Επιστροφή στην Πόλη

Ενδιαφέρον για να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στην Πόλη εκδηλώνουν τα τελευταία χρόνια αρκετοί Ελληνες. Ανθρωποι νέοι, στην πλειονότητά τους απόγονοι της εκδιωγμένης ελληνικής κοινότητας του 20ού αιώνα αποφασίζουν να κάνουν ένα καινούριο ξεκίνημα στην Τουρκία επιστρέφοντας στις πατρογονικές τους ρίζες. Το ενδιαφέρον ενισχύεται από την παρατεταμένη οικονομική κρίση που μαστίζει την Ελλάδα σε συνδυασμό με τη ζήτηση εργατικού δυναμικού υψηλής τεχνογνωσίας στη γείτονα χώρα.

Είναι ενδεικτικό ότι σε εκδήλωση με θέμα «Οι προοπτικές εργασίας με επαναπατρισμό στην Πόλη» που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Αθήνα η προσέλευση ήταν αξιοσημείωτη. Μίλησαν για την εμπειρία τους και τα επιχειρηματικά προγράμματα της Τουρκίας Ελληνες που εργάζονται εκεί τα τελευταία χρόνια: ο Γιώργος Ιωαννίδης, στέλεχος της Turkcell, και ο Αντώνης Φιλιππίδης από την Datasel Bilgi Sistemleri AŞ είναι δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις.

Νέα κοινότητα. «Τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί μια νέα κοινότητα στην Πόλη, οι λεγόμενοι Νεοκωνσταντινουπολίτες, Ελληνες που πήγαν στην Τουρκία και δουλεύουν κυρίως σε πανεπιστήμια ή σε επιχειρήσεις», λέει στα «ΝΕΑ» ο Νίκος Ουζούνογλου πρόεδρος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών. «Πρόκειται για έναν πληθυσμό αρκετά μεταβαλλόμενο, καθώς κάποιοι έφυγαν τα τελευταία δύο χρόνια και κάποιοι επιστρέφουν ξανά, μιλάμε όμως για αρκετές εκατοντάδες μέχρι λίγες χιλιάδες ανθρώπους».

Η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών υποστηρίζει και παροτρύνει αυτήν την κινητικότητα βλέποντάς την ως μέσο ενίσχυσης της αποδεκατισμένης ρωμαίικης κοινότητας. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι και οι τουρκικές Αρχές εμφανίζονται θετικές προς αυτήν την κατεύθυνση.

«Η ελληνική κοινότητα στις αρχές της δεκαετίας του ’50 αριθμούσε περισσότερα από 125.000 άτομα, ενώ σήμερα και εξαιτίας όσων ακολούθησαν είναι ένας πληθυσμός περίπου 1.000 ατόμων. Αν αυτό το ανθρώπινο δυναμικό δεν ανανεωθεί, το μέλλον της κοινότητας είναι επισφαλές» λέει ο Νίκος Ουζούνογλου. «Θεωρούμε σημαντικό η ίδια η Τουρκία να προβεί σε μέτρα που θα βοηθήσουν όσους επιθυμούν να επιστρέψουν. Από τις επαφές που έχουμε οι τουρκικές Αρχές είναι ανοιχτές σε μια τέτοια συζήτηση. Το 2015 χρηματοδότησαν μια εκπαιδευτική εκδρομή διάρκειας ενός μήνα με στόχο να γνωριστούν οι Κωνσταντινουπολίτες δεύτερης γενιάς με την πατρίδα των γονιών τους και τον επόμενο χρόνο στήριξαν κάποια μαθήματα τουρκικής γλώσσας σε Ελληνες με καταγωγή από την Τουρκία. Ομως χρειάζονται πιο ενεργητικά μέτρα. Χρειάζεται να γίνει αυτό που συνέβη στη Γερμανία με τους Εβραίους: ενώ μετά τον πόλεμο είχε εξοντωθεί όλη η εβραϊκή κοινότητα, σήμερα περισσότεροι από 300.000 Εβραίοι ζουν στη Γερμανία».

Τα τελευταία χρόνια εκατοντάδες άνθρωποι έχουν αξιοποιήσει τα προγράμματα της ΟΙΟΜΚΩ που στοχεύουν στη διευκόλυνση της παλιννόστησης. Κάθε χρόνο μεγάλος αριθμός εθελοντών μεταβαίνει στην Πόλη για να εργαστεί σε ευαγή ιδρύματα της Ομογένειας, νέοι αρχιτέκτονες ασχολούνται με αποτυπώσεις κτιρίων και μελέτες αποκατάστασης, προσφέρουν έργο σε παιδουπόλεις, σε γηροκομεία ή αλλού.

ΕΡΓΑΣΙΑ. Και κάποιοι αποφασίζουν να μείνουν εκεί. Μία από αυτούς, η 31χρονη Δάφνη Ζαχαριάδου, μιλά για την απόφασή της στα «ΝΕΑ». «Ηρθα για να εργαστώ εθελοντικά στην Κωνσταντινούπολη τον Απρίλιο του 2018 και από τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους ζω μόνιμα εδώ» λέει η Δάφνη, η οποία έχει αποφοιτήσει από το Πολιτικό της Νομικής και έχει σπουδάσει υποκριτική. Σήμερα ξεκινά τη νέα της δουλειά σε έναν τοπικό τηλεοπτικό σταθμό της Κωνσταντινούπολης. «Υπάρχει μια παρεξήγηση όταν μιλάμε για την Τουρκία. Την είχα κι εγώ πριν έρθω. Ομως διαπιστώνω καθημερινά ότι η Κωνσταντινούπολη είναι μια ευρωπαϊκή πόλη στην οποία ζουν αρμονικά πολλές μειονότητες, είναι μια πόλη πολυπολιτισμική και η αντιμετώπιση του κόσμου απέναντί μας είναι εξαιρετικά καλή. Εγώ έχω ρίζες εδώ. Η οικογένεια της γιαγιάς μου εγκατέλειψε άρον άρον μια καλή ζωή στην Πόλη για να γλιτώσει. “Εφυγα από το Πέραν για να κλειστώ σε ένα διαμέρισμα στην Αλεξάνδρας” τη θυμάμαι να λέει επί χρόνια με παράπονο εξιστορώντας τη ζωή της. Σήμερα για μένα είναι πολύ συγκινητικό να πίνω καφέ στον δρόμο του σπιτιού όπου μεγάλωσα, να βλέπω ακόμη τις επιγραφές με τα ονόματα ελλήνων αρχιτεκτόνων σε κτίρια της πόλης, να βλέπω εδώ ένα Συνέδριο για τον Καζαντζάκη. Εχουν γίνει πολλά βήματα και υπάρχουν ομάδες που βοηθούν τους Ελληνες στην παλιννόστηση» εξηγεί.

Ως προς το ενδιαφέρον που αναπτύσσεται για επιστροφή στην πόλη, η Δάφνη λέει: «Η ομάδα με την οποία προσέφερα εθελοντική εργασία αποτελείτο από πέντε άτομα. Πλέον θέλουν όλοι να έρθουν εδώ… Υπάρχουν πολλές προοπτικές στον τουριστικό αλλά και στον καλλιτεχνικό τομέα, που με ενδιαφέρει. Ανοίγουν συνέχεια καινούργια μουσεία και γκαλερί και αν γνωρίζεις άπταιστα αγγλικά και μία ακόμη γλώσσα μπορείς να διεκδικήσεις εργασία με καλές αμοιβές» συμπληρώνει.

«Αισθάνομαι ότι ανήκω εδώ»

Μια διαφορετική εμπειρία διηγείται στα «ΝΕΑ» ο 52χρονος Κώστας Συνοδινός, ο οποίος γεννήθηκε στην Πόλη, έφυγε σε ηλικία 12 ετών λίγο μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και επέστρεψε πριν από τριάμισι χρόνια. «Εγώ αισθάνομαι ότι ανήκω εδώ. Και τα πράγματα ήταν ευκολότερα για μένα όταν αποφάσισα να επιστρέψω καθώς είχα και την τουρκική υπηκοότητα. Η Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών με βοήθησε πάρα πολύ σε αυτήν την αρχή», λέει. «Παρότι εργάστηκα στην Ελλάδα, παντρεύτηκα εκεί, έκανα παιδιά, πήρα την απόφαση να έρθω. Δουλεύω σε μια παιδική κατασκήνωση στην Πρίγκηπο και είμαι ευτυχισμένος. Αλλωστε, όταν κάτι πάει στραβά στη ζωή σου – έτσι έγινε και με μένα – συνήθως επιστρέφεις στις ρίζες σου. Και μέχρι σήμερα δεν το έχω μετανιώσει…».