Δεν με ενδιαφέρει να γίνω εξαπτέρυγο του ΣΥΡΙΖΑ

Ποιος Σεπτέμβρης; Αν η Κεντροαριστερά ήταν μήνας, θα ήταν ο Νοέμβριος. Τα τελευταία χρόνια, όλες οι κρίσιμες πολιτικές στιγμές για την πορεία του χώρου συμβαίνουν κάποιον Νοέμβριο. Το 2017, ήταν οι εκλογές για την ανάδειξη της ηγεσίας του Κινήματος Αλλαγής που δρομολόγησε την πορεία της Κεντροαριστεράς. Και το 2019, είναι το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, το οποίο θα καθορίσει τις εξελίξεις για το μέλλον της. Ενδεικτικό ίσως του ότι η Φώφη Γεννηματά προτιμά να παίρνει τις αποφάσεις της στη θάλασσα, όμως να τις ανακοινώνει στο timing που η ίδια θεωρεί καταλληλότερο. Αυτό, λένε οι συνομιλητές της, έκανε για άλλη μια φορά. Η απόφαση να επιταχύνει το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, που στο μυαλό των ενδιαφερομένων θα διεξαγόταν προς το τέλος του χρόνου, δεν ήταν ξαφνική -ήταν όμως αρκετά αιφνιδιαστική ώστε να σηκώσει σκόνη στο ΠΑΣΟΚ. Και θεωρούν πως ήταν απαραίτητη, μια που στη Χαριλάου Τρικούπη έβλεπαν το δίλημμα «ΠΑΣΟΚ ή Κίνημα Αλλαγής» να δημιουργεί μια εικόνα εσωστρέφειας που, ακόμα και στις θετικές στιγμές της μετεκλογικής κεντροαριστερής πορείας, δημιουργούσε σκιές. Η στιγμή έχει το δικό της ενδιαφέρον, καθώς η απόφαση ανακοινώθηκε λίγο μετά τη στάση που τήρησε το Κίνημα Αλλαγής στην ψήφο των αποδήμων, δείχνοντας επί της ουσίας τη διαφορετική του στάση σε σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ – ο οποίος, όπως εκτιμούν τα κεντροαριστερά στελέχη, «στριμώχθηκε» αρκετά και βρέθηκε πολιτικά απομονωμένος. Η στροφή του ΣΥΡΙΖΑ στην τυφλή αντιπαράθεση, που αποδείχθηκε και την Πέμπτη με την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα για το θέμα της Novartis, ανέδειξε τον νέο ρόλο που μπορεί να παίξει το τρίτο κόμμα, ακόμα και με τα σημερινά του ποσοστά.

«Δεν με ενδιαφέρει να γίνω εξαπτέρυγο του ΣΥΡΙΖΑ» είπε στα «ΝΕΑ» η Γεννηματά όταν ρωτήθηκε για τον λόγο που κρύβεται πίσω από την απόφασή της. Το δίλημμα που η ίδια ετοιμάζεται να θέσει στο Συνέδριο είναι συγκεκριμένο: είτε το ΠΑΣΟΚ, με θεσμικές διαδικασίες, θα αποφασίσει πως το Κίνημα Αλλαγής είναι η φυσική του συνέχεια, αποδεχόμενο τη νέα κατάσταση ως τη μοναδική που κατοχυρώνει την αυτόνομη πορεία της παράταξης, είτε θα συνεχίσει μόνο του, απομεινάρι του εαυτού του και, μην έχοντας άλλη επιλογή, θα προσδεθεί στο άρμα του ΣΥΡΙΖΑ. Και αυτή η δεύτερη επιλογή δεν φαίνεται πως εκφράζει την αρχηγό του, η οποία έχει πολλές φορές ξεκαθαρίσει τη θέση της για μια ενδεχόμενη «Προοδευτική Συμμαχία». Το πολιτικό διακύβευμα συνδέεται αναπόφευκτα με το οικονομικό πρόβλημα του κόμματος, που το εμποδίζει να σταθεί μόνο του, ακόμα και να λάβει μέρος σε οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία. Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ αποτελεί έναν θεσμικό τρόπο με τον οποίο το κόμμα θα επιβεβαιώσει τη θέση του εντός του Κινήματος Αλλαγής, ενδεχομένως με μια αλλαγή καταστατικού που θα ξεκαθαρίζει τις νέες ισορροπίες, κάτι το οποίο θα αποτυπώνεται και σε επίπεδο ηγεσίας.

Ρίσκο με φόντο την ηγεσία

Κατά πάσα πιθανότητα, η Γεννηματά στην εισήγησή της θα ζητήσει αλλαγή που θα επιτρέπει στον πρόεδρο του Κινήματος Αλλαγής, εφόσον προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ, να είναι και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μέχρι τη λήξη της θητείας του. Εφόσον οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν και η εισήγηση της Γεννηματά εγκριθεί στο συνέδριο, βάζει τέλος και στη δική της αμφισβήτηση, μια που η θητεία της στο Κίνημα Αλλαγής διαρκεί έως το 2021. Επί της ουσίας όμως κάτι τέτοιο σημαίνει πως οι επόμενες εβδομάδες θα αποδειχθούν ιδιαίτερα κρίσιμες, μια και υπάρχουν περιπτώσεις στελεχών που ενδεχομένως  θελήσουν να θέσουν θέμα ηγεσίας – ο Παύλος Γερουλάνος, για παράδειγμα, έχει καταθέσει μια δική του πρόταση για την Κεντροαριστερά και τη θέση του ΠΑΣΟΚ σε αυτήν, η οποία διαφέρει αισθητά από την απόφαση του πρόσφατου συνεδρίου του Κινήματος Αλλαγής, που θέλει τα κόμματα να κάνουν «ένα βήμα πίσω», έτσι ώστε να εκλεγούν όργανα και ενιαίο κέντρο αποφάσεων εντός του κεντροαριστερού φορέα. Παράλληλα όμως έχει θέσει και θέμα αλλαγής της ηγεσίας, με σκοπό την αναμόρφωση του χώρου.

Και αυτός είναι ίσως ο δεύτερος λόγος που η Γεννηματά επέσπευσε τις διαδικασίες για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, θεωρώντας πως ο εσωκομματικός ανταγωνισμός χρησιμοποιεί την «αναγέννηση του ΠΑΣΟΚ» με σκοπό να την αμφισβητήσουν. Θα στηθεί τελικά κάλπη για την ηγεσία; Η πρόθεση δεν είναι αυτή, μια και στόχος της Χαριλάου Τρικούπη είναι η συζήτηση για τον τρόπο που θα πορευθεί το ΠΑΣΟΚ μέσα στο Κίνημα Αλλαγής και την περαιτέρω εξέλιξή του, με έναν οδικό χάρτη που επί της ουσίας θα κλείνει τις πράσινες εκκρεμότητες, δίνοντας τέλος στην εσωστρέφεια. Ωστόσο αυτή είναι μια απόφαση που θα πάρει το συνέδριο. Με την αλλαγή του καταστατικού, η Γεννηματά ζητά επί της ουσίας να επικυρωθεί η συνέχεια της θητείας της έως το 2021. Και από εκεί και πέρα η απόφαση πέφτει στους συνέδρους. Αν δηλαδή κάνουν δεκτή την εισήγησή της ή όχι ή αν επιλέξουν έναν διαφορετικό δρόμο.

«Ή έχω τη στήριξη της βάσης ή φεύγω» μας ανέφερε η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, μια έμμεση παραδοχή ότι για την ίδια δεν τίθεται ζήτημα διαρχίας. Μια κατάσταση που, όπως εξηγούν κεντροαριστερά στελέχη όλων των πλευρών, θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική για τον χώρο, που θα βρισκόταν μπροστά σε δύο διαφορετικά κέντρα εξουσίας – ειδικά τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ ετοιμάζει το δικό του συνέδριο, με στόχο να μαζέψει ακόμα μεγαλύτερο κομμάτι της κεντροαριστερής βάσης. Αν όλα τα ανοιχτά θέματα «κλείσουν» εντός του ΠΑΣΟΚ και τακτοποιηθούν θεσμικά πριν από τον Νοέμβριο, τότε η συνδιάσκεψη που ετοιμάζεται για τις αρχές Δεκεμβρίου θα λειτουργήσει ως επιστέγασμα της πορείας που έχει πάρει η Κεντροαριστερά. Και φιλοδοξία είναι το Κίνημα Αλλαγής να υποδεχθεί το νέο έτος χωρίς εσωκομματικές διαμάχες, έτσι ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τόσο τα κρίσιμα θέματα, όπως την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, όσο και τις πιθανές επιθέσεις από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ χωρίς εσωτερικά προβλήματα. Η εβδομάδα που έρχεται όμως θα είναι ένα πρώτο δείγμα για το κατά πόσο αυτό μπορεί να γίνει εφικτό.

Η μάχη των διαδικαστικών

Και αυτό γιατί ο αιφνιδιασμός της Γεννηματά δεν έγινε αποδεκτός από όλους. Το σούσουρο και οι αντιδράσεις έχουν να κάνουν κατά κύριο λόγο με τον τρόπο επιλογής του σώματος των συνέδρων. Ολα δείχνουν πως η ηγεσία δεν θα πάει σε μια κλειστή διαδικασία, με ένα διαδικαστικό συνέδριο με συνέδρους τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής (ΚΟΕΣ), όπως φημολογούνταν το προηγούμενο διάστημα. Παράλληλα όμως φαίνεται πως δεν μπορεί να αγνοήσει το πρόσφατο σώμα των εκλεγμένων συνέδρων εκ του ΠΑΣΟΚ που έλαβαν μέρος στο συνέδριο του Κινήματος Αλλαγής – άλλωστε, οι οργανώσεις του ΠΑΣΟΚ ανά την επικράτεια σχεδόν υπολειτουργούν, με τα στελέχη να στελεχώνουν κατά κύριο λόγο τις αντίστοιχες του Κινήματος Αλλαγής. Η φόρμουλα θα αναπτυχθεί πλήρως από τη Γεννηματά την Τετάρτη, στη συνεδρίαση του Ενιαίου Πολιτικού Συμβουλίου, ή την Παρασκευή, στην αντίστοιχη της ΚΟΕΣ. Η πλευρά του Νίκου Ανδρουλάκη ωστόσο έχει ήδη ξεκαθαρίσει πως συμφωνεί με το συνέδριο, ζητά όμως η διαδικασία να τηρεί κατά γράμμα το καταστατικό, πράγμα που ερμηνεύεται ως κανονική εκλογή οργάνων και συνέδρων. «Το συνέδριο πρέπει να υλοποιηθεί με σεβασμό στο καταστατικό του, που σημαίνει εκλογές συνέδρων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ανδρουλάκης (Σκάι). Οταν ρωτήθηκε αν θα θέσει υποψηφιότητα, ο ευρωβουλευτής τόνισε πως εάν τεθεί τέτοιο θέμα θα τοποθετηθεί δημοσίως, αφήνοντας την πρωτοβουλία στη Γεννηματά. Ο Ανδρουλάκης κρατά κλειστά τα χαρτιά του, περιμένοντας τις συνεδριάσεις της εβδομάδας που έρχεται, ώστε να θέσει τις απόψεις του επί τάπητος και να ακούσει την εισήγηση της προέδρου του κόμματος. Η Γεννηματά και ο Ανδρουλάκης είχαν άλλωστε μια πρώτη συνομιλία μετά την ανακοίνωση της Πέμπτης.