«Η φιλοπατρία είναι μια εύθραυστη αξία»

Η πρεμιέρα της έγινε λίγες ημέρες πριν, στη Θεσσαλονίκη, λόγω της αναπόφευκτης σύνδεσης της παραγωγής με την πόλη. Η μεγάλη πρόκληση, ωστόσο, που παρουσιάζεται μπροστά της έχει όνομα βαρύ, ικανό να βυθίσει ή να απογειώσει οποιοδήποτε εγχείρημα: Επίδαυρος! Η παράσταση λοιπόν «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, η μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή του, ανεβαίνει σήμερα και αύριο στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, στο πλαίσιο του φεστιβάλ. Το έργο του Ευριπίδη ζωντανεύει με τη σκηνοθετική ματιά του Γιάννη Καλαβριανού και την πρόθεση να δώσει στο κοινό ένα θέαμα μεταπτώσεων και συνεχόμενων διλημμάτων, έμπλεο ειρωνείας και αναπάντεχων κωμικών στιγμών.

Τον κεντρικό ρόλο θα ερμηνεύσει η Ανθή Ευστρατιάδου με τους Μαρία Τσιμά (Κλυταιμνήστρα), Νικόλα Μαραγκόπουλο (Μενέλαος) και Θανάση Ραφτόπουλο (Αχιλλέας) δίπλα της. Τον Αγαμέμνονα θα υποδυθεί ο Γιώργος Γλάστρας, ο οποίος βουτάει στο σύμπαν του ρόλου για να αναδυθεί ως τραγικός ήρωας. «Ο Αγαμέμνονας σε αυτό το έργο παρουσιάζεται όχι μόνο ως ο αλύγιστος και σταθερός, όπως ετυμολογικά σημαίνει το όνομά του και παρουσιάζεται σε άλλες τραγωδίες, βασιλιάς και αρχιστράτηγος του στόλου των Ελλήνων, αλλά ως ένας άνθρωπος που αλλάζει γνώμη και λυγίζει μπροστά στη βάναυση επιταγή του χρησμού, που του ζητά να θυσιάσει το ίδιο του το παιδί για χάρη της εκστρατείας» δηλώνει ο πρωταγωνιστής μιλώντας στο «Νσυν».

Λόγω του σύνθετου προφίλ που έχει ο ήρωάς του, στην αναμέτρηση μαζί του ο Γλάστρας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. «Οι προκλήσεις είναι πολλές και κυρίως το αδιανόητο δίλημμα που τίθεται στον ήρωά μου να επιλέξει ανάμεσα στην αρχηγική και την πατρική του ιδιότητα. Ο Ευριπίδης φέρνει εμάς τους ηθοποιούς και κατ’ επέκταση τους θεατές μπροστά σε προβληματισμούς που αποκαλύπτουν όλες τις πτυχές της ανθρώπινης φύσης μας, από τις πιο ποταπές αδυναμίες ως τις πιο ενδιαφέρουσες δυνατότητές μας» τονίζει ο ηθοποιός.

Σύμφωνα με το κείμενο του Ευριπίδη, ο Αγαμέμνονας αντιμετωπίζει ένα φρικτό δίλημμα αφού καλείται να επιλέξει μεταξύ της κόρης και της πατρίδας του. Αραγε στις μέρες μας η θυσία μιας κόρης από τον πατέρα της για το καλό της πατρίδας αξίζει τελικά τον κόπο; «Μπορεί το σχετικό με τη θυσία ερώτημα να τίθεται εύκολα (ποιος, ποιον, πότε, για ποιον λόγο), αλλά αφού με αυτό έχουν ασχοληθεί σχεδόν όλα τα φιλοσοφικά ρεύματα, οι θρησκείες, οι πολιτικές και κοινωνικές ιδεολογίες και οι τέχνες, καταλαβαίνετε πως η απάντηση είναι πολύ πιο σύνθετη και δύσκολη απ’ ό,τι μπορεί κανείς να διανοηθεί» προσθέτει ο καλλιτέχνης.

ΦΛΕΓΟΝΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Στην εξέλιξή του το έργο παρουσιάζει μια εποχή όπου η πίστη στον ηρωισμό και στις πατριαρχικές αξίες έχει κλονιστεί. Δηλαδή μια περίοδο αρκετά κοντά σε εμάς, υπογραμμίζοντας τη διαιώνιση της επικαιρότητάς του. «Ο Ευριπίδης ξεπερνάει την εποχή του και διασχίζει τους αιώνες γιατί το κάθε ερώτημα που θέτει ακουμπά σε κάθε ιστορική στιγμή. Τι σημαίνει η ανάληψη ευθυνών, σε ποιον ή ποιους λογοδοτούμε, πόσο αξίζει η ζωή του καθενός, ποια η δύναμη του όχλου, τι σημαίνει πατριωτισμός, πότε και από ποιον απαιτούνται θυσίες, για τι αξίζει να θυσιαστούμε, ποιος κυβερνά τις ζωές μας, πώς στεκόμαστε απέναντι στην κοινωνία, βλέπουμε άραγε όλη την αλήθεια; Ολα τα παραπάνω είναι ερωτήματα που απασχολούσαν τον συγγραφέα και την εποχή του, αλλά παραμένουν εξίσου φλέγοντα και σήμερα» αναφέρει ο Γλάστρας.

Σ’ αυτό το κορυφαίο δράμα του, ο Ευριπίδης, σοφός και ώριμος, καταλήγει ν’ απευθύνεται ουσιαστικά στους διχασμένους Ελληνες της εποχής του και μετατρέπεται σε κήρυκα της φιλοπατρίας. Μιας έννοιας που τώρα πηγαίνει από στόμα σε στόμα. «Η φιλοπατρία, όπως κάθε ευγενής έννοια, γίνεται πολλές φορές αντικείμενο εκμετάλλευσης στο στόμα ανθρώπων επιτήδειων, που δεν διστάζουν να την εμπορευτούν προς ίδιον όφελος, οδηγώντας άλλους να παίρνουν αποστάσεις και να στέκονται κριτικά απέναντί της. Αποτελεί μια εύθραυστη αξία, άρα είναι εύκολο να κακοπάθει. Και με αυτήν τη διάσταση παραμένει πάντα επίκαιρη» καταλήγει ο Γλάστρας.

INFO{CR}«Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» σήμερα κι αύριο στις 21.00 στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου (είσοδος 5-45 ευρώ)