Χρυσό «Παράσιτο», ελληνική έκπληξη

Χώρα παραγωγής Νότιος Κορέα. Σκηνοθέτης ο Μπονγκ Τζουν Χο. Το «Παράσιτο» είναι μια ταινία που με παιχνιδιάρικο σενάριο και κινηματογράφο υψηλής αισθητικής κατορθώνει να γίνει βαθιά πολιτική μιλώντας για το απύθμενο κενό που χωρίζει την άρχουσα από την εργατική τάξη. Οπως είχαμε προβλέψει, έμελλε τελικά να γίνει η μεγάλη θριαμβεύτρια στα βραβεία του 72ου Φεστιβάλ των Καννών που έληξαν το περασμένο Σάββατο. Αυτός ακριβώς ο προβληματισμός, όμως, ήταν το χαρακτηριστικό του και του «Snow piercer», παλαιότερης ταινίας του Μπονγκ Τζουνγκ Χο, εκεί όπου ένα τρένο στο ακρινό μέλλον και μια γη παγωμένη, είχε γίνει η αρένα της σύγκρουσης των τάξεων. Ο Χρυσός Φοίνικας, λοιπόν, ήταν μια καλή επιλογή από την κριτική επιτροπή στην οποία προήδρευε ο Μεξικανός Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιαρίτου και στα μέλη της οποίας ήταν και ο δικός μας «διεθνής» auteur, ο Γιώργος Λάνθιμος.

Λαμπρή τελετή από τη μια μεριά, αλλά συγχρόνως σύντομη (όπως πρέπει να είναι οι τελετές), με τους παρουσιαστές να μην ξεφεύγουν από το θέμα και να μένουν στην ουσία. Βραβεία παρέδωσαν, μεταξύ άλλων, ο Βίγκο Μόρτενσεν, ο Σιλβέστερ Σταλόνε (την ίδια μέρα το πρωί είχε παρουσιάσει αποσπάσματα από την τελευταία «Rambo» ταινία του), ο Μάικλ Μουρ και η κινέζα ηθοποιός Ζανγκ Ζιγί.

ΤΟΠΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ. Η επιτροπή θέλησε να προβάλλει πολύ νέους διαγωνιζόμενους, σνομπάροντας πλήρως σκηνοθέτες σταρ όπως ο Κουέντιν Ταραντίνο, ο Τέρενς Μάλικ, ο Κεν Λόουτς, ο Μάρκο Μπελόκιο, ο Τζιμ Τζάρμους και ο Αμπντελατίφ Κεσίς. Ολοι οι παραπάνω σκηνοθέτες αγνοήθηκαν εντελώς για τις ταινίες τους (αντιστοίχως) «Once upon a time in Hollywood», «Α hidden life», «Sorry we missed you», «Il Traditore», «The dead don’t die» και «Mektoub my love: Intermezzo».

Για την ακρίβεια, με την εξαίρεση του Αντόνιο Μπαντέρας στον οποίο δόθηκε το βραβείο ερμηνείας για τον ρόλο του σκηνοθέτη της ταινίας «Πόνος και δόξα» του Πέδρο Αλμοδόβαρ (στον οποίο δεν δόθηκε κάτι), οι μόνοι από τους παλιούς δημιουργούς που ανέβηκαν στη σκηνή της αίθουσας Λιμιέρ για να παραλάβουν βραβείο είναι οι βέλγοι αδελφοί Ζαν Πιερ και Λικ Νταρντέν. Βραβεύθηκαν για τη σκηνοθεσία του «Νεαρού Αχμέντ», ταινίας με την οποία μίλησαν για το δηλητήριο του τζιχαντισμού στην τρυφερή ηλικία ενός εφήβου. Τα αδέλφια παραμένουν συνεπή στο σινεμά τους, όμως η αλήθεια είναι ότι έχουμε δει καλύτερες ταινίες τους και εξάλλου έχουν να παρουσιάσουν δύο Χρυσούς Φοίνικες για τη «Ροζετά» και το «Παιδί».

Παρότι οι δύο ηθοποιοί της ταινίας «Το πορτρέτο της γυναίκας στη φωτιά» της Λετισιά Σιαμά, η Αντέλ Ανέλ και η Noεμί Μερλάν, ήταν η προσωπική μας προτίμηση για ένα εξ ημισείας βραβείο στην κατηγορία της γυναικείας ερμηνείας, η Βρετανίδα Εμιλι Μπίτσαμ ήταν τελικά η νικήτρια για το «Little Joe» της Αυστριακής Τζέσικα Χάουσνερ, που ναι μεν έχει κάποιες αξίες, όχι όμως για τις ερμηνείες του.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ. Με τον θόρυβο που έχει προκληθεί τα τελευταία χρόνια έχει το θέμα της απουσίας του γυναικείου φύλου από τα βραβεία του φεστιβάλ της Κυανής Ακτής, θα ήταν αδύνατον εφέτος να μη βραβευτεί γυναίκα πίσω από την κάμερα του σκηνοθέτη. Ετσι, η επιτροπή βόλεψε τη Σελίν Σιαμά με το βραβείο σεναρίου για το «Πορτρέτο της γυναίκας στη φωτιά» (η αλήθεια είναι ότι άξιζε κάτι μεγαλύτερο) και τη Ματί Ντιόπ με το μεγάλο βραβείο της επιτροπής για το μάλλον παράξενο  «Atlantique», που γενικώς  δεν άρεσε. Αυτή η μείξη μεταφυσικού θρίλερ, βουντού και κοινωνικού σχολιασμού  ακούγεται ωραία σαν ιδέα αλλά στην πράξη σε αφήνει παγωμένο.

Μιλώντας τέλος για νέες φωνές, το βραβείο της επιτροπής μοιράστηκαν δύο ταινίες, το σουρεαλιστικό «Bacurau» από τη Βραζιλία (που επίσης παίρνει πολιτικές διαστάσεις) και το σούπερ ρεαλιστικό πρώτο φιλμ του Γάλλου Αλντ Τζιλί  «Οι άθλιοι», μια ευθύβολη ματιά στην κατάχρηση εξουσίας από την αστυνομία στις «δύσκολες» περιοχές του Παρισιού. Ειδική μνεία τέλος δόθηκε στην ταινία «Θα πρέπει να είναι παράδεισος» του παλαιστίνιου σκηνοθέτη Ελία Σουλεϊμάν που ζει στη Γαλλία.

To «γκολ» του Βασίλη Κεκάτου

Ηρεμη δύναμη και ένας εξαιρετικά σεμνός άνθρωπος, ο Βασίλης Κεκάτος είναι ο πραγματικός σταρ αυτής της διοργάνωσης διότι έγραψε Ιστορία. Η τέταρτη μικρού μήκους ταινία του,
«Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό κι εμάς», παραγωγή της έμπειρης Ελένης Κοσυφίδου, απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα στις μικρού μήκους ταινίες και αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ με μικρού μήκους ελληνική ταινία στις Κάννες. Ο Κεφαλονίτης σκηνοθέτης, τον οποίο γνώρισα στην Κυανή Ακτή (με γνήσιο πάθος ενδιαφερόταν για τις ταινίες που προβάλλονταν), παρέλαβε το βραβείο από τη σκηνοθέτρια Κλερ Ντενίς, και με έναν σύντομο, λιτό λόγο ευχαρίστησε το φεστιβάλ που τον κάλεσε και όλους τους συνεργάτες του που τον βοήθησαν. Υπόδειγμα αξιοπρέπειας και ένα γνήσιο ταλέντο. Μπράβο του!