Αμερικανική παράνοια!

Η μπαλάντα του Ρίτσαρντ Τζούελ (Ballad of Richard Jewell, HΠΑ, 2019). Δράμα του Κλιντ Ιστγουντ

Mε αφορμή ένα περιστατικό που συνέβη στην Ατλάντα κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 1996, ο Κλιντ Ιστγουντ, στην καρέκλα του σκηνοθέτη για μία ακόμη φορά στην τεράστια καριέρα του, βάζει στο στόχαστρό του την αμερικανική παράνοια σε όλο της το μεγαλείο, και πυροβολεί. Πρωταγωνιστής αυτού του περιστατικού ένας σεκιούριτι, ο Ρίτσαρντ Τζούελ, που ενώ προσπάθησε να κάνει καλά τη δουλειά του και να αποτρέψει μια τρομοκρατική ενέργεια, εν τέλει βρέθηκε να κατηγορείται ο ίδιος ως τρομοκράτης. Υποκινούμενο από την έλλειψη πραγματικών στοιχείων που ίσως να οδηγούσαν στη σύλληψη των πραγματικών ενόχων, το FBI κατέληξε ότι ο ίδιος ο Τζούελ είναι ο βασικός ύποπτος της υπόθεσης. Από εκεί αρχίζει το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ταινίας, που χωρίς να είναι σπουδαία, γίνεται κάτι σαν καφκική διαδρομή ενός αθώου ανθρώπου πιασμένου στη φάκα ενός συστήματος που φαινομενικά δεν μπορεί να αντιμετωπίσει, το μέγεθος διάβρωσης του οποίου συστήματος είναι ανατριχιαστικό!

Οπως πάντα, ο σκηνοθέτης Ιστγουντ ενδιαφέρεται για τις ανθρώπινες σχέσεις και πράγματι, περισσότερο από κάθε τι τα πρόσωπα είναι εδώ που συναρπάζουν. Οι ηθοποιοί πλάθουν χυμώδεις χαρακτήρες με πρώτο και καλύτερο τον Πολ Γουόλτερ Χάουζερ στον ρόλο του Τζούελ, ενός ανθρώπου που σε όλη του τη ζωή υπήρξε στόχος κοροϊδίας, ένας «κεφτεδόμπατσος» που ήρθε επιτέλους η ώρα να ανορθώσει ανάστημα. Ο πάντα καλός Σαμ Ρόκγουελ υποδύεται τον ικανό, cool δικηγόρο του Τζούελ προσδίδοντας στην ιστορία μια ανάσα (απαραίτητου) χιούμορ, η Κάθι Μπέιτς (υποψήφια για Οσκαρ β’ ρόλου) την πλήρως αποσυντονισμένη μητέρα του και ο Τζον Χαμ, σε κόντρα ρόλο, τον πράκτορα του FBI που στην ουσία προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι έχει δίκιο για την ενοχή του Ρίτσαρντ, ενώ ξέρει καλά ότι έχει άδικο.

Βαθμολογία: 8

Η αλήθεια (La verite, Γαλλία, 2019). Ψυχολογικό δράμα του Χιροκάζου Κόρε Εντα

Καθόλου άσχημη ιδέα μιας ταινίας «δωματίου» και ανθρωπίνων σχέσεων στην οποία η Κατρίν Ντενέβ υποδύεται επί της ουσίας την… Κατρίν Ντενέβ! Η ηθοποιός υποδύεται μια σταρ του γαλλικού κινηματογράφου που δεν τα πηγαίνει και τόσο καλά με την κόρη της (Ζιλιέτ Μπινός), στην οποία δεν έδωσε ποτέ ιδιαίτερη σημασία. ‘Η τουλάχιστον δεν το έδειξε. Η ηρωίδα της Ντενέβ, μια άλλη πτυχή της Ινγκριντ Μπέργκμαν στη «Φθινοπωρινή σονάτα», είναι το Α και το Ω αυτής της ταινίας. Απολαυστική τόσο ως σταρ με εκκεντρικότητες και τερτίπια, μα και ως μάνα ή γιαγιά, δύο «ρόλοι» που δεν της αρέσουν και τόσο πολύ. Ο Ιάπωνας Χιροκάζου Κόρε Εντα, μετρ στον χειρισμό «προβληματικών» οικογενειών («Κλέφτες καταστημάτων»), κεντά με σχολαστική επιμέλεια τις εντάσεις ανάμεσα στις δύο γυναίκες (και όχι μόνον) και αφήνει τη σταρ του, την Ντενέβ, να δώσει ένα μικρό ρεσιτάλ μέσα από το οποίο ο θεατής βιώνει όλη τη ματαιοδοξία, την «τρέλα», τη φιλοδοξία, μα και το ταλέντο μιας γυναίκας γεννημένης να τραβά την προσοχή των άλλων.

Βαθμολογία: 7

Το λουλούδι της ευτυχίας (Little Joe, Αγγλία / Αυστρία, 2019). Ψυχολογικό θρίλερ της Τζέσικα Χάουζνερ.

Θρίλερ, οικολογική αλληγορία αλλά και γυναικείο ψυχολογικό δράμα μαζί, η ταινία της Αυστριακής Τζέσικα Χάουζνερ σε εντυπωσιάζει με την πλανοθεσία της (γιατί κυρίως αυτή αξίζει), αλλά σε προβληματίζει για το τι ακριβώς επιδιώκει να πει. Μέσα σε ένα μινιμαλιστικό ντεκόρ που προσωπικά μού θύμισε περιβάλλον ταινίας Γιώργου Λάνθιμου (έχει γίνει αναφορά πλέον) και μια χρωματική πανδαισία ανθοκομικής που σε ζαλίζει, η ταινία εξετάζει τη σχέση ανθρώπου – φυτών μέσα από την ιστορία μιας επιστήμονος (Στέφανι Μπίτσαμ), υπεύθυνης στην καλλιέργεια φυτών σε μια εταιρεία που ασχολείται με την ανάπτυξη νέων ειδών. Παίρνοντας στο σπίτι για χάρη του γιου της ένα φυτό, η επιστήμονας παραβιάζει τους κανόνες της εταιρείας και παρότι η μετατροπή του φυτού σε «τέρας» που επηρεάζει τον ψυχισμό των ανθρώπων δεν είναι αδιάφορη, την προτιμούμε με το χιούμορ της μαύρης κωμωδίας – το «Μαγαζάκι του τρόμου». Η Μπίτσαμ κέρδισε, μάλλον άστοχα, το βραβείο ερμηνείας πέρυσι στο φεστιβάλ των Καννών.

Βαθμολογία: 5

Μια λευκή, λευκή μέρα (Hvítur, hvítur dagur, Ισλανδία / Σουηδία / Δανία, 2019). Ψυχολογικό δράμα του Χλίνουρ Πάλμασον.

Σε αντίθεση με τη βράβευση της Στέφανι Μπίτσαμ για την ερμηνεία της στο «Λουλούδι της ευτυχίας» που με βρίσκει ασύμφωνο, θεωρώ ότι η επιλογή του ισλανδού ηθοποιού Ινγκβαρ Σίγκουρντσον για το βραβείο καλύτερης ερμηνείας στο τμήμα της Εβδομάδας Κριτικής, επίσης στις Κάννες, ήταν πολύ εύστοχη. Σπουδαίος, χαρισματικός ηθοποιός (πρωταγωνιστής, θυμίζω, στο θαυμάσιο νουάρ «Jar City» – 2008 του Μπαλτασάρ Κορμακούρ), ο Σίγκουρντσον υποδύεται εδώ έναν συνταξιούχο αστυνομικό, ο οποίος θα ξαναμπεί αυτοβούλως στην ενεργό δράση όταν υποψιάζεται ότι η πεθαμένη γυναίκα του διατηρούσε παράνομη ερωτική σχέση. Το ίδιο το μυστήριο δεν είναι προτεραιότητα για τον σεναριογράφο και σκηνοθέτη Χλίνουρ Πάλμασον. Οι επιπτώσεις και συνέπειες μιας ιδέας που έχει δηλητηριάσει το μυαλό και την ψυχή του αστυνομικού είναι εδώ το ζουμί του έργου και ο Σίγκουρντσον τις διαχειρίζεται με υποκριτική μαεστρία, φτιάχνοντας έναν θλιβερό και ταυτοχρόνως επικίνδυνο άνθρωπο.

Βαθμολογία: 6

Aga (Βουλγαρία / Γαλλία / Γερμανία, 2018). Δραματική του Μίλκο Λαζάροφ

Γυρισμένη στην παγωμένη περιοχή της Γιακούτσκ στη Σιβηρία, η άκρως ενδιαφέρουσα αυτή ταινία του Βούλγαρου Μίλκο Λαζάροφ της «Αποξένωσης» (2013) παρακολουθεί τη ζωή ενός ηλικιωμένου ζευγαριού, του Νανούκ και της Σέντνα (οι μη επαγγελματίες ηθοποιοί Μιχαήλ Απρόσιμοφ και Φεοντόσια Ιβάνοβα) που ζουν αγαπημένα μέσα στην καλύβα τους, μόνοι μέσα στην άγρια ομορφιά του παγωμένου τοπίου. Τους βλέπουμε να τρώνε, να κοιμούνται, να ψαρεύουν, να μιλάνε για τα όνειρα και τους εφιάλτες τους, να επιβιώνουν, αλλά να φοβούνται για το αύριο. Η κάμερα περισσότερο χαϊδεύει παρά καταγράφει πρόσωπα και σώματα, η πλοκή δεν έχει καν σημασία μπροστά στην απλότητα της ζωής στη φύση σε μια ταινία που ενώ θυμίζει ντοκιμαντέρ, δεν είναι. Ασφαλώς, ο Λαζάροφ υποκλίνεται μπροστά στον «Νανούκ του Βορρά», το βωβό ντοκιμαντέρ του Ρόμπερτ Φλάερτι, από την εποχή του οποίου (1922) μέχρι σήμερα δεν έχουν αλλάξει και πολλά στη ζωή αυτών των ανθρώπων.

Βαθμολογία: 7

Επίσης στις αίθουσες

Ντουλίτλ (Dolittle, ΗΠΑ, 2020). Παιδική φαντασίας του Στίβεν Ζέλιαν.

Ο Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ ξεφεύγει από τον «Iron Man» και μετατρέπεται για λίγο σε Ντουλίτλ, ή αλλιώς στον πιο χαριτωμένο κτηνίατρο στον κόσμο της λογοτεχνίας, αλλά και του κινηματογραφικού θεάματος (τον έχει υποδυθεί παλαιότερα και ο Ρεξ Χάρισον). Ο Ντουλίτλ έχει το ταλέντο να μιλά με τα ζώα (η Εμα Τόμσον ως παπαγάλος είναι άψογη… καθοδηγήτριά του) και με αυτά τα ζώα (χήνα, μαϊμούδες, ένας ντροπαλός ουρακοτάγκος, σκύλος κ.ο.κ.) θα αναλάβει τη θαλάσσια αποστολή ανεύρεσης ενός φαρμάκου για τη θεραπεία της βασίλισσας. Ταξίδι φαντασμαγορικό, περιπετειώδες, αστείο, με πολύ καλή δουλειά στα οπτικά εφέ!

Βαθμολογία: 6

Bad Boys for life (ΗΠΑ, 2020). Aστυνομική περιπέτεια των Αντιλ ελ Αρμπι, Μπιλάλ Φαλάχ.

Δεύτερη συνέχεια της περιπέτειας «Τα κακά παιδιά», παραγωγής 1995, πατά στο απόλυτο κλισέ της επιστροφής στη δράση ενός συνταξιούχου αστυνομικού (Μάρτιν Λόρενς) προκειμένου να βοηθήσει τον φίλο του (Γουίλ Σμιθ) που τα έχει βρει σκούρα. Ελάχιστα προσφέρει η ταινία, απευθύνεται κυρίως σε όσους είχαν αγαπήσει αυτό το δίδυμο. Ουσιαστικά μιλάμε για τον ορισμό του ξαναζεσταμένου φαγητού.

Βαθμολογία: 3