Της καθημερινότητας

Στο άκουσμα του ονόματος μιας υπαλλήλου ενός δημόσιου οργανισμού, επανήλθε ζωηρά στον νου μας το όνομα μιας άδικα λησμονημένης ποιήτριας, και η ερώτηση προς την υπάλληλο αν διατηρεί κάποια συγγένεια με την ποιήτρια αυτή, ή αν πρόκειται για απλή συνωνυμία, έγινε με πολλή ευγένεια, συστολή σχεδόν, καθώς υπήρχε το ενδεχόμενο να αναζωπυρωθεί μια πληγή. Η ερώτηση αγνοήθηκε για να ακουστεί η φωνή της σφόδρα ενοχλημένης υπαλλήλου με έναν τόνο που θα έκανε τον οποιοδήποτε να αισθανθεί το λιγότερο αξιόμεμπτος για κάτι το εντελώς φυσικό και ανθρώπινο. «Σε τι μπορώ να σας εξυπηρετήσω, κύριε;».

Μια τυπική, συνηθισμένη επικοινωνία που θα μπορούσε για δευτερόλεπτα να περιβληθεί με μια απρόσμενη συγκίνηση, μεταβαλλόταν σε μια επιπλέον μαρτυρία πως οτιδήποτε ξεφεύγει από τα καθιερωμένα και τα οργανωμένα, γίνεται κατακριτέο και αποδιοπομπαίο. Οποιες εντολές και να έχει δεχθεί ένας υπάλληλος από την προϊσταμένη του αρχή, όσον αφορά τα όρια της αρμοδιότητάς του, που έστω και τηλεφωνικά έρχεται σε επαφή με πολύ κόσμο, υπάρχει πάντα ένα περιθώριο για την άσκηση μιας προσωπικής ελευθερίας ώστε ακόμη και η πιο βαρετή επαγγελματική δοσοληψία να αποκτά περιστασιακά μια λάμψη ή έστω μια ανακουφιστική ιδιαιτερότητα. Το να κάνεις αποκλειστικά τη δουλειά σου, επειδή έχεις πειστεί πως ελέγχεσαι σε τέτοιον βαθμό ώστε αν συμβεί να ξεφύγεις έστω και ελάχιστα κινδυνεύεις να τη χάσεις, σε μεταβάλλει βαθμιαία σε έναν άνθρωπο που συνειδητοποιεί το κάθε τι γύρω του ως μια απειλή.

Τον χώρο που μέσα του κινείσαι, όσο περιορισμένος ή ευρύς κι αν είναι, τον αντιλαμβάνεσαι ως έναν χώρο πολιορκούμενο και επομένως για να τον προστατεύσεις δεν έχεις άλλον τρόπο παρά τη βλοσυρότητα και την έκφραση μιας καχυποψίας πριν οτιδήποτε θα μπορούσε να τη δικαιολογήσει. Είναι ο κύριος λόγος για τη δυσανεξία που αποπνέει η καθημερινότητά μας καθώς αισθάνεσαι τις χιλιάδες των ανθρώπων στους δρόμους ότι θα ήταν σχεδόν ευτυχείς αν μπορούσαν να κυκλοφορούν μέσα σε ένα σκάφανδρο και την ευλογία που θεωρούνταν παλιά αυτή η σχεδόν αθέλητη σωματική επαφή με τους άλλους, να την έχει αντικαταστήσει ο εκνευρισμός που προκαλεί κάτι το βάναυσα επιβεβλημένο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε αυτό που παρατηρεί κανείς σε πολλές δημόσιες υπηρεσίες, ότι η ένδυση και ο τρόπος με τον οποίον κινούνται πολλοί υπάλληλοι είναι τέτοιος ώστε να σου γίνεται προβληματικό το να επιδιώξεις να επικοινωνήσεις μαζί τους, να αισθάνεσαι περίπου ότι παραβιάζεις ένα άβατο αν σκεφτείς να τους απευθύνεις τον λόγο για κάτι που ακόμη και με ένα νεύμα θα έδιναν να καταλάβεις περί τίνος πρόκειται.

Φτάνει να αναλογιστείς τις αυστηρά αυτοπροσδιορισμένες μονάδες με τις οποίες έρχεσαι σε επαφή καθημερινά, για να αντιληφθείς ότι η ανάγκη της επικοινωνίας έχει εξελιχθεί σε μια καθαρά διακοσμητική υπόθεση.