Το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης

Ο χρόνος πιέζει. Το μήνυμα πολιτικής αλλαγής πρέπει να σταλεί εντός κι εκτός συνόρων από τις πρώτες κιόλας μέρες της νέας διακυβέρνησης. Ολοι στο μητσοτακικό επιτελείο συμφωνούν σε αυτό και το επαναλαμβάνουν σχεδόν μονότονα. Οπως και άπαντες γνωρίζουν ότι ο καλύτερος τρόπος να το εκπέμψουν είναι να ξεκινήσουν με τις σημαντικότερες προκλήσεις που έχει μπροστά της η νέα κυβέρνηση. Για το Bloomberg αυτές είναι πέντε και οι τέσσερις είναι οικονομικής φύσης. Για όσους γνωρίζουν πιο βαθιά την ελληνική πραγματικότητα όμως ο αριθμός των προκλήσεων είναι μεγαλύτερος, αφού σε αυτές εντάσσουν και πέντε αμιγώς πολιτικά ζητήματα: τη διακυβέρνηση, την ασφάλεια, τη συνταγματική αναθεώρηση, τον ποινικό κώδικα και τον εκλογικό νόμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες το πρώτο νομοσχέδιο που θα κατατεθεί μόλις ξεκινήσει η νέα κοινοβουλευτική περίοδος είναι εκείνο που θα ορίζει τη δομή και τη λειτουργία της κυβέρνησης. Ολα δείχνουν πως πολλά από τα μεταπολιτευτικά ειωθότα μιας κυβερνητικής δομής θα αλλάξουν. Σε αυτό το νομοσχέδιο κάποιοι επιμένουν ότι θα περιλαμβάνεται και η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Μια τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία θα επέτρεπε στη νέα κυβέρνηση να αποπειραθεί να λύσει το πρόβλημα της ανομίας στα πανεπιστήμια μέσα στο καλοκαίρι – ενώ δηλαδή τα ακαδημαϊκά ιδρύματα είναι κλειστά και εκείνοι που εκμεταλλεύονται το άσυλο θα βρίσκονται εκτός Αθηνών.

Ο ποινικός κώδικας. Παράλληλα θα προωθηθούν και αλλαγές στον νέο ποινικό κώδικα, με στόχο να κλείσουν τα «παράθυρα» των καταδικασμένων για συμμετοχή σε εγκληματικές οργανώσεις. Υπό κατάργηση τελούν και οι διατάξεις του «νόμου Παρασκευόπουλου» που είχαν βρεθεί στο γαλάζιο στόχαστρο, ενώ στις άμεσες προτεραιότητες είναι και η απόφαση για την επιλογή της ηγεσίας στον Αρειο Πάγο.

Ο εκλογικός νόμος. Για ανεξάρτητους παρατηρητές, πάντως, μια από τις πρώτες προτεραιότητες πρέπει να είναι η αλλαγή του εκλογικού νόμου. Οι επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με την απλή αναλογική, ένα εκλογικό σύστημα που κανείς δεν αμφιβάλλει πως οδηγεί σε ακυβερνησία. Για να πετύχει η νέα κυβέρνηση την αλλαγή του εκλογικού νόμου με άμεση εφαρμογή – από τις επόμενες δηλαδή κάλπες – πρέπει να κατορθώσει να βρει 200 ψήφους στη Βουλή. Οι 158 γαλάζιοι, λοιπόν, και οι 22 βουλευτές του Κινήματος Αλλαγής – το οποίο έχει δηλώσει ότι τάσσεται κατά της απλής αναλογικής – δεν αρκούν. Η αλλαγή του με απλή πλειοψηφία – στην οποία θα μπορούσε να προχωρήσει η ΝΔ εφόσον δεν γίνει εφικτό να βρεθούν από άλλες πολιτικές δυνάμεις οι 20 βουλευτές που υπολείπονται για να φθάσουν στον μαγικό αριθμό 200 – σημαίνει ότι ο καινούργιος εκλογικός νόμος θα τεθεί σε ισχύ από τις μεθεπόμενες εκλογές.

Η συνταγματική αναθεώρηση. Κρίσιμη πρόκληση είναι η συνταγματική αναθεώρηση. Αναμένεται να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο, ενώ οι γνωρίζοντες λένε πως στόχος είναι να έχει τελειώσει μέχρι το τέλος του 2019. Στα προς αναθεώρηση άρθρα όμως δεν περιλαμβάνονται ορισμένα από εκείνα που η ΝΔ τοποθετεί στον πυρήνα των πολιτικών της. Με χαρακτηριστικότερο το 16. Υπάρχει, άρα, θεωρητικά ακόμη το εξής δίλημμα: Θα προτιμηθεί μια ατελέσφορη αναθεώρηση του Συντάγματος και η εκκίνηση εκ νέου της διαδικασίας ή μιας μικρής κλίμακας αναθεώρηση, που θα περιλαμβάνει, ωστόσο, το επίμαχο άρθρο για την προεδρική εκλογή, το οποίο μπορεί να αναθεωρηθεί με 151 ψήφους – κι επομένως θα εξαλείψει την πιθανότητα τον Ιανουάριο του 2020 να διαλυθεί η Βουλή και θα διασφαλίσει θεσμικά έναν ορίζοντα τετραετίας στην κυβέρνηση;

Το Κίνημα Αλλαγής. Στην περίπτωση πάντως που προχωρήσει η διαδικασία οι κεντροαριστεροί, οι του Κινήματος Αλλαγής, δηλαδή, πιστεύουν ότι η συμπολίτευση θα έχει την ανάγκη των ψήφων τους σε ορισμένα άρθρα που χρειάζονται ενισχυμένη πλειοψηφία 180 ψήφων για να αλλάξουν. Από τα 28 που θα κληθεί να αναθεωρήσει η Βουλή τα έξι μπορούν να αναθεωρηθούν με απλή πλειοψηφία, όλα τα υπόλοιπα απαιτούν ενισχυμένη. Ανάμεσα σε αυτά που χρειάζονται 180 βρίσκεται και η παράγραφος 1 του 54, που αφορά τον εκλογικό νόμο. Και ορισμένοι λένε πως αν άλλαζε το περιεχόμενό του, θα μπορούσε να επιτευχθεί η αλλαγή του εκλογικού νόμου με άμεση εφαρμογή. Σε αυτό το σενάριο ωστόσο είναι προφανώς απαραίτητη η βοήθεια του Κινήματος Αλλαγής.