Ο (αρχιτεκτονικός) γύρος της Ευρώπης σε 40 έργα

Τον αρχιτεκτονικό γύρο της Ευρώπης προτείνει ουσιαστικά η έκθεση στο Περίπτερο Μις βαν ντερ Ρόε στη Βαρκελώνη όπου παρουσιάζονται οι βραβευμένες και επικρατέστερες κατασκευές από τον πρόσφατο διαγωνισμό Mies van der Rohe (EUMIES), για την ανάδειξη της καλύτερης αρχιτεκτονικής πρότασης στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Νικητής είχε αναδειχθεί ήδη από τον Μάιο το πρόγραμμα κατοίκησης «Grand Parc Bordeaux» στη γαλλική πόλη του Μπορντό από τους αρχιτέκτονες Λακατόν και Βασάλ, Φρεντερίκ Ντρουό, Κριστόφ Ουτέν (Lacaton & Vassal, Frédéric Druot, Christophe Hutin). Η διάκρισή τους αφορούσε μάλιστα την ευρηματική μετατροπή τριών μεγάλων οικοδομικών τετραγώνων στα οποία προϋπήρχαν 530 διαμερίσματα. Οι αρχιτέκτονες δεν πρότειναν ως λύση την οριστική κατεδάφιση των οικοδομημένων όγκων και την αντικατάστασή τους με λιγότερα διαμερίσματα μεγαλύτερης επιφάνειας το καθένα. Το «Grand Parc Bordeaux» κατάφερε να δώσει περισσότερο χώρο. Χάρη στην έρευνα για τη μείξη των ενοίκων, τη χρήση του χώρου, την ελαχιστοποίηση των υλικών οι αρχιτέκτονες του έργου παρουσίασαν ένα μοντέρνο αισιόδοξο πρόγραμμα «πολυκατοίκησης» το οποίο βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης των ενοίκων. Το διαπίστωσαν τα μέλη της κριτικής επιτροπής του ευρωπαϊκού μεγάλου βραβείου αρχιτεκτονικής, ταξιδεύοντας σε όλη την Ευρώπη για να εξετάσουν τα 40 έργα που επέλεξαν από τα 383 υλοποιημένα έργα ιδιωτικού και δημόσιου χαρακτήρα που είχαν αρχικά κατατεθεί. Επιπλέον, το αρχιτεκτονικό γραφείο BAST από την Τουλούζη ανακηρύχθηκε  ως ο νικητής του Mies van der Rohe Βραβείου Αναδυόμενης Αρχιτεκτονικής 2019 για την επέκταση καντίνας σε ένα σχολείο με 61 μαθητές στο Μοντμπρεν-Μποκάζ, κοντά στα γαλλικά Πυρηναία.

ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ. «Δεν σχεδιάζουμε κτίρια. Τα κατασκευάζουμε, τα αναπτύσσουμε. Αρα το κύριο μέλημά μας έχει να κάνει με τη σωστή χρήση των υλικών, την καθαρή κατασκευή και την αρμόζουσα έκφραση». Με αυτά τα λόγια του μοντερνιστή αρχιτέκτονα Μις βαν ντερ Ρόε ως πυξίδα το Ιδρυμα που φέρει το όνομά του και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζήτησαν και ανέδειξαν τους νικητές για το σημαντικό μεγάλο βραβείο που ανά διετία επιβραβεύει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική παραγωγή. Τελικά οι επιλογές ανάμεσα στις 40 υποψηφιότητες μειώθηκαν στην τελική λίστα των εννέα έργων που διεκδίκησαν το βραβείο. Παράλληλα, η έκδοση του καταλόγου της φετινής διοργάνωσης στον οποίο συγκεντρώθηκαν οι 40 υποψηφιότητες χρησιμεύει πλέον και ως ένας διαφορετικός ταξιδιωτικός οδηγός της Ευρώπης με το βλέμμα στραμμένο στην αρχιτεκτονική θεώρηση. Το ίδιο και η έκθεση «What’s old, What’s new» («Τι είναι παλιό, τι είναι νέο») που παρουσιάζει τις προτάσεις για τα φετινά EUMIES. Κατά τη δήλωση του μέλους της επιτροπής των βραβείων Στεφάν Γκεντσιουλέσκου «φαίνεται να υπάρχει κάποια γενικευμένη επίγνωση στον τρόπο που το νέο είναι κυρίως η επίστρωση που τοποθετείται στην κορυφή πάνω από το παλαιότερο επίπεδο…» εκφράζει το σκεπτικό των κριτών.

Σε αυτήν την πρόσφατη αρχιτεκτονική παραγωγή της διετίας 2017-2018 πρόθεση της κριτικής επιτροπής ήταν η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής σε αστικά κέντρα μικρότερης πληθυσμιακής πύκνωσης, η σημασία σε περιβαλλοντικές λύσεις, καθώς και η ανάπτυξη αρχιτεκτονικού σχεδιασμού σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες πρόσφατα εξελίσσουν την οικονομία τους. Για πρώτη φορά, λοιπόν, η αρχιτεκτονική των χωρών Αλβανίας, Σλοβακίας και Σερβίας πέρασε στη λίστα της ευρωπαϊκής διάκρισης.

Σε αυτά τα αρχιτεκτονικά προγράμματα ο πολιτισμός ξεχώρισε με έργα μουσείων, συναυλιακών χώρων και συνεδριακών κέντρων. Η εκπαίδευση ακολούθησε με έξι συγκροτήματα εκπαιδευτικού χαρακτήρα με σχολεία, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες. Οι αρχιτέκτονες και τα γραφεία τους που έφτασαν στην τελική λίστα των υποψηφίων για το φετινό βραβείο Mies van der Rohe παρουσίασαν μία διαφορετική διαχείριση σχεδιασμού των βιομηχανικών κέντρων, των συμπλεγμάτων κατοικιών, του χωροταξικού προγράμματος, των έργων κοινωνικής πρόνοιας, υγείας, αθλητισμού και χώρων μεικτής χρήσης.