και ο Αλέξης Τσίπρας είχε χθες τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο  και τον ενθάρρυνε να λάβει πρωτοβουλίες ώστε η Εκκλησία της Ελλάδος να συμβάλλει στην κοινή προσπάθεια όλης της ελληνικής κοινωνίας να περιοριστεί η εξάπλωση του κορωνοϊού.