Σκορσέζε σε slow motion

«Ο Ιρλανδός» («The Irishman», ΗΠΑ, 2019). Μεγάλη ταινία είναι, τουλάχιστον σε διάρκεια, θα έλεγα ότι μπορεί να γίνει ακόμα και εξαντλητική, γιατί, να με συγχωρείτε, είναι όντως κουραστικό ν’ ακούς επί τρεισήμισι ώρες ιταλικής καταγωγής αποβράσματα του αμερικανικού υποκόσμου να μιλούν ακατάπαυστα με τη γνωστή, εκνευριστική αργκό τους και στην ουσία να επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια χωρίς η πλοκή να προχωρεί ιδιαίτερα ή να έχει ιδιαίτερη σημασία.

Και πράγματι, η πλοκή αυτή καθαυτήν δεν έχει και τόση σημασία, παρότι στην καρδιά της βρίσκεται η σχέση ενός ιρλανδικής καταγωγής κακοποιού ονόματι Φρανκ Σίραν (Ρόμπερτ ντε Νίρο) με τον Τζίμι Χόφα (Αλ Πατσίνο), βασιλιά του συνδικάτου των αμερικανών φορτηγατζήδων (Teamsters), γνωστό για τις επαφές του με το οργανωμένο έγκλημα.

Xoροπηδώντας στον χρόνο μέσα σε ένα διάστημα που καλύπτει έξι δεκαετίες (1940-2003) ο Μάρτιν Σκορσέζε χτίζει μάλλον διεκπεραιωτικά την άνοδο του Φρανκ στο οργανωμένο έγκλημα, στο οποίο φαίνεται ότι κινούνταν με άνεση γιατί από νέος είχε τον φονιά μέσα του (η σκηνή με τους γερμανούς αιχμαλώτους λέει πολλά). Εχουμε λοιπόν σε πρώτο πλάνο έναν ψυχρό εκτελεστή που έμαθε καλά να «βάφει τοίχους», απλώνοντας τα μυαλά των θυμάτων του στους τοίχους των σπιτιών τους.

Και;

Τι βλέπουμε τελικά στην οθόνη, μεγάλη ή μικρή δεν έχει σημασία, αν όχι μια επανάληψη πραγμάτων που ο ίδιος δημιουργός έχει πει πολύ καλύτερα και πολύ νεότερος σε ταινίες του όπως τα «Καλά παιδιά» και το «Καζίνο»; Δεν νομίζω ότι ο «Ιρλανδός» διαφέρει σε πολλά σημεία, πέρα βέβαια από το προφανές: οι συντελεστές του, τότε, ήταν νεότεροι και σήμερα προσπαθούν να παίξουν και να φαίνονται νέοι, κάτι που δεν γίνεται. Αποτυχία εδώ και μάλιστα περίτρανη. Ανεξαρτήτως από το αν θα προταθεί ή κερδίσει Οσκαρ, το μακιγιάζ αυτής της ταινίας δεν παύει να είναι κακό, τα ρετουσαρισμένα πρόσωπα των Ντε Νίρο, Πέσι και Πατσίνο είναι γκροτέσκα, σκέτες καρικατούρες.

Ενα άλλο πρόβλημα είναι η κινησιολογία των ηθοποιών, κυρίως του Ντε Νίρο που θα πρέπει να δείχνει 30, 40, 50 και 60 χρονών την ώρα που στην πραγματικότητα είναι 76. Με όλον τον σεβασμό στον Σκορσέζε, όχι, ο Ντε Νίρο δεν πείθει ποτέ ως νέος και είναι άξιον απορίας που ένας σκηνοθέτης της εμπειρίας του Σκορσέζε έπεσε σε αυτή την παγίδα.

Ας είμαστε λοιπόν ειλικρινείς. Οσο και αν μας αρέσει ο Σκορσέζε, ο  «Ιρλανδός» δεν θα γίνει ποτέ η ταινία για την οποία αξίζει κανείς να θυμάται τον δημιουργό εξαιρετικών έργων που γαλούχησαν γενιές ολόκληρες κινηματογραφιστών και έχουν διασκεδάσει εκατομμύρια θεατές παγκοσμίως.

Βαθμολογία: 4

«Υπάρχει Θεός, το όνομά της είναι Πετρούνια» («Gospod postoi, imeto i’ e Petrunija», Δημοκρατία Βόρειας Μακεδονίας / Γαλλία / Βέλγιο / Κροατία / Σλοβενία, 2019). Την ώρα που ο «Ιρλανδός» των 150 εκατομμυρίων δολαρίων αφήνει πίσω του μια γεύση απογοήτευσης, αυτή η ταινία από τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, γυρισμένη με ψίχουλα από μια γυναίκα, δείχνει πολύ πιο φρέσκια ως σινεμά, επίκαιρη στη θεματαλογία της και ζωντανή στην κατασκευή της. H «Πετρούνια» καταγράφει το δυσάρεστο χρονικό των γεγονότων που θα ακολουθήσουν την απόφαση μιας νεαρής γυναίκας να βουτήξει με τα ρούχα στη θάλασσα την ημέρα των Θεοφανίων προκειμένου να πιάσει τον ξύλινο σταυρό, τον οποίο, υποτίθεται, μπορούν να πιάσουν μόνο άνδρες (το μυαλό μας δικαιολογημένα πάει στη «Μανταλένα» της Αλίκης Βουγιουκλάκη, αν και εδώ πρόκειται για μια πολύ πιο σοβαρή προσέγγιση, χωρίς την ελαφράδα της αγαπημένης ταινίας του Ντίνου Δημόπουλου).

Η φτωχή, έξυπνη, μορφωμένη και άθρησκη κοπέλα (έκτακτη στον ρόλο η Ζόνικα Νούσεβα) καταφέρνει να πιάσει τον σταυρό. Και από εκεί αρχίζει το χάος. Θα καταλήξει στο Τμήμα, την ώρα που οι άνδρες που βούτηξαν μαζί της θέλουν να τη λιντσάρουν. Την αποκαλούν πόρνη και μετενσάρκωση του Διαβόλου, τη χτυπούν και τη φτύνουν και τη βρίζουν. Η Εκκλησία και η αστυνομία την παρακαλούν να δώσει τέλος σε όλο αυτό το κομφούζιο παραδίδοντας τον σταυρό, αλλά εκείνη επιμένει να σταθεί στο ύψος της. Η  ώρα για να δείξει ότι έχει και αυτή δικαιώματα έχει φτάσει. Η Τεόνα Στρούγκαρ Μίτβεσκα χειρίζεται με νεύρο και θαυμαστή ισορροπία ένα πολύ δύσκολο και προκλητικό θέμα, το οποίο μάλιστα είναι εμπνευσμένο από πραγματικό περιστατικό που συνέβη πριν από μερικά χρόνια.

Βαθμολογία: 8

«Το θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών» (Ελλάδα / Γερμανία / Σουηδία / Ολλανδία, 2019). Η Αγγελική Παπούλια είναι το μόνο πραγματικά καλό στοιχείο της τρίτης μεγάλου μήκους ταινίας του Σύλλα Τζουμέρκα, η πλοκή της οποίας εκτυλίσσεται στο Μεσολόγγι, με την πρώτη στον ρόλο της διοικητού της Αστυνομίας που προσπαθεί να εξιχνιάσει ένα έγκλημα αλλά και να βάλει τάξη στη ζωή της. Το πρόβλημα είναι ότι ο σκηνοθέτης δεν μπορεί να βάλει τάξη στην ταινία του, γιατί το τι θα συμβεί μέσα στα 122 λεπτά διάρκειάς της άλλο να το λες και άλλο να το βλέπεις. Και σε αυτό ακριβώς το σημείο το «Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών» χάνει κατά κράτος. Αν και δεξιοτέχνης κινηματογραφιστής, ο Τζουμέρκας αγνοεί την έννοια της οικονομίας χρόνου και η φιλοδοξία του να θίξει ένα σωρό θέματα (από τα παγανιστικού τύπου σεξουαλικά όργια στην ελληνική επαρχία μέχρι τη γονιμοποίηση των… χελιών) λειτουργεί εις βάρος μιας ταινίας που τελικά, μην εστιάζοντας πουθενά, φλυαρεί ακατάπαυστα χωρίς να λέει τίποτε (παίζουν επίσης οι Γιούλα Μπούνταλη, Λαέρτης Μαλκότσης, Αργύρης Ξάφης κ.ά.).

Βαθμολογία: 4

«Οι Αγγελοι του Τσάρλι» («Charlie’s Angels», ΗΠΑ, 2019). Ελάχιστα πράγματα μπορεί να περιμένει κανείς από την τελευταία εκδοχή των περίφημων «Αγγέλων του Τσάρλι» που πρωτοεμφανίστηκαν στην τηλεόραση των seventies, συνέβαλαν στην ποπ διάσταση του κιτς και από τότε δεν έχουν πάψει να «ανανεώνονται» τηλεοπτικά αλλά και κινηματογραφικά. Οπως συμβαίνει σε αυτή την ταινία της Ελίζαμπεθ Μπανκς, με την Κρίστεν Στιούαρτ να έχει τη μερίδα του λέοντος στα βαρετά κατορθώματα των κοριτσιών-πρακτόρων, τόσο ως φιζίκ (το κοντό κούρεμα της πηγαίνει) αλλά και ως άνθρωπος της δράσης. Τώρα το τι ακριβώς συμβαίνει στην ταινία από πλευράς πλοκής δεν είναι και εύκολο να το πεις, αν και η αλήθεια είναι ότι δεν έχει και τόση σημασία. Γιατί μπροστά σ’ αυτόν τον γυναικείο καρνάβαλο όσο λιγότερα ξέρεις τόσο το καλύτερο.

Βαθμολογία: 2

«RGB» (ΗΠΑ, 2018). Το υποψήφιο φέτος για Οσκαρ ντοκιμαντέρ των Μπέτσι Γουέστ, Τζούλι Κόεν που ασχολείται με τη Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ, τη δεύτερη γυναίκα αντιπρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που κατάφερε να γίνει ποπ φαινόμενο των Ηνωμένων Πολιτειών. Εχει καταφερθεί ανοιχτά ενάντια στον Ντόναλντ Τραμπ και έχει κερδίσει υποθέσεις που επέτρεψαν στις γυναίκες να στέκονται ισότιμα απέναντι στους άνδρες συναδέλφους τους στη δουλειά αλλά και στο σπίτι.