Ειρηνική κοινωνική ανυπακοή για το κλίμα

«Συγγνώμη για την ενόχληση» γράφει με μεγάλα γράμματα το φυλλάδιο που μοιράζει στους περαστικούς η νεαρή ακτιβίστρια στη γέφυρα «Μάρσαλμπρίκε». Στην πίσω πλευρά το φυλλάδιο εξηγεί γιατί βρίσκεται εκεί:

«Επί 30 χρόνια οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κρίση του κλίματος απειλεί την επιβίωση όλων μας. Παρ’ όλα αυτά οι κυβερνήσεις επιμένουν στην ανεύθυνη απραξία τους.

Καύσωνες, καταστραμμένες σοδειές, λειψυδρία μάς απειλούν άμεσα. Τα δάση πεθαίνουν, Αμαζόνιος και η Ανταρκτική καίγονται.

Τίποτα λιγότερο δεν διακυβεύεται από τη ζωή των παιδιών μας και των μελλοντικών γενεών».

Είναι πρωί της Πέμπτης 10 Οκτωβρίου και η 21χρονη Ναόμι Κ., γερμανίδα φοιτήτρια Πολιτειολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο (FU) του Βερολίνου, πέρασε τη νύχτα μαζί με άλλους περίπου 150 ακτιβιστές της κίνησης Extinction Rebellion στη γέφυρα στην οποία καταλήγει η Βιλχελμστράσε, 100 μέτρα από την Ομοσπονδιακή Βουλή. Και δεν ήταν καθόλου εύκολη η διανυκτέρευση, το οδόστρωμα είναι ακόμη υγρό από το ψιχάλισμα της προηγούμενης νύχτας. Δεν πτόησε όμως τους καταληψίες που κράτησαν τις θέσεις τους με υπνόσακους και κουβέρτες ανάμεσα σε αραδιασμένα πλαστικά που παραπέμπουν στην καταστροφή που προκαλούν στο περιβάλλον. Κατά μήκος της μιας πλευράς είναι τα καλάθια με ψωμάκια για πρωινό, φρούτα, τσάι, νερό για να στυλωθούν όσοι πέρασαν εκεί τη νύχτα.

Οσο περνάει η ώρα έρχονται ενισχύσεις και οι καταληψίες δεν θα αργήσουν να διπλασιαστούν. Νεαροί οι περισσότεροι, πότε χορεύουν στους ρυθμούς της μουσικής που παίζουν με κιθάρες και ταμπούρλα, πότε φωνάζουν συνθήματα για τη σωτηρία του κλίματος ΤΩΡΑ. Ο μέσος όρος ηλικίας είναι μικρός, μητέρες και πατεράδες με μικρά παιδιά, το κλίμα είναι ένα μείγμα από τους 68άρηδες χίπις του προηγούμενου αιώνα και τους ακτιβιστές του Fridays for Future.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ. Η επικαιροποίηση σε παγκόσμια κλίμακα της οικολογικής προβληματικής για το κλίμα που πυροδότησε η 16χρονη Σουηδέζα Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι νερό στον μύλο των Πρασίνων. Οι ακτιβιστές του Extinction Rebellion ασκούν και σε  αυτούς κριτική και έκαναν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος στο Βερολίνο. Αλλά οι Πράσινοι, οι οποίοι έχουν παγιωθεί στις δημοσκοπήσεις ως δεύτερο κόμμα, είναι σε πολιτικό επίπεδο οι αυθεντικοί εκφραστές της οικολογικής αντίληψης, ό,τι και να κάνουν τα δύο κυβερνητικά κόμματα CDU-CSU και SPD. Αυτά προσπαθούν να μη χάσουν εντελώς το τρένο. Το Υπουργικό Συμβούλιο έπειτα από παλινωδίες ενέκρινε την Τετάρτη ένα μεγάλο πακέτο για το κλίμα. «Είμαστε η μόνη χώρα που θεσπίζουμε συγκεκριμένες δεσμεύσεις και στόχους που θα ελέγχονται κάθε χρόνο μέχρι το 2050, όταν η Γερμανία θα είναι πλέον ουδέτερη για το κλίμα. Και μάλιστα με νόμο του κράτους» τόνισε η Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Περιβάλλοντος Σβένια Σούλτσε παρουσιάζοντας στους δημοσιογράφους τις κυβερνητικές αποφάσεις.

Για τους ακτιβιστές του κλίματος είναι πολύ λίγα, δεν επαρκούν. «Στο πακέτο για το κλίμα η κυβέρνηση έκανε πολλές υποχωρήσεις. Η Γερμανία πρέπει να σταματήσει τις εκπομπές CO2 μέχρι το 2025. Μπορεί να γίνει, δεν έχουμε περιθώρια αναβολής. Το εμπόδιο είναι μόνο η πολιτική που ακολουθούν σήμερα τα κόμματα» μου λέει η Ναόμι, απόλυτα πεπεισμένη για τον χαρακτήρα κατεπείγοντος που έχει η προστασία του κλίματος. Απόλυτα πεπεισμένη είναι επίσης για τον ειρηνικό χαρακτήρα των κινητοποιήσεων. Τα αυτοκίνητα της αστυνομίας έχουν κλείσει από τις διασταυρώσεις τους δρόμους που οδηγούν στη γέφυρα, οι αστυνομικοί μπερδεύονται μερικές φορές με τους περαστικούς και τους καταληψίες, συνομιλώντας μαζί τους. Καμία σχέση με επανάσταση απέναντι στα όργανα της δημόσιας τάξης και την κρατική εξουσία. «Στόχος μας δεν είναι να ανατρέψουμε το κράτος αλλά να βελτιώσουμε τη χώρα και τον πλανήτη που ζούμε. Θέλουμε καλές σχέσεις μεταξύ μας» λέει η Ναόμι με τον ρομαντισμό της νεαρής φοιτήτριας.

ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ. Στη Μεγάλη Βρετανία, από όπου ξεκίνησε το κίνημα Extinction Rebellion, οι σχέσεις με την αστυνομία στο μεταξύ δεν είναι τόσο ειρηνικές. Στο Λονδίνο η αστυνομία συνέλαβε 1.000 ακτιβιστές από την περασμένη Δευτέρα, η Σκότλαντ Γιαρντ συνέλαβε 50 ακτιβιστές που είχαν ανεβεί στη στέγη κτιρίου του αεροδρομίου και επιχείρησαν να παρεμποδίσουν τη λειτουργία του, ενώ ένας μάλιστα είχε καταφέρει να σκαρφαλώσει σε αεροσκάφος. Τα αεροπλάνα είναι κόκκινο πανί για τους ακτιβιστές εξαιτίας της ρύπανσης που προκαλούν.  Μέχρι αυτού του σημείου δεν έφτασαν οι ομοϊδεάτες τους στη Γερμανία. Ακόμη. Οι κινητοποιήσεις των ακτιβιστών για το κλίμα ξεκίνησαν αυτή την εβδομάδα στο Βερολίνο και θα συνεχιστούν αποκλείοντας δρόμους, πλατείες, σταθμούς. Χθες, Παρασκευή, οι ακτιβιστές του κλίματος συνάντησαν τους μαθητές των κινητοποιήσεων Fridays for Future που συγκεντρώνονται από τις αρχές του χρόνου στο κέντρο του Βερολίνου, και έκαναν την πρώτη κοινή διαδήλωση. «Εχω συμμετάσχει και σε εκείνες τις συγκεντρώσεις. Υπάρχει αλληλεγγύη μεταξύ μας, η αγωνία για το κλίμα είναι κοινή» μου εξηγεί η Ναόμι.

Μία είναι η διαφορά. Οι Fridays for Future συγκεντρώνονται κάθε Παρασκευή, οι Extinction Rebellion διαδηλώνουν κάθε μέρα.