Η Μέκκα των πορτογάλων προπονητών

Ολα δείχνουν πως, αν δεν συμβεί καλοκαιριάτικα κάποια τρομερή αναποδιά, οι τρεις ομάδες που πέρυσι τερμάτισαν στις τρεις πρώτες θέσεις της βαθμολογίας του πρωταθλήματος, δηλαδή ο ΠΑΟΚ, ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ, θα έχουν πορτογάλους προπονητές: δεν έχει ξαναγίνει!

Σάντος

Πώς η Ελλάδα έγινε η Μέκκα των πορτογάλων προπονητών; Νομίζω την αρχή έκανε ο Φερνάντο Σάντος, ίσως ο καλύτερος όλων. Τον έφερε εδώ κάποτε ο Μάκης Ψωμιάδης, κι ο Σάντος κατάλαβε πως στην ΑΕΚ το να είσαι κολλητός του Ντέμη και του Ζαγοράκη (κι αργότερα του Κατσουράνη), σε βοηθά να έχεις το κεφάλι σου ήσυχο, περισσότερο από το να τα έχεις καλά με τον πρόεδρο. Ο Σάντος είχε ένα μεγάλο αβαντάζ: ήταν μέγας γνώστης της ελληνικής ψυχοσύνθεσης και ποτέ δεν υπερεκτίμησε τους παίκτες του, σε όποια ομάδα κι αν δούλεψε. Κατάλαβε γρήγορα την αγάπη τους για το τεμπέλικο ποδόσφαιρο («μην ξοδεύεις ποτέ ενέργεια για να ευχαριστήσεις τον κόσμο») και για αυτό και λατρεύτηκε από τους παίκτες του. Επίσης σε χρόνο ρεκόρ διαπίστωσε πως στην Ελλάδα η ήττα με 1-0, όταν υπάρχει μια κάποια δικαιολογία (η «διαιτησία» είναι καλύτερη…) δεν είναι και τόσο κακό αποτέλεσμα, ενώ η νίκη με 1-0 είναι θρίαμβος…

Πολλοί

Μετά τον Σάντος ακολούθησαν πολλοί: ο κόσμος θυμάται όσους δούλεψαν καλά (τον Μάρκο Σίλβα π.χ. στον Ολυμπιακό, αλλά και τον Ζεσουάλδο Φερέιρα στον ΠΑΟ) και συνηθίζει να ξεχνάει διάφορους που δεν άφησαν και τις καλύτερες εντυπώσεις – τον Μοράις π.χ. που πέρασε από την ΑΕΚ δεν τον θυμάται κανένας. Σίγουρα ο Καρντόσο που ανέλαβε την ΑΕΚ και ο Αμπελ Φερέιρα που διαδέχτηκε στον ΠΑΟΚ τον Ραζβάν Λουτσέσκου, κάτι χρωστάνε στον Πέδρο Μαρτίνς: η καλή του δουλειά πέρυσι στον Ολυμπιακό τους βοήθησε φέτος να έρθουν στην Ελλάδα.

Εξορία

Γιατί προσαρμόζονται εύκολα; Πέρα από το γεγονός ότι είναι καταρτισμένοι και εργατικοί, έχουν και κάποια άλλα αβαντάζ. Πρώτα από όλα το πρωτάθλημα της Πορτογαλίας μοιάζει με το δικό μας: είναι κι αυτό ένα πρωτάθλημα που διεκδικούν δυο – τρεις ομάδες. Επειτα οι Πορτογάλοι δεν είναι τόσο απαιτητικοί – ειδικά την πρώτη χρονιά που αναλαμβάνουν μια ομάδα. Καταλαβαίνουν επίσης εύκολα τα θέλω των διοικήσεων (ο Γιάννης Βαρδινογιάννης είχε πει κάποτε στον Πεσέιρο «θέλω όταν χάνεις να χάνεις δύσκολα» κι αυτός το πήρε κομμάτι τοις μετρητοίς), αλλά κυρίως είναι ικανότατοι στον χειρισμό των δημοσιογράφων και καλοί στο μπλα μπλα: σε αυτό ο Πέδρο Μαρτίνς είναι μάλλον μια εξαίρεση. Κυρίως όμως τους αρέσει πολύ η Ελλάδα: ο μέσος Πορτογάλος εδώ ενθουσιάζεται καθώς δεν κουβαλάει κάποιου τύπου τουπέ, όπως συμβαίνει με τους Ιταλούς π.χ. που νιώθουν, όταν βρίσκονται στην Ελλάδα, σαν να τους έχουν στείλει εξορία.

Συνήθειες

Οι Πορτογάλοι είναι συνήθως ανοιχτόκαρδοι άνθρωποι και ενθουσιάζονται με τις ελληνικές συνήθειες. Τα καφέ τους γοητεύουν και τα ωραία εστιατόρια γίνονται το σπίτι τους. Ακόμα και ο Σάντος πέρναγε από τα μπουζούκια, στα οποία πάντως σαν στο σπίτι του ένιωθε ο Σα Πίντο: την τελευταία φορά που τον είχα πετύχει, πετούσε λουλούδια σε κυρία που καθόταν σε διπλανό τραπέζι προκαλώντας πανικό. Γρήγορα προσαρμόστηκε κι ο Μάρκο Σίλβα: είμαι σίγουρος ότι στην Αγγλία, όπου στέριωσε, τίποτα δεν του έχει λείψει πιο πολύ από το Μικρολίμανο. Ποιοι είχαν πρόβλημα; Οποιοι δεν είχαν σκοπό να μάθουν την πόλη που ζούσαν. Ο Ζαρντίμ π.χ. δεν έβγαινε από του Ρέντη: όταν τελείωνε με τους μεγάλους, πήγαινε να δει τους μικρούς.

Αμπελ

Με τον καινούργιο Πορτογάλο, τον Αμπελ Φερέιρα, που αναλαμβάνει τον ΠΑΟΚ, επιβάλλεται να έχουμε υπομονή πριν τον κρίνουμε: όλα δείχνουν ότι πρέπει να φτιάξει ένα καινούργιο ΠΑΟΚ, καθώς από την ομάδα που πέρυσι αγωνίστηκε στα ευρωπαϊκά καλοκαιρινά προκριματικά θα λείψουν έξι παίκτες. Για ένα 40χρονο με μικρή προϋπηρεσία σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις, το πράγμα δεν είναι και ό,τι ευκολότερο. Αλλωστε το ότι είναι δύσκολη αποστολή το να φτάσει η ομάδα στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ ήταν και ο λόγος που έφυγε ο Ραζβάν Λουτσέσκου. Το είπε και ο πατέρας του. «Δεν του έπαιρναν ποδοσφαιριστές να τον βοηθήσουν να φτάσει στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ και για αυτό και έφυγε» ήταν η εξήγηση που ο μπαμπάς Μιρτσέα έδωσε για το ξαφνικό αντίο του Ραζβάν. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό: τον Λουτσέσκου τον πείραξε πολύ και ότι δεν ανανεώθηκαν τα συμβόλαια του Κάνιας και του Σακόφ, πράγμα που είχε ζητήσει, ενώ και η ανανέωση του Βαρέλα πέρασε από σαράντα κύματα κι ο τρόπος που έγινε, με βάση όσα μαθαίνω, δεν τον ενθουσίασε.

Παλιοί

Ο Λουτσέσκου είχε ζητήσει να μείνουν οι «παλιοί» διότι πάνω σε αυτούς ήθελε να στηριχτεί και φέτος το καλοκαίρι, αλλά το αίτημά του δεν εισακούστηκε. Ειδικά με τον Βαρέλα, που τον ήθελε όσο κανένα άλλο, τον πείραξε που για να μείνει τελικά ο παίκτης, δεν μέτρησε η δική του απαίτηση, αλλά μια παρέμβαση του Βιεϊρίνια! Οσο ο ίδιος ζητούσε την παραμονή του δεν τον άκουγε κανένας. Μόλις τη ζήτησε ο αρχηγός, ο Βαρέλα υπέγραψε σε μια μέρα. Κι ο Λουτσέσκου που είναι αρκετά πονηρός, δεν χάρηκε από την εξέλιξη των πραγμάτων μολονότι έγινε αυτό που ήθελε. Δεν μετρά πάντα το τι γίνεται, αλλά και το πώς γίνεται.

Μέλημα

Ενας καλός του φίλος μου έλεγε χθες ότι ο Ρουμάνος είχε καταλάβει πως ο ΠΑΟΚ θα κατακτούσε το περσινό πρωτάθλημα ό,τι κι αν συνέβαινε και προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις της ομάδας αναλόγως. Το πρώτο και το βασικό του μέλημα ήταν να μη χαλάει τα κέφια των παικτών του: μόνο με τον Γουάρντα δεν άντεξε, αλλά ο Αιγύπτιος είναι σπάνια περίπτωση. Τα καλά αποδυτήρια του ΠΑΟΚ ήταν αποτέλεσμα της δικής του υποχωρητικότητας, ακριβώς όπως ήταν αποτέλεσμα της χαλαρότητας οι πολλοί τραυματισμοί στο φινάλε της σεζόν. Ο Λουτσέσκου έφυγε όταν είδε ότι οι απαιτήσεις μεγαλώνουν – καταλάβαινε επίσης ότι οι τρόποι του στα ευρωπαϊκά ματς δεν εγγυώνται αποτελέσματα. Δεν είναι το πράγμα τόσο απλό όσο το περιέγραψε ο πατέρας του.

Καλό

Πάντως ο νεοφερμένος Αμπέλ Φερέιρα ένα καλό θα το κάνει σίγουρα στον ΠΑΟΚ: θα υποχρεώσει τον Ιβάν Σαββίδη να του πάρει κανένα παίκτη – πράγμα που αν παρέμενε ο Λουτσέσκου δεν ήταν καθόλου βέβαιο. Με κάθε νεοφερμένο προπονητή σε κάθε ομάδα υπάρχει ένας μήνας του μέλιτος: κάποιο δώρο θα του κάνεις. Το καλύτερο που έχει να κάνει ο Φερέιρα είναι να ζητήσει τρεις – τέσσερις παίκτες που να τους ξέρει μόνο αυτός. Δεν υπάρχει ευκολότερος τρόπος για έναν προπονητή να κερδίσει χρόνο…