Η τιμή στον Κώστα Γαβρά, ο θρίαμβος του «Joker»

Μέριλ Στριπ, Γκάρι Ολντμαν, Κρίστεν Στιούαρτ, Χοακίν Φίνιξ και φυσικά, Κώστας Γαβράς. Αν μη τι άλλο, η εφετινή κινηματογραφική Μόστρα, «βγάζει μάτι» από την πληθώρα των ονομάτων που την έχουν επισκεφτεί με (και για) δουλειά τους. Για την ακρίβεια, εφέτος, το Λίντο κοντεύει στην κυριολεξία να βουλιάξει από τον πολύ κόσμο – έχεις την αίσθηση ότι οι επισκέπτες είναι διπλάσιοι από πέρσι. Ενα απλό παράδειγμα: το πρώτο βαπορέτο που ξεκινά στις 06.45 από το λιμάνι της πλατείας του Σαν Μάρκο στη Βενετία για το Καζινό του Λίντο όπου γίνεται το φεστιβάλ, πέρσι έφευγε μισοάδειο. Εφέτος, φεύγει αφήνοντας πίσω του δεκάδες επιβάτες που δεν μπόρεσαν να μπουν! Πολλοί από αυτούς τρέχουν σαν παλαβοί έτσι ώστε από τις 7 το πρωί είτε να εξασφαλίσουν μια θέση στην ουρά των πρωινών ταινιών (που αρχίζουν τουλάχιστον μιάμιση ώρα αργότερα), είτε για να κατασκηνώσουν εγκαίρως έξω από τη Σάλα Γκράντε όπου γίνονται οι επίσημες προβολές και να μπορέσουν έτσι να κερδίσουν αυτόγραφο από τους αγαπημένους τους σταρ στις απογευματικές και βραδινές πρεμιέρες! Και κάποιοι σταρ, όπως η Μέριλ Στριπ και η Κρίστεν Στιούαρτ, ήταν αρκετά γενναιόδωροι για να ικανοποιήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους φαν τους. Η Στριπ πρωταγωνιστεί στο «Πλυντήριο» («The Laundromat») – παραγωγή του Netflix – που αναφέρεται στο εξωφρενικό οικονομικό σκάνδαλο των Εγγράφων του Παναμά (Panama Papers). Ως γνωστόν το σκάνδαλο αφορά τις παράνομες συναλλαγές και τη φοροδιαφυγή μεγάλων εταιρειών (καθώς επίσης και πολιτικών) μέσα από την εμπλεκόμενη off shore εταιρεία του δικηγορικού γραφείου Μόσακ – Φονσέκα στον Παναμά.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους η πολυβραβευμένη ηθοποιός ανέφερε ότι είχε ανέκαθεν την επιθυμία να συνεργαστεί με τον σκηνοθέτη Στίβεν Σόντερμπεργκ που γύρισε την ταινία. «Ηξερα ότι μόνον αυτός θα μπορούσε να αφηγηθεί με διασκεδαστικό τρόπο μια τόσο τραγική ιστορία» είπε για τον επίσης πολυβραβευμένο σκηνοθέτη η Στριπ που στην ταινία υποδύεται μια χήρα η οποία αναλαμβάνει να ερευνήσει μόνη της την υπόθεση (οι Γκάρι Ολντμαν και Αντόνιο Μπαντέρας υποδύονται τους Μόνσακ και Φονσέκα αντιστοίχως). «Είναι σημαντικό για μένα να γυρίζονται ταινίες που μιλούν με εκπαιδευτικό αλλά εύληπτο τρόπο για τόσο σοβαρά θέματα» είπε επίσης η ηθοποιός που δεν παρέλειψε να θυμίσει ότι στις παράπλευρες, τραγικές συνέπειες του σκανδάλου του Παναμά θύματα ήταν και δημοσιογράφοι.

Από την πλευρά της η Στιούαρτ ήρθε στη Βενετία για την προώθηση της «Σίμπεργκ», μιας βιογραφικής ταινίας του Μπένεντικτ Αντριους που αναφέρεται στην ηθοποιό Τζιν Σίμπεργκ η οποία αυτοκτόνησε σε ηλικία 40 ετών το 1979. Η αμερικανίδα ηθοποιός, γνωστή κυρίως από την εμφάνισή της δίπλα στον Ζαν Πολ Μπελμοντό στην γαλλική «Με κομμένη την ανάσα» του Ζαν Λικ Γκοντάρ, παρακολουθούνταν από το FBI και σε αυτό το παράξενο κομμάτι της ζωής της εστιάζει η ενδιαφέρουσα ταινία του Αντριους που δεν είναι βέβαιον όμως αν θα δούμε στην Ελλάδα.

Πολάνσκι και «Τζόκερ». Το «Κατηγορώ» και το «Τζόκερ» είναι οι δύο ταινίες που «παίρνω» ήδη μαζί μου εφέτος από το φεστιβάλ.  Στο «Κατηγορώ» («J’ accuse»), μέσω του μυθιστορήματος «Ο Γερμανός κατάσκοπος» (εκδ. Ψυχογιός) του Ρόμπερτ Χάρις, ο Ρόμαν Πολάνσκι κάνει τον δικό του σχολιασμό πάνω στο «Κατηγορώ» του Εμίλ Ζολά, το περίφημο κείμενο του γάλλου διανοούμενου, συγγραφέα  και φιλοσόφου για την υπόθεση Αλφρεντ Ντρέιφους (στην ταινία τον υποδύεται ο Λουί Γκαρέλ): στα τέλη του προπερασμένου αιώνα, ο εβραϊκής καταγωγής αξιωματικός των Γάλλων, κατηγορήθηκε αδίκως ως προδότης και παρέμεινε φυλακισμένος ακόμα και όταν ένας άλλος αξιωματικός, ο Πικάρ (Ζαν Ντιζαρντέν) βρήκε στοιχεία που αποδείκνυαν την αθωότητά του. Η δικαιοσύνη κάποια στιγμή μπορεί να λάμψει, όμως μέχρι να έρθει αυτή η στιγμή η ταλαιπωρία θα έχει τον πρώτο λόγο σαν να λέει με τον τρόπο του ο Πολάνσκι σε μια ταινία που θυμίζει την παλιά καλή του περίοδο. Βέβαια πάνω στην ταινία ενδεχομένως να αντανακλώνται προσωπικά του θέματα με τη δικαιοσύνη που αρχίζουν από τη δεκαετία του 1970 και δεν έχουν ακόμη τελειώσει (ο ίδιος δεν εμφανίστηκε στη συνέντευξη Τύπου της ταινίας στη Βενετία).

Και σε ό,τι αφορά το «Joker» του Τοντ Φίλιπς, σημειώστε από τώρα ότι ο Χοακίν Φίνιξ που πρωταγωνιστεί στον ρόλο του τίτλου θα είναι στα Οσκαρ, με μεγάλες πιθανότητες να κερδίσει το Α΄ρόλου. Ο,τι το καλύτερο έχω δει τα τελευταία χρόνια σε σχέση με ήρωα από κόμικ. Και αυτό επειδή, ο Τζόκερ αυτής της ταινίας, δεν έχει καμία σχέση με τον Τζόκερ της DC Comics.  Toυναντίον. Επί της ουσίας ο Τοντ Φίλιπς, ο πανέξυπνος σκηνοθέτης της ταινίας, έφτιαξε έναν καινούργιο ήρωα, σε μια απόπειρά του να φανταστεί το παρελθόν του Τζόκερ, άσπονδου εχθρού του Μπάτμαν. Πώς έφτασε στο σημείο όπου τον ξέρουμε μέσα από προηγούμενες ταινίες και ερμηνείες ηθοποιών όπως ο Τζακ Νίκολσον, ο Χιθ Λέτζερ και ο Τζάρεντ Λίτο; Ε, στην ταινία τη δική του, πολύ χορταστική εκδοχή παρουσιάζοντας έναν πολύ προβληματικό στον ψυχισμό του άνθρωπο, με τραυματικά παιδικά χρόνια, που δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του και μεγάλωσε με μια μάνα που λατρεύει μεν, χωρίς όμως να ξέρει ότι κρύβει κάποιο τρομερό μυστικό.

Οι «Ενήλικοι» του Γαβρά. Στην πολυαναμενόμενη για την Ελλάδα ταινία «Ενήλικοι στην αίθουσα» (αναμένεται στις αίθουσες 3 Οκτωβρίου, αφού προβληθεί πρώτα στις Νύχτες Πρεμιέρας, 28 Σεπτεμβρίου) ο Κώστας Γαβράς ενδιαφέρεται να μπει σε πολλές λεπτομέρειες, έχοντας πάντα ως οδηγό το βιβλίο του πρώτου υπουργού Οικονομικών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ Γιάνη Βαρουφάκη «Ανίκητοι ηττημένοι». Το σενάριο έγραψε ο ίδιος ο Κ. Γαβράς, που το βράδυ του περασμένου Σαββάτου τιμήθηκε από το Φεστιβάλ με το μεγάλο ειδικό βραβείο. Ο σκηνοθέτης, λοιπόν, βρήκε ότι το βιβλίο, ως ανάγνωσμα, ήταν γραμμένο «σαν  περιπέτεια» όπως είπε ο ίδιος στο «ΒΗΜΑ», άρα με καθαρά κινηματογραφικούς όρους. Μπλέκοντας με δεξιοτεχνία τον ρεαλισμό με τη μυθοπλασία, η ταινία  καταγράφει πολλά από τα στάδια από τα οποία πέρασε η Ελλάδα το 2015, από την πρώτη απειλή του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι «η Ελλάδα θα βγει από το ευρώ αν ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει τις εκλογές», μέχρι το δίλημμα «Μνημόνιο ή Grexit» και το περίφημο δημοψήφισμα «Ναι ή Οχι». Ο Χρήστος Λούλης υποδύεται τον Γιάνη Βαρουφάκη με την απαιτούμενη αλαζονεία που χαρακτηρίζει τη στάση του δεύτερου, όμως ο Κ. Γαβράς δεν σε αφήνει να καταλάβεις αν τελικά, ο ίδιος είναι υπέρ ή κατά των χειρισμών του πρώην υπουργού Οικονομικών απέναντι στα «τέρατα» της τρόικας και του Eurogroup. Φυσικά, ο ήρωας του Γ. Βαρουφάκη είναι ο παλμός της καρδιάς της ταινίας αφού αυτός είναι ο κεντρικός άξονάς της αλλά και σε ορισμένα σημεία ο off αφηγητής της. Το καστ συμπληρώνουν πολλοί ηθοποιοί, οι περισσότεροι από τους οποίους (Χρήστος Στέργιογλου, Θέμης Πάνου, Αλέξανδρος Λογοθέτης κ.ά.) υποδύονται μέλη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μαριονέτες περισσότερο του ενός και μόνου χειριστή, του Αλέξη Τσίπρα τον οποίο υποδύεται ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης παρουσιάζοντάς τον πολύ πιο παθητικό απ’ όσο θα περίμενε κανείς.