«Η κοινωνία είναι αυτή που το κάνει θέμα, όχι εγώ»

«Στις 29 Ιουνίου του 1969, η αστυνομία έκανε έφοδο στο Stonewall Inn, ένα γνωστό γκέι μπαρ στην Κρίστοφερ Στριτ, στο Γκρίνουιτς Βίλατζ. Γκέι μπαρ είναι ένα μπαρ στο οποίο συχνάζουν ομοφυλόφιλοι. Η έφοδος στο Stonewall έγινε λόγω υποτιθέμενων παραβιάσεων των νόμων περί οινοπνεύματος και, όπως συνηθίζεται, ο χώρος εκκενώθηκε και πολλοί από τους πελάτες καθώς και από τους εργαζομένους του μπαρ συνελήφθησαν. Για πρώτη φορά σε έφοδο σε ένα τέτοιο μπαρ, ωστόσο, οι θαμώνες δεν αποχώρησαν ήσυχα αλλά αντέδρασαν – και αντέδρασαν εναντίον τόσο της αστυνομίας όσο και του ίδιου του μπαρ. Οι ομοφυλόφιλοι στη Νέα Υόρκη γίνονται από πολλού στόχος παρενόχλησης από αστυνομικούς και εκμετάλλευσης από ιδιοκτήτες μπαρ. Την περασμένη Κυριακή, στη μνήμη των όσων συνέβησαν πριν από έναν χρόνο, δέκα χιλιάδες ομοφυλόφιλοι παρήλασαν από το Βίλατζ, μέσω της Εκτης Λεωφόρου, στο Σιπ Μίντοου του Σέντραλ Παρκ».

Ετσι ξεκινούσε το ρεπορτάζ που υπέγραψε στο «New Yorker» ο Αντονι Χις στις 3 Ιουλίου του 1970. Η «Παρέλαση» του τίτλου, η παρέλαση για την οποία μιλούσε, στην πρώτη επέτειο από την εξέγερση του Stonewall, θεωρείται, με την ευρεία έννοια του όρου, ως η πρώτη Παρέλαση Υπερηφάνειας στην Ιστορία.

«Η παρέλαση οργανώθηκε από την Christopher Street Liberation Day Committee και ξεκίνησε στις 2 μ.μ. από έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο στην Ουάσιγκτον Πλέις. Μισή ώρα νωρίτερα, είχε ήδη συγκεντρωθεί ένα ικανό πλήθος. Ηταν ως επί το πλείστον νεανικό και αποτελούνταν τόσο από νεαρούς άνδρες όσο και από νέες γυναίκες. Οι διοργανωτές φορούσαν πορτοκαλί περιβραχιόνια και μοίραζαν φυλλάδια που έλεγαν “Καλώς ήρθατε στον εορτασμό της πρώτης επετείου του κινήματος Απελευθέρωσης των Γκέι. Ενώνουμε σήμερα τις δυνάμεις μας ώστε να επιβεβαιώσουμε την υπερηφάνειά μας, τον τρόπο ζωής μας και τη μεταξύ μας αλληλεγγύη” […] Ενας δημοσιογράφος πλησίασε δύο αγόρια που στέκονταν δίπλα δίπλα και έκανε την ερώτηση που κάνουν πάντα οι δημοσιογράφοι: “Πώς νιώθετε;”. “Νιώθω υπερήφανος” απάντησε το ένα αγόρι. Στην κεφαλή της πορείας έστεκε ένα αγόρι με την αμερικανική σημαία. Κοντά του, άνδρας μιλούσε με έναν άλλο άνδρα. “Οι ομοφυλόφιλοι είναι πολύ χαζοί” είπε ο πρώτος άνδρας. “Συναθροίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές και έπειτα περνάνε όλο τους τον χρόνο περπατώντας πάνω – κάτω στον δρόμο αγνοώντας ο ένας τον άλλον”».

Την εποχή εκείνη, ακόμα και οι ήπιες πράξεις τρυφερότητας ανάμεσα σε ομόφυλα ζευγάρια ήταν παράνομες στο μεγαλύτερο κομμάτι των ΗΠΑ, το ίδιο φυσικά και η παρενδυσία. Μία σύλληψη – και γίνονταν πολλές – μπορούσε να καταστρέψει στιγμιαία μια καριέρα, μια οικογένεια, ένα μέλλον. Το μπούλινγκ εις βάρος των γκέι θεωρούνταν φυσιολογικό. Η βία ήταν αποδεκτή. Οι περισσότεροι ομοφυλόφιλοι περνούσαν τη ζωή τους προσέχοντας τις κινήσεις τους και την ομιλία τους, ανησυχώντας για το πόσο από τον εαυτό τους πρόδιδαν, όντας απλώς ο εαυτός τους. Οταν λοιπόν ήρθε η ασφάλεια, με τη μορφή μιας στρατιάς υπερήφανων διαδηλωτών, η ανακούφιση ήταν τεράστια.

«Η παρέλαση έπιανε περίπου πέντε τετράγωνα. Κατά καιρούς, το τελευταίο της κομμάτι έμενε πίσω και όποτε συνέβαινε αυτό, ένας αστυνομικός στο αυτοκίνητο που ακολουθούσε φώναζε ήπια: “ΟΚ, κορίτσια, κλείνουμε το κενό!”. Ενα 18χρονο αγόρι από το Λονγκ Αϊλαντ που περπατούσε στα μισά της πορείας αγκαλιά με δύο φίλους του είπε: “Είμαι όρθιος από τις εξίμισι. Είχα τέτοια ένταση που δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Δεν σκόπευα να έρθω αλλά μετά σκέφτηκα, είμαι γκέι και πρέπει να στηρίξω τους ανθρώπους μου”. Μερικές φορές οι διαδηλωτές απευθύνονταν στους θεατές. “Ελάτε μαζί μας!” τους φώναζαν και “Μπείτε, το νερό είναι καλό!”. Εισέπραξαν μερικά μειδιάματα για αυτό και μια – δυο φορές κάποιος πράγματι βγήκε από το πλήθος και εντάχθηκε στην παρέλαση καταχειροκροτούμενος. Νότια του Σέντραλ Παρκ, μια καλοντυμένη μεσήλικη γυναίκα στο πεζοδρόμιο έκανε το σήμα της νίκης. Ενας διαδηλωτής, ένας νέος άνδρας με μουστάκι, φώναξε σε έναν αστυνομικό, επίσης νέο άνδρα με μουστάκι: “Δεν είναι και τόσο άσχημα, είναι;”. “Οχι” του φώναξε ο αστυνομικός».

Χρειάστηκε μισός αιώνας για να ζητήσει, μόλις πρόσφατα, η αστυνομία της Νέας Υόρκης δημόσια συγγνώμη για εκείνη την επιδρομή στο Stonewall Inn που ξεχείλισε το ποτήρι της συνεχούς αστυνομικής παρενόχλησης και των κοινωνικών διακρίσεων εις βάρος των σεξουαλικών μειονοτήτων και λειτούργησε ως καταλύτης για μια νέα γενιά πολιτικού ακτιβισμού. Τα Prides έχουν γίνει πλέον θεσμός σε όλες τις πολιτισμένες χώρες του κόσμου. Ευτυχώς, 15 χρόνια τώρα, συμπεριλαμβάνουμε σε αυτές και την Ελλάδα. Δυστυχώς, ο πολιτισμός μας είναι ακόμα μισός, και θα παραμείνει μέχρι τα αυτονόητα που ζητούν τα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, «ορατότητα», «σεβασμό», «ελευθερία», «ασφάλεια», να γίνουν δεδομένα. Τότε ίσως εκλείψει και αυτή η ερώτηση, «μα-γιατί-πρέπει-να-το-φωνάξεις-ότι-είσαι-γκέι», που γίνεται με πείσμα στρουθοκαμήλου κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες. «Δεν βλέπω κανέναν λόγο ούτε να το φωνάζω ούτε να το κρύβω» είχε απαντήσει ένας υπερήφανος διαδηλωτής ήδη από τις 29 Ιουνίου του 1970. «Η κοινωνία είναι αυτή που το κάνει θέμα, όχι εγώ».