Ο Μοροζίνι και τα κλειδιά της Αθήνας

Ανατίναξε τον Παρθενώνα για να νικήσει τους οθωμανούς αντιπάλους του. Λεηλάτησε το μαρμάρινο λιοντάρι – σύμβολο του Πειραιά, χάρη στο οποίο ονομαζόταν Πόρτο Λεόνε – που ως σήμερα κοσμεί τον ναύσταθμο στην πατρίδα του, τη Βενετία. Βρέθηκε στο εδώλιο του κατηγορουμένου για υπεξαίρεση και ανυποταξία όταν συνθηκολόγησε με τους Οθωμανούς για την πτώση του Χάνδακα χωρίς την έγκριση της Βενετικής Γερουσίας. Ηταν ο πρώτος και μοναδικός δόγης της Βενετίας που απεβίωσε στην Ελλάδα και ετάφη στον ναό του Αγίου Αντωνίου της Πάδοβας, στην καρδιά του Ναυπλίου (σήμερα το ταριχευμένο σώμα του βρίσκεται στην εκκλησία του Αγίου Στεφάνου της Βενετίας).

Είναι ο Φραγκίσκος Μοροζίνι. Ο φιλόδοξος Βενετός που ξεκίνησε την καριέρα του από καπετάνιος γαλέρας για να φτάσει στο ανώτατο αξίωμα της πατρίδας του. Σ’ αυτόν είναι αφιερωμένη η έκθεση «Η κληρονομιά του Φραγκίσκου Μοροζίνι στην Κρήτη, την Αθήνα και τον Μοριά» στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, 400 χρόνια από τη γέννησή του και 350 από την πτώση του Χάνδακα στα χέρια των Οθωμανών. «Είναι μια ευκαιρία να ξαναδούμε τα γεγονότα μέσα από το καταπληκτικό υλικό της έκθεσης και να τα ξανασυζητήσουμε με αφορμή μια διημερίδα που θα διοργανώσουμε στις 23 και 24 Ιανουαρίου» λέει στο «Νσυν» η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης Μαρία Γεωργοπούλου. «Φέτος έγιναν πολλές εκθέσεις για τον Μοροζίνι στην Ιταλία, αλλά η προσωπικότητα και η δράση του δεν αφορούν μόνο τους Ιταλούς. Εχουν ιδιαίτερη σημασία και για εμάς, γι’ αυτό και πρέπει όσοι τον γνωρίζουν να τον ξαναδούν και όσοι δεν τον γνωρίζουν να τον μάθουν» συνεχίζει η Μαρία Γεωργοπούλου που επιμελείται την έκθεση μαζί με τον αρχειονόμο της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αλέξη Μάλλιαρη.

Την εικόνα του Μοροζίνι που συνέδεσε την καριέρα του με την Ελλάδα (σημείωσε την πρώτη του σημαντική νίκη σε ηλικία 32 ετών κοντά στη Νάξο, όταν αιχμαλώτισε το πλοίο του σουλτάνου του τουρκικού στόλου) θα συνθέσουν περίπου 60 αντικείμενα: χάρτες, γκραβούρες, βιβλία, χειρόγραφα, νομίσματα που προέρχονται από τις πλούσιες συλλογές της Γενναδείου Βιβλιοθήκης αλλά και από το Μουσείο Μπενάκη, την Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως, την Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού, το Νομισματικό Μουσείο, τη Συλλογή Ευστάθιου Ι. Φινόπουλου και ιδιωτικές συλλογές.

Και μπορεί ανάμεσα στα εκθέματα να κατέχουν ιδιαίτερη θέση οι σπάνιες απεικονίσεις που αποτυπώνουν τη στιγμή της έκρηξης του Παρθενώνα αλλά και τα τοπογραφικά των μεγάλων οχυρωματικών έργων που έκαναν οι Βενετοί στη μεγαλύτερη κτήση τους, την Πελοπόννησο. Την παράσταση, όμως, αναμένεται να κλέψουν ένα τέλεια διατηρημένο δερμάτινο παπούτσι, βόλια αλλά και σκεύη καθημερινής χρήσης. Αντικείμενα από το ναυάγιο της υποναυαρχίδας του γαλλικού στόλου «Θηρεσία», το 1669, κατά την αποστολή της τελευταίας και πιο σημαντικής γαλλικής βοήθειας στην Κρήτη. Η βύθιση είχε ως αποτέλεσμα την αποχώρηση των γαλλικών δυνάμεων, κίνηση που ανάγκασε τον Μοροζίνι να συνθηκολογήσει με τους Οθωμανούς βάζοντας τέλος στον 24ετή Μεγάλο Κρητικό Πόλεμο.

Απαραίτητη στάση για τους επισκέπτες θα είναι, ωστόσο, και το εκμαγείο της κεφαλής της Ιριδος από το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα. Το γλυπτό ύψους 40 εκ., που σήμερα εκτίθεται στο Λούβρο, μεταφέρθηκε με εντολή του Μοροζίνι από τον γραμματέα του Σαν Γκάλο στη Βενετία. Λίγο πριν το σπάσει ένας μαρμαροτεχνίτης, πρόλαβε να το αγοράσει ο γερμανός αρχαιολόγος Βέμπερ το 1824 και 20 χρόνια αργότερα πωλήθηκε στον μαρκήσιο Λεόν ντε Λαμπόρντ, για να καταλήξει το 1928 στο Λούβρο. Το εκμαγείο, που βρίσκεται στα υπόγεια του Κέντρου Μελετών Ακροπόλεως, θα υπενθυμίσει πως ο Μοροζίνι ξεκίνησε τη σύληση του Παρθενώνα 120 χρόνια πριν από τον λόρδο Ελγιν.

INFO{CR}H έκθεση «Η κληρονομιά {LF}του Φραγκίσκου Μοροζίνι {LF}στην Κρήτη, την Αθήνα και {LF}τον Μοριά» εγκαινιάζεται απόψε στις 7 στην πτέρυγα Ιωάννη Μακρυγιάννη της Γενναδείου Βιβλιοθήκης (Σουηδίας 61). Εως 29 Φεβρουαρίου