Περπάτησαν μαζί του ως το τέλος

Ισως διαβαστεί ως παραδοξολογία, αλλά ο Θάνος Μικρούτσικος ήταν παρών χθες το μεσημέρι κατά την τέλεση της πολιτικής κηδείας του. Σαφώς παρών για τους συγγενείς του και τους ανθρώπους του. Αλλά χθες στο Α’ Νεκροταφείο ο τρόπος με τον οποίο συντελέστηκε η κηδεία είχε μαθηματική δομή – βαθιά, όμως, ανθρώπινη και ουσιαστική. Είχε τη φιλοσοφία του συνθέτη η οποία τηρήθηκε ευλαβικά από όλους. Και τους δικούς του ανθρώπους και όσους αυτοβούλως βρέθηκαν εκεί για να τον τιμήσουν.

Στο τέλος της όσοι ήθελαν μπορούσαν να επισκεφθούν το σπίτι του, το οποίο δεν βρίσκεται μακριά. Και αυτοί ήταν πολλοί. Οι δεκάδες φίλοι των τεσσάρων παιδιών του έδωσαν μια νότα ζωής σε ένα σκοτεινό απόγευμα. Γνωστοί και φίλοι από το παρελθόν έμπαιναν, έδιναν τα συλλυπητήριά τους στα μέλη της οικογένειας, αλλά παράλληλα μιλούσαν, γελούσαν, δάκρυζαν, αγκαλιάζονταν και μοιράζονταν στιγμές του Θάνου. Είτε προσωπικές είτε αυτές που τους είχαν σημαδέψει από τα χρόνια της δουλειάς. Ολα έδειχναν ότι δεν ήθελε κανείς να πιστέψει το φευγιό του. Αλλά όχι σαν κακή δραματική ταινία. Με ήθος και σεβασμό. Σαν να έχει φύγει για κάποιο μακρινό ταξίδι και δεν ήξεραν πότε ακριβώς θα επιστρέψει.

Νωρίτερα, στην πολιτική κηδεία (που τελέστηκε δημοσία δαπάνη), όλα ξεκίνησαν σύμφωνα με την επιθυμία του. Λίγο πριν πεθάνει είχε αφήσει έναν κλειστό φάκελο στα μέλη της οικογένειάς του. Ζήτησε να τον ανοίξουν όταν θα είχε φθάσει η ώρα. Μεταξύ άλλων είχε γράψει τα τραγούδια που ήθελε να ακουστούν. Και φυσικά αυτό έγινε. Στην αρχή ακούστηκε η σύνθεση «Για τον φτωχό Μπέρτολτ Μπρεχτ» και στο τέλος «Οι 7 νάνοι στο S/S Cyrenia». Συγκλονιστικό προσκύνημα. Ο κόσμος τραγουδούσε, αλλά το τραγούδι ήταν σαν βουητό. Σαν να τραγουδούσαν με την ψυχή τους και την καρδιά τους.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ. Οι επικήδειοι λόγοι, προσωπικοί. Η σύζυγός του Μαρία Παπαγιάννη αναφέρθηκε στη σχέση τους. «Πέρασαν 26 χρόνια… από την πρώτη φορά που συναντηθήκαμε, νεαρή δημοσιογράφος εγώ, ο αγαπημένος μου συνθέτης εσύ, έγινες η εμμονή μου. Ηθελα να είμαι μαζί σου. “Αν καταφέρουμε το όλον του ενός” μου έλεγες. Μη σε νοιάζει τίποτα αφού έχουμε γίνει ένα. Θα είμαι πάντα εκεί. Δεν ξέρω αν θα γιατρέψω ποτέ την πληγή μου, ξέρω όμως ότι με μπόλιασες με τη χαρά της ζωής και της δημιουργίας». Η κόρη του Αλεξάνδρα τον αποχαιρέτησε λέγοντας: «Μπαμπά μου, είσαι και θα μείνεις ο μεγαλύτερος σεισμός απ’ όλους. Και αν αυτή τη στιγμή βρίσκεσαι σε κάποιο παράλληλο σύμπαν, κάπου στον Σταυρό του Νότου, κράτησέ μου ζεστό το πιάνο για όταν θα ξανασυναντηθούμε».

Ο Γιώργος Κιμούλης, φίλος ετών, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Σαράντα τρία ολόκληρα χρόνια μαζί. Κι όμως τώρα νιώθω πως δεν σου είπα όσες φορές ήθελα κι έπρεπε να σου πω πόσο σ’ αγαπάω, πόσο σημαντικός ήσουν για μένα», ενώ ο στιχουργός – συγγραφέας Οδυσσέας Ιωάννου τον αποχαιρέτησε με τον δικό του τρόπο. Μίλησε για τον «Θάνο της σπουδαίας τέχνης». «Εζησες όμορφα κι έφυγες μέσα σε μια φάτνη αγάπης. Γιατί το δωμάτιό σου στο νοσοκομείο ήταν μια τέτοια φάτνη που έφτιαξαν για σένα η Μαρία και τα παιδιά σου».

Ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας μεταξύ άλλων σημείωσε τα εξής: «Πάνω απ’ όλα ήσουν ένα ιδιοφυές πνεύμα, ανήσυχο, ένας βαθιά καλλιεργημένος διανοητής. Ορκισμένος εχθρός της επανάπαυσης, της ρουτίνας, της παραίτησης. Ενας γενναίος μαχητής της ζωής, διεκδικητής του ακατόρθωτου, άφοβος χορευτής στο “φτερό του καρχαρία”… Μόνο αγάπη, θαυμασμό και μεγάλη ευγνωμοσύνη μπορούμε να σου εκφράσουμε όλοι εμείς. Κοιμήσου ήσυχος, “όπως εκείνοι που έχουν κάνει το καθήκον τους”».

ΠΑΡΟΥΣΙΕΣ. Στην κηδεία παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, ο επικεφαλής του ΜέΡΑ25 Γιάνης Βαρουφάκης, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, οι πρώην υπουργοί Θόδωρος Ρουσόπουλος και Νίκος Φίλης, η βουλευτής του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη, οι τραγουδιστές Μαρία Φαραντούρη, Γιώργος Νταλάρας, Γιάννης Κότσιρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Κώστας Θωμαΐδης, Γιάννης Κούτρας, Χρήστος Θηβαίος, Μανώλης Μητσιάς, οι συγγραφείς Ζυράννα Ζατέλη και Ιωάννα Καρυστιάνη, οι ηθοποιοί Λίλα Καφαντάρη, Χρύσα Ρώπα και Πέτρος Φιλιππίδης, ο κριτικός θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο συνθέτης Σταμάτης Κραουνάκης.

Η σορός του Θάνου Μικρούτσικου θα αποτεφρωθεί σήμερα στη Ριτσώνα.