Τα μυστικά {LF}της αναθεώρησης

Νέο πεδίο σύγκρουσης και ίσως το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση ανοίγει το αμέσως επόμενο διάστημα με την εκκίνηση της διαδικασίας της συνταγματικής αναθεώρησης, που θα καθορίσει μια σειρά από κρίσιμα θεσμικά θέματα, δρομολογώντας ραγδαία τις πολιτικές εξελίξεις. Την αντίστροφη μέτρηση για τις αλλαγές που θα προκύψουν από την παρούσα αναθεωρητική Βουλή σηματοδοτεί η πρώτη συνεδρίαση – εντός της επόμενης εβδομάδας – της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, η οποία θα έχει μπροστά της τουλάχιστον έναν μήνα για να συντάξει τις τελικές προτάσεις της, ώστε η συνολική διαδικασία επεξεργασίας και ψηφοφορίας να έχει ολοκληρωθεί, κατά τον Πρωθυπουργό, το αργότερο μέχρι το τέλος του έτους. Τα «μυστικά» της αναθεώρησης και το «μυστήριο» της στρατηγικής που χαράσσουν η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κίνημα Αλλαγής, κυρίως για το άρθρο 54 (για την ισχύ του εκλογικού νόμου) και το άρθρο 32 (για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας) θα αποκαλυφθούν μέσα από τα «υπέρ» και τα «κατά» των 300 της Βουλής για τα υπό αναθεώρηση άρθρα, όπως θα τα παρουσιάσει η επιτροπή στην Ολομέλεια, όταν δεν θα υπάρχει πια δυνατότητα περαιτέρω παρέμβασης στο περιεχόμενο των διατάξεων. Στο «ζύγι» της συναίνεσης θα μπει πρώτα το νομοσχέδιο για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού ενώ θα ακολουθήσουν ο νέος εκλογικός νόμος και η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, που θα αποτελέσουν τη μεγάλη «δοκιμή» κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για τις τακτικές τους, τα περιθώρια συγκλίσεων, ακόμα και για την κοινοβουλευτική συνοχή τους.

Το σίγουρο είναι ότι στην αναθεωρητική Βουλή που θα εξετάσει συνολικά 49 άρθρα η άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Κυριάκου Μητσοτάκη (οι 158 βουλευτές της ΝΔ) του δίνει το προβάδισμα για να περάσει αλλαγές χωρίς συμμαχίες. Μπορεί, δηλαδή, αν θέλει ή αν αναγκαστεί, να προχωρήσει μόνος, δίχως να κάνει «εκπτώσεις» σε περίπτωση μη σύμπλευσης πρωτίστως με το Κίνημα Αλλαγής (όπως έκανε στην περίπτωση του πανεπιστημιακού ασύλου), σε σημαντικές διατάξεις που απαιτούν απλή πλειοψηφία, όπως είναι ο τρόπος εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Δεν φαίνεται να είναι ο δρόμος που προκρίνεται από την κυβέρνηση, η οποία εξετάζει όλα τα δεδομένα χτίζοντας μια τακτική με το βλέμμα στο μέλλον και συγκεκριμένα στην πρόθεσή της να περάσει εκλογικό νόμο που θα αντικαθιστά την απλή αναλογική του ΣΥΡΙΖΑ και στις ρυθμίσεις για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού. Στο ίδιο μέλλον κοιτάζουν όμως και ο Αλέξης Τσίπρας και η Φώφη Γεννηματά.

Ο εκλογικός νόμος. Τον γρίφο όχι μόνο δεν έλυσε αλλά περιέπλεξε από τη ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λέγοντας ότι η συνταγματική αναθεώρηση και ο εκλογικός νόμος αποτελούν για τον ίδιο «διακριτές ενότητες» και ότι δεν έχει πρόθεση να τα συνδέσει, άρα θα αναζητήσει τις 200 ψήφους που απαιτούνται για την αλλαγή του εκλογικού νόμου. Και η πρωθυπουργική «προειδοποίηση» που ακολούθησε για τον κίνδυνο των διπλών εκλογών (δηλαδή η πρώτη κάλπη με απλή αναλογική και η δεύτερη με τον νόμο της ΝΔ) αν δεν υπάρξει συμφωνία απευθυνόταν ξεκάθαρα στο Κίνημα Αλλαγής, λειτουργώντας πια ως μοχλός πίεσης για το κόμμα. Ολα αυτά τη στιγμή που η κυβέρνηση προτίθεται να υποβάλλει μια πρόταση με διαφορές, έστω και μικρές, από αυτή του Κινήματος Αλλαγής μεταξύ άλλων στο όριο του μπόνους για το πρώτο κόμμα και στο πλαφόν για την είσοδο των κομμάτων στη Βουλή. «Επιμένω ότι η απλή αναλογική είναι απολύτως καταστροφική για τη χώρα και η Νέα Δημοκρατία θα προτείνει έναν νόμο που θα εξασφαλίζει κυβερνησιμότητα. Με 40% ένα κόμμα δικαιούται αυτοδυναμία», είπε ο Πρωθυπουργός από τη Θεσσαλονίκη, δίνοντας μια ιδέα για τις προθέσεις του. Μήνυμα πίεσης εστάλη όμως και στον ΣΥΡΙΖΑ όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε την αξιωματική αντιπολίτευση να «εγκαταλείψει την απλή αναλογική και να δει την απλή λογική», βάζοντας ουσιαστικά τον Αλέξη Τσίπρα στο παιχνίδι της συναίνεσης για τον εκλογικό νόμο που αναμένεται να έρθει μετά τη συνταγματική αναθεώρηση.

Η εκλογή Προέδρου. Οι προθέσεις της κυβέρνησης θα φανούν πολύ περισσότερο στη διάταξη για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας και βέβαια στο πρόσωπο που θα προτείνει τελικά στις αρχές του επόμενου έτους (η θητεία του Προκόπη Παυλόπουλου λήγει την άνοιξη του 2020). Η συνταγματική αναθεώρηση, όπως ξεκαθάρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη ΔΕΘ, «θα επιτρέπει την εκλογή του Προέδρου Δημοκρατίας με 151 ψήφους». Και ενώ η κυβερνητική πρόταση δεν έχει αποκαλυφθεί πλήρως, φαίνεται ότι εξετάζεται το σενάριο των πέντε ψηφοφοριών, με την τελευταία δηλαδή να απαιτεί μια απλή πλειοψηφία για την ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας – θέμα για το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ είναι βέβαιο ότι θα ανοίξει μέτωπο σφοδρής κριτικής στη ΝΔ. «Η μόνη πρόταση που υπάρχει στο τραπέζι είναι στο πλαίσιο του άρθρου 32 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να εκλέγεται με σχετική πλειοψηφία» έλεγε πάντως ο Πρωθυπουργός από τον περασμένο Μάρτιο κατά την τελική συζήτηση στη Βουλή επί της ψήφισης των προς αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος. Ετσι όλα δείχνουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κρατήσει κλειστά τα χαρτιά του για το πρόσωπο που θα προτείνει (τουλάχιστον) μέχρι το τέλος του έτους. Και έχοντας εξασφαλίσει τη διάταξη για προεδρική εκλογή με 151 ψήφους αναμένεται να ανοίξει τον διάλογο – ίσως τον προσεχή Ιανουάριο – σε συνάρτηση προφανώς από το ζήτημα της ψήφισης του νέου εκλογικού νόμου.

Η ψήφος των αποδήμων. Η επιχείρηση της κυβέρνησης είναι να στριμώξει τον ΣΥΡΙΖΑ και το Κίνημα Αλλαγής και σε αυτήν εντάσσεται και το νομοσχέδιο για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού που αναμένεται εως το τέλος του Οκτωβρίου. Ηδη τα κυβερνητικά στελέχη έχουν απαντήσει στις κατηγορίες της Κουμουνδούρου ότι δεν θα υπάρξει αλλοίωση των εκλογικών καταλόγων αλλά διευκόλυνση όσων είναι εγγεγραμμένοι στους καταλόγους ώστε να ψηφίζουν από τον τόπο διαμονής τους, πιθανότατα με την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεκδικεί απόλυτη συναίνεση και σκοπεύει να ενημερώσει τους πολιτικούς αρχηγούς για τις θέσεις της ΝΔ. «Θα επιδιώξω να ψηφιστεί όχι με 200 αλλά με 300 ψήφους» έχει δηλώσει πολλές φορές ο Πρωθυπουργός.