«Το 1990 δεν υπήρχε ακόμη μουσικός κορεσμός»

Το 1986 ο Γιώργος Καζαντζής έχασε την πρώτη θέση στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης («Ηταν μια στιγμή», σε στίχους Σοφίας Κατζούρη, με ερμηνευτή τον Κώστα Πρατσινάκη) εξαιτίας του Σταύρου Κουγιουμτζή, που δεν το ψήφισε ως μέλος της επιτροπής. Λίγα χρόνια αργότερα ο συνθέτης επιλέγει τον Καζαντζή για πιανίστα στην ορχήστρα του. Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας τους η μικρή ιστορία του διαγωνισμού έγινε αρκετές φορές η αιτία για να γελάσουν και να θυμηθούν εκείνη τη  βραδιά. Αυτό είναι ένα από τα πολλά «μοιραία» περιστατικά, όπως τα χαρακτηρίζει ο Γιώργος Καζαντζής, που τους συνέδεσαν και διαμόρφωσαν τη σχέση τους. Ο Σταύρος Κουγιουμτζής υπήρξε μέντοράς του χωρίς να το επιδιώξει, όπως λέει με αφορμή τη συναυλία του στο Μέγαρο Μουσικής στις 6 Νοεμβρίου. «Μου έδειξε με τη στάση ζωής του ότι ο καλλιτέχνης ζει σε δύο κόσμους και η αποστολή του είναι να φέρνει με ποιητικό τρόπο από τον κόσμο των ιδεών στον πραγματικό το δημιουργικό του έργο».

Ο Γ. Καζαντζής ανήκει στη γενιά των δημιουργών που έδωσαν διαπιστευτήρια κατά τη δεκαετία του 1990. Οι παράγοντες που ώθησαν αυτή την  άνθηση είναι για τον θεσσαλονικιό δημιουργό συγκεκριμένοι: «Η βυζαντινή και παραδοσιακή μας μουσική στηρίχθηκε πάνω στις αρχαϊκές κλίμακες. Το ρεμπέτικο και οι προπάτορές μας Χατζιδάκις και Θεοδωράκης κ.ά. την εξέλιξαν και την έφεραν στη γενιά μας. Οσοι είμαστε “παιδιά” τους πήραμε τη σκυτάλη με τη διάθεση αυτή: να φέρουμε αυτή την εξελιγμένη μουσική που πατάει στην παράδοση στο σήμερα. Αυτό έγινε μέσα στη δεκαετία του 1990. Τότε ακόμη υπήρχαν χέρσα χωράφια δημιουργίας να οργώσουμε και από την άλλη δεν υπήρχε κορεσμός στα αφτιά του κόσμου, αλλά ούτε και τοξικά σκουπίδια που υπάρχουν σήμερα». Ο Γιώργος Νταλάρας – βασικός ερμηνευτής της βραδιάς μαζί με τη Λιζέτα Καλημέρη, τον Μίλτο Πασχαλίδη και τη Φωτεινή Βελεσιώτου – κατέταξε τον σημαντικό δημιουργό «σε εκείνους που τους ενδιαφέρει το μπελκάντο και με βάση αυτό στόλισε το ελληνικό τραγούδι». Ο ίδιος ο Γ. Καζαντζής τονίζει: «Για μένα η έκφραση, το συναίσθημα και η τεχνική αρτιότητα πάνε μαζί. Δεν κάθομαι στο πιάνο αν δεν ματώσει η ψυχή μου. Δεν κινητοποιούμαι δημιουργικά εάν δεν σαλευτεί το συναισθηματικό μου σύμπαν. Γι’ αυτό και δεν γράφω συχνά. Από την άλλη, ναι, διακαώς αναζητώ την τεχνική αρτιότητα. Η μουσική είναι τέχνη και δεν δικαιούμαστε να την παράγουμε χωρίς να την κατέχουμε. Εχει κανόνες και πρέπει να τους γνωρίζουμε για να τους παραβαίνουμε ενίοτε».

Ποιος είναι ο ιδανικός ερμηνευτής για έναν συνθέτη;

«Εκείνος που έχει την ικανότητα να ντυθεί με το πολύχρωμο ένδυμα της σύνθεσης κα να πάρει τον ρόλο του πρωταγωνιστή μέσα σε ένα θέατρο συνύπαρξης με τους υπόλοιπους ρόλους που είναι τα μουσικά όργανα. Πρέπει δηλαδή να εντάξει τον δικό του ψυχικό κόσμο μέσα στον μικρόκοσμο του τραγουδιού. Θυμάμαι όταν ηχογραφούσαμε ένα τραγούδι με την Ελένη Τσαλιγοπούλου αφού τελειώσαμε τη διαδικασία της διδαχής της μελωδίας μού είπε: “Ασε με τώρα να φτιάξω το δικό μου στόρι και να με εντάξω μέσα στο τραγούδι σου”. Τότε κατάλαβα ότι είχα να κάνω με μια πολύ σπουδαία τραγουδίστρια».

info

«Γιώργος Καζαντζής – εφ’ όλης της ύλης», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 6/11, στις 20.30