«Πρόσω ολοταχώς για τον μετασχηματισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης»

«Εργαζόμαστε για κάτι επειδή είναι καλό, όχι επειδή είναι πιθανό να πετύχει»: αυτή τη φράση του Βάτσλαβ Χάβελ θύμισε χθες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η επόμενη πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αφορμή την 30ή επέτειο της Βελούδινης Επανάστασης στην Τσεχοσλοβακία αλλά κυρίως το μαζικό «ναι» που είπε επιτέλους το Ευρωκοινοβούλιο (με 461 ψήφους υπέρ, 157 κατά και 89 αποχές) στη σύνθεση της 26μελούς της ομάδας. «Επιλέγω αυτή τη φράση», εξήγησε, «διότι τα επόμενα πέντε χρόνια η Ενωσή μας θα ξεκινήσει ένα ταξίδι μετασχηματισμού, που θα αγγίξει κάθε κομμάτι της οικονομίας και της κοινωνίας μας. Και θα το κάνουμε διότι είναι το σωστό. Οχι επειδή θα είναι εύκολο».

Η νέα Κομισιόν και η ίδια η Φον ντερ Λάιεν έπρεπε κανονικά να αναλάβουν καθήκοντα την 1η Νοεμβρίου, το «όχι» όμως του κατακερματισμένου πολιτικά Ευρωκοινοβουλίου που προέκυψε από τις ευρωεκλογές του Μαΐου στους αρχικούς υποψήφιους επιτρόπους της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας επέβαλε αναβολή ενός μηνός. Τον περασμένο Ιούλιο, το Ευρωκοινοβούλιο είχε επικυρώσει τον διορισμό της ίδιας της Φον ντερ Λάιεν με οριακή πλειοψηφία, χθες όμως οι τρεις μεγαλύτερες ευρωομάδες -Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές και Φιλελεύθεροι – ψήφισαν μαζικά υπέρ της νέας Κομισιόν, που αποτελείται από 15 άνδρες και 12 γυναίκες -ό,τι πιο κοντινό στην ισότητα των φύλων έχει επιτευχθεί ποτέ στις Βρυξέλλες. Οπως τόνισε βέβαια ο επικεφαλής των Φιλελευθέρων, Ντάτσιαν Τσιόλος, η ψήφος τους δεν ισοδυναμεί με «λευκή επιταγή». Οι περισσότερες αποχές ήρθαν από τους Πράσινους ενώ οι περισσότερες αρνητικές ψήφοι από την άκρα Αριστερά και την άκρα Δεξιά.

«Το μήνυμά μου είναι απλό: ας αρχίσουμε τη δουλειά», δήλωσε η πρώην υπουργός Αμυνας της Γερμανίας, και πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Κομισιόν. Μιλώντας με τη σειρά αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά, η Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τα χαρτοφυλάκια των νέων επιτρόπων που την περιέβαλλαν στο ημικύκλιο του Ευρωκοινοβουλίου, και επανέλαβε τις βασικές της προτεραιότητες, ανάμεσά τους ένα φιλόδοξο σχέδιο καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής με ένα ευρωπαϊκό Green Deal. «Η κλιματική αλλαγή μας αφορά όλους», δήλωσε. «Εχουμε την υποχρέωση να δράσουμε και τη δύναμη να ηγηθούμε».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ζήτησε ελαστικότητα στους ευρωπαϊκούς κανόνες ως χείρα βοηθείας στις οικονομίες να αναπτυχθούν και υποσχέθηκε να διατηρήσει την πίεση όσον αφορά στην τήρηση των δημοκρατικών προτύπων. Επεσήμανε πως το ΝΑΤΟ – που βρέθηκε τελευταία στο στόχαστρο επικρίσεων του γάλλου προέδρου – και η ΕΕ αλληλοσυμπληρώνονται και δεν είναι αντίπαλοι, σημείωσε πως η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία – στις οποίες άσκησε βέτο ο Εμανουέλ Μακρόν κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής – «θα άξιζαν» να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την ένταξή τους και επέμεινε πως η ΕΕ μπορεί να αποτελέσει προπύργιο σταθερότητας σε μία όλο και πιο ταραγμένη εποχή.

«Αυτός είναι ένας κόσμος που έχει χάσει την ισορροπία του, όπου υπερβολικά πολλές δυνάμεις μιλούν μόνο τη γλώσσα της αντιπαράθεσης και της μονομέρειας», είπε. «Είναι όμως επίσης ένας κόσμος όπου εκατομμύρια άνθρωποι κατεβαίνουν στους δρόμους προκειμένου να διαμαρτυρηθούν ενάντια στη διαφθορά ή να ζητήσουν δημοκρατική αλλαγή. Ο κόσμος χρειάζεται την ηγεσία μας περισσότερο από ποτέ». Η άρνηση της Βρετανίας να προτείνει επίτροπο, ενώ παραμένει προσώρας στην ΕΕ, ήγειρε φόβους ότι κάποιες αποφάσεις της νέας Κομισιόν θα μπορούσαν να αμφισβητηθούν νομικά – οι δικηγόροι της ΕΕ ωστόσο διαβεβαιώνουν πως έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα προστατευτικά μέτρα.