Ιστορίες ξεριζωμού {LF}στο Καστελλόριζο

Στη μικρή πλατεία οι λευκές καρέκλες σκηνοθέτη είναι σχεδόν γεμάτες με κόσμο. Ντόπιοι, ξένοι τουρίστες, περαστικοί που είδαν την προβολή και σταμάτησαν. Οι πιο χαλαροί, κάθονται στο διπλανό καφενεδάκι και συνοδεία ούζου χάνονται στις εικόνες ενώ οι αραβόφωνοι μετανάστες στέκονται στα πέτρινα παγκάκια και διστακτικά στρέφουν το βλέμμα τους στην οθόνη μόλις ακούνε την ντοπιολαλιά τους στο φιλμάκι που τώρα προβάλλεται. Κι όμως αυτό που βλέπουν τους αφορά για τα καλά. Μια ιστορία ξεριζωμού, παρόμοια με τη δική τους, εκτυλίσσεται μπροστά τους αλλά αυτή τη φορά μέσω του κινηματογράφου είναι ικανή ν’ αγγίξει πολλούς άλλους και να προβληματίσει. Γιατί οι περιπέτειες των προσφύγων και των μεταναστών βρίσκονται στην καρδιά του 4ου διεθνούς φεστιβάλ ντοκιμαντέρ του Καστελλόριζου, επιβεβαιώνοντας το μότο της διοργάνωσης «Να φέρουμε τον κόσμο στο Καστελλόριζο και να μεταφέρουμε το Καστελλόριζο στον κόσμο».

Η διοργάνωση που ολοκληρώθηκε χθες φέρει την υπογραφή του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών και μετέτρεψε για μία εβδομάδα το ακριτικό νησί σε μια κυψέλη δημιουργίας και πολιτισμού. Ο τίτλος της «Πέρα από τα σύνορα», επαληθεύτηκε μέσα από τα 25 συνολικά ιστορικά και κοινωνικοπολιτικά ντοκιμαντέρ που ταξίδεψαν τους θεατές σε τόπους μακρινούς, αναδεικνύοντας αλλιώτικες ανθρώπινες ιστορίες. Οπως το φιλμ «Heart of stone» των Κλερ Μπιλέ και Ολιβιέ Ζομπά με πρωταγωνιστή τον νεαρό Γκορμπάν, ο οποίος έφτασε 12 ετών στη Γαλλία από το Αφγανιστάν κι έπρεπε να δαμάσει τους εφιάλτες που του προκάλεσε η φτώχεια και η εγκατάλειψη για να επιβιώσει. Ή το «Seybouda» της Ναταλί Μπλομ όπου η αφήγηση του νεαρού από την Αφρική για τα δεινά των προσφύγων στη χώρα υποδοχής του είναι συγκινητική. Στο ίδιο πλαίσιο και το «Hamada» του Ελόι Ντομίνγκεθ Σερέν που ακολουθεί τις ζωές μιας νεαρής παρέας φίλων που ζουν σε καταυλισμό προσφύγων στη μέση της ερήμου Σαχάρα. Την ώρα που η μουσική από το συρτάκι δυνάμωνε και το γλέντι φούντωνε στις γειτονικές ταβέρνες με τα πιάτα να σπάνε διαρκώς, στην πλατεία το χιούμορ και η ζωντάνια έρχονταν παρέα με τη φόρτιση των προσφύγων στη μεγάλη οθόνη.

Η θέα των πανέμορφων φωτισμένων νεοκλασικών σπιτιών του νησιού το βράδυ που αντικατοπτρίζονταν στη θάλασσα αλλά και τα μικρά φωτάκια που διακρίνονταν στο τουρκικό Κας απέναντι, ήταν μαγευτική όταν στην οθόνη το τοπίο έγινε ορεινό. Το ντοκιμαντέρ «Ρίζες» των Ελίζας Σορόγκα και Αίγλης Δράκου έφερε σε πρώτο πλάνο τη ζωή στα απομακρυσμένα χωριά της Ηπείρου μέσα από την αφήγηση δύο σούπερ γιαγιάδων – φορέων μνήμης των τόπων αυτών. Ξεφεύγοντας από τον κινηματογράφο, η θεατρική παράσταση «Νόστος, η επιστροφή του Οδυσσέα» σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη από το φετινό Φεστιβάλ Φιλίππων έδεσε όμορφα κι αυτή με τη σειρά της με τη θεματική του φεστιβάλ. Ο Αρης Λεμπεσόπουλος, ως Οδυσσέας μετέφερε τα βάσανα της περιπλάνησης στο προαύλιο της Σαντραπείου Σχολής που έγινε το έξυπνο σκηνικό του δρόμου προς την Ιθάκη.