Ο θαυμαστός κόσμος του νέου ΣΥΡΙΖΑ

Ας πάρουμε για παράδειγμα μια «γραμμή συναρμολόγησης». Ενα προοδευτικό κόμμα εξουσίας πρέπει να περιέχει λίγο απ’ όλα: πασόκους κάθε φυλής, στελέχη της παλιάς φρουράς, ασώτους που επέστρεψαν με ή χωρίς ανταλλάγματα, μια δόση εσωκομματικής αντιπολίτευσης για τους τύπους και ένα τσακ καλλιτεχνικών ή πολιτικών προσωπικοτήτων για την έξωθεν καλή μαρτυρία. Η προσωπική διαδρομή δεν έχει και τόση σημασία στον νέο ΣΥΡΙΖΑ που βρίσκεται στα σκαριά – και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στη σύνθεση της Επιτροπής Ανασυγκρότησης. Στην πραγματικότητα, αυτή δεν έχει απλώς αναλάβει τη μετεξέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι το όχημα με το οποίο ο αρχηγός του παρακάμπτει όλα τα προσκόμματα που βάζει η εσωκομματική αντιπολίτευση για τον τρόπο και το ύφος της διεύρυνσης.

Το μείγμα των μεταγραφών δεν είναι παράταιρο, είναι αντιφατικό. Και μόνο η υπογραφή του Παύλου Πολάκη στη λίστα δείχνει πως όσοι πραγματικοί κεντροαριστεροί σήμερα βρίσκονται στην αξιωματική αντιπολίτευση έχουν βάλει ήδη πολύ νερό στο κρασί τους. Μαζί με τα στελέχη που υποκλίνονται στην κληρονομιά του Ανδρέα Παπανδρέου, υπάρχουν αυτά που δεν θέλουν ούτε να ακούν το όνομά του. Η παλιά ομάδα του Ακη Τσοχατζόπουλου μπορεί να είναι πια γνωστή μόνο στους μυημένους, είναι όμως αρκετά μεγάλη – και κοιτάζει ακόμη με καχυποψία τους παλιούς φίλους του Κώστα Σημίτη. Εκείνοι, από τη Μυρσίνη Ζορμπά έως τον Νίκο Μουζέλη, είναι οι πιο ήσυχοι απ’ όλους. Τόσο ήσυχοι που δεν έβγαλαν άχνα όταν ο Αλέξης Τσίπρας, στο βήμα της πρώτης συνεδρίασης της Επιτροπής, έριξε το βάρος της κρίσης στις κυβερνήσεις Σημίτη.

Εσύ τι έκανες στα Μνημόνια;

Παρότι το ΠΑΣΟΚ είναι διαφορετικό κόμμα, οι μεγαλύτερες αντιφάσεις της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ κινούνται γύρω από το όνομά του ή την ιστορία του. Το μακρινό 2011 κάποια από τα μέλη της, τα παραδοσιακά αριστερά, βρίσκονταν στους δρόμους -και κάποια άλλα, όπως ο Θάνος Μωραΐτης, στα κυβερνητικά έδρανα ή σε θέσεις εξουσίας. Η Ρεγγίνα Βάρτζελη δεν έχει μιλήσει ποτέ. Σύμφωνα όμως με μαρτυρίες βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, ήταν η «σιδηρά κυρία» του γραφείου του πρώην πρωθυπουργού που τηλεφωνούσε στα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας πιέζοντας να ψηφιστεί το Μνημόνιο. Ο Νίκος Φωτόπουλος, από την άλλη, ήταν τότε ο ισχυρός άνδρας στη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ – αυτός που μπορούσε να κατεβάζει τους διακόπτες κατά το δοκούν. Τον Απρίλιο του 2012 («Πρώτο Θέμα»), κατά τη διακυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου, διέψευδε τις φήμες ότι «αυτομολεί» στον ΣΥΡΙΖΑ. «Το κόμμα το πονάω και το αγαπάω» έλεγε για το ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας ότι καλώς στήριξε τον Γιώργο Παπανδρέου, «όμως ως πολιτικός τον απογοήτευσε». Με βολές εναντίον της τότε ηγεσίας του Ευάγγελου Βενιζέλου αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ ο έτερος συνδικαλιστής Δημήτρης Πιπεργιάς, μιλώντας για ένα κόμμα που μεταλλάχθηκε «σε κόμμα τυφλής υποστήριξης των νεοφιλελεύθερων επιλογών της τρόικας». Είχε όμως παραμείνει την περίοδο Παπανδρέου.

Κι αν διακρίνεται ένα κάποιο μοτίβο, δεν είναι το μοναδικό. Λίγο πριν από την κρίση το μέλος της Επιτροπής Σταμάτης Κραουνάκης εξαπέλυε μύδρους εναντίον της Μαρίας Ρεπούση, το όνομα της οποίας υπάρχει στην ίδια λίστα. Κι αν μια προσωπική αντιπάθεια είναι κατανοητή, ο τραγουδοποιός έχει ασκήσει δριμύτατη κριτική όχι μόνο στο ΠΑΣΟΚ, αλλά και στον ίδιο τον Παπανδρέου – τον Απρίλιο του 2012 διατεινόταν (aixmi.gr) πως θα ψήφιζε τον Ευάγγελο Βενιζέλο αν είχε φύγει από το ΠΑΣΟΚ και είχε δημιουργήσει δικό του κόμμα. Οι αντιφάσεις δεν αφορούν βέβαια μόνο το ΠΑΣΟΚ. Το 2013 ο Νίκος Μπίστης προειδοποιούσε προφητικά τον Φώτη Κουβέλη ότι το φλερτ με τον ΣΥΡΙΖΑ θα αφάνιζε τη ΔΗΜΑΡ. Την περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών o Απόστολος Γκλέτσος παραιτήθηκε από δήμαρχος Στυλίδας. «Τα φουστάνια και οι ζαρτιέρες θα σου πήγαιναν περίφημα» είπε πάνω σ’ έναν καβγά λίγα χρόνια νωρίτερα στον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Βέττα – σήμερα ο Βέττας είναι το νούμερο 78 των 694 στελεχών της Επιτροπής. Μόνο ένας έμεινε σταθερός στις απόψεις του, είτε στο ΠΑΣΟΚ είτε στον ΣΥΡΙΖΑ, και αυτός δεν είναι άλλος από τον Στέφανο Τζουμάκα. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόμμα που διαμορφώνεται.

Ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ είναι προ των πυλών – είναι ένας πράσινος και ροζ αχταρμάς. Είναι ΠΑΣΟΚ, αλλά όχι ακριβώς. Είναι αριστερός, αλλά όχι και τόσο. Είναι προοδευτικός, μέχρι να έρθει η ώρα ο επικεφαλής να υπερασπιστεί τη συγκυβέρνηση με τον Πάνο Καμμένο και σχεδόν κάθε φράση που βγαίνει από το στόμα του Πολάκη. Δεν υπάρχει μνήμη, δεν υπάρχει πολιτική ιστορία. Η κοινή συνισταμένη είναι η (σχεδόν τυφλή) εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα. Αφού αυτή μπορεί να γίνει το όχημα για την επιστροφή στην εξουσία, τίποτα άλλο δεν έχει σημασία.