Γιώργος Τσοκάνης: ένας υπέροχος άνθρωπος και αγωνιστής

Πριν από λίγες ημέρες, στις 6 Ιουλίου, έφυγε από τη ζωή ένας υπέροχος άνθρωπος που ζούσε μετανάστης για πολλά χρόνια στη Σουηδία. Ο Γιώργος Τσοκάνης.
Τον Γιώργο Τσοκάνη τον γνωρίζουν πολλοί λίγοι στην Ελλάδα και κυρίως οι Ελληνες που έζησαν τα χρόνια της χούντας, αλλά και μετά, στη Σουηδία. Ηταν η εμβληματική μορφή του μεταναστευτικού κινήματος της Σουηδίας και από τους πιο αγαπητούς στην παροικία, αλλά και μια εμβληματική μορφή του απόδημου Ελληνισμού γενικότερα, κυρίως στην Ευρώπη. Ενας σεμνός αγωνιστής της Αριστεράς που βρέθηκε μετανάστης στη Σουηδία σε νεαρή ηλικία το 1960, ένας απ’ τους πρώτους έλληνες εργάτες που προσλήφθηκαν για δουλειά στη Scania, στην πόλη Södertälje.
Ηταν απ’ τους πρωτεργάτες στη δημιουργία του συλλόγου (κοινότητας) των Ελλήνων της Στοκχόλμης και αυτός που πήρε την πρωτοβουλία για τη σύσταση της Ομοσπονδίας ελληνικών συλλόγων και κοινοτήτων Σουηδίας και για περισσότερα από 15 χρόνια υπήρξε πρόεδρός της. Ηταν η κινητήρια δύναμη για τη συλλογική οργάνωση των Ελλήνων και επί της θητείας του ο αριθμός των ελληνικών συλλόγων και κοινοτήτων έφτασε τους 52, στους οποίους οργανώθηκε η συντριπτική πλειονότητα των μεταναστών.
Με ενέργειές του δημιουργήθηκε το Συντονιστικό Οργανο όλων των μεταναστευτικών οργανώσεων στη Σουηδία και πρωτοστάτησε ώστε τόσο οι Ελληνες, όσο και οι συλλογικοί φορείς άλλων μειονοτήτων, να
ξεκινήσουν διάλογο με τις σουηδικές αρχές για όλα τα θέματα που τους αφορούσαν. Με τη δυναμική του παρουσία και τις επεξεργασμένες προτάσεις του, πέτυχε ώστε το σύνολο των μεταναστών να αποκτήσουν σημαντικά δικαιώματα στη Σουηδία, όπως το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στην τοπική αυτοδιοίκηση, ήδη από τη δεκαετία του ’70.
Ο Γιώργος Τσοκάνης ήταν απ’ τους πρώτους Ελληνες και μετανάστες γενικότερα που εκλέχτηκε δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Στοκχόλμης. Από το 1976 μαζί με εκπροσώπους άλλων ελληνικών ομοσπονδιών της Ευρώπης, ξεκίνησε τον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου των ελλήνων μεταναστών στις ελληνικές εκλογές. Το αίτημα αυτό, που δεν έχει εκπληρωθεί μέχρι σήμερα, το έθεσε από τότε σε εκπροσώπους όλων των κομμάτων της ελληνικής Βουλής.
Πρωτοστάτησε επίσης στο αίτημα για την ίδρυση της Γενικής Γραμματείας Αποδήμου Ελληνισμού στην Ελλάδα και τη δημιουργία του Συντονιστικού οργάνου των αποδήμων, που αργότερα πήρε τη μορφή του ΣΑΕ.
Οργανωμένος στο ΚΚΕ στην αρχή και ΚΚΕ εσωτ. στη συνέχεια, ήταν αυτός που όταν έγινε το πραξικόπημα των συνταγματαρχών στην Ελλάδα – τον Απρίλη του 1967 – που κάλεσε συντρόφους και φίλους για να δημιουργηθεί η πρώτη παγκοσμίως Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα.
Τόσο μέσα απ’ την επιτροπή όσο κι απ’ την κοινότητα της Στοκχόλμης, ως σύμβουλος και πρόεδρός της, ενήργησε προσωπικά και συλλογικά ώστε η σουηδική πλευρά να καταδικάσει τη δικτατορία στην Ελλάδα. Ανήκε στα άτομα που φρόντιζαν να στηριχτούν οικονομικά και να επιζήσουν οι οικογένειες των πολιτικών κρατουμένων της χούντας.

ΠΡΑΞΕΙΣ, ΟΧΙ ΛΟΓΙΑ. Ο Γιώργος Τσοκάνης είχε πολιτική διαίσθηση και ήταν άνθρωπος της πράξης και όχι των λόγων. Πίστευε βαθιά στην αυτόνομη δυναμική του μεταναστευτικού κινήματος – αυτό που έλεγε τότε το ΚΚΕ εσωτ. «αυτονομία των μαζικών χώρων» – και παρότι ο ίδιος οργανωμένος, αγωνίστηκε και πέτυχε να μην υπάρξουν κομματικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των ελληνικών συλλόγων. Για τον λόγο αυτό αγαπήθηκε από τους συμπατριώτες του στη Σουηδία, πρώτα ως άνθρωπος και ύστερα για τους αγώνες του για τα δικαιώματά τους τόσο στη Σουηδία, όσο και στην Ελλάδα. Ηταν τότε που οι σύλλογοι απέκτησαν πρωτοφανή μαζικότητα. Στάθηκε πάντα δίπλα σε όλους όσοι τον είχαν ανάγκη, χωρίς ανταλλάγματα και ήταν σε όλη του τη ζωή ένας σεμνός αγωνιστής. Δεν αρνήθηκε βοήθεια σε κανέναν και δεν διέκρινε τους Ελληνες με βάση την κομματική τους προτίμηση. Γι’ αυτό καθιερώθηκε κι εκτιμήθηκε από όλους στην παροικία και όλοι μιλούν γι’ αυτόν με σεβασμό.
Τα τελευταία χρόνια, από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, αποσύρθηκε, χωρίς να διεκδικήσει ανταλλάγματα για την τεράστια προσφορά του. Εζησε ήρεμα έως την τελευταία στιγμή της ζωής του στη Στοκχόλμη με την οικογένειά του.
Το κείμενο αυτό είναι ένας ελάχιστος φόρος τιμής σε έναν υπέροχο άνθρωπο, βιοπαλαιστή, αλλά και δραστήριο κοινωνικά και πολιτικά, που αγαπήθηκε πολύ από τους έλληνες μετανάστες της Σουηδίας.