«Εχουμε απαντήσεις, δεν ξέρουμε το ερώτημα»

Πάνε αρκετά χρόνια από τότε που είδαμε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το αφιέρωμα στον ούγγρο σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ που μας άφησε άφωνους. Μια μικρή συντροφιά επέμενε να δει το διάρκειας επτά ωρών «Satantango». Στην έξοδο ένας μαυροφορεμένος τύπος με υγρά μπλε μάτια μάς είπε τ’ όνομά του. Είχει γράψει το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε η ταινία, ισχυρίστηκε, και πρότεινε να μας κεράσει μπίρες για το θάρρος μας. Ηταν ο Λάσλο Κρασναχορκάι.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο ο ούγγρος συμβολιστής, που το 2015 βραβεύτηκε με το Διεθνές Μπούκερ, βρέθηκε στη 16η ΔΕΒΘ και προχθές στην Αθήνα για χάρη του μυθιστορήματός του «Η Σέιομπο πέρασε από εκεί κάτω», που μεταφράστηκε στα ελληνικά (Μανουέλα Μπέρκι, Πόλις). Ενα στοχαστικό ημερολογιακό σημείωμα για τον ρόλο και το πεπρωμένο του καλλιτέχνη. Στο περιθώριο της παρουσίασης είχαμε μια μικρή συζήτηση: «Η Σέιομπο ήταν αρχικά μια μυθική βασίλισσα της Κίνας. Μπορούμε να τη μεταφράσουμε εννοιολογικά ως τη θεότητα της ανάπαυσης. Ανάμεσα σε πολλά άλλα, που τα γνωρίζουμε από τους ιστοριοδίφες και τα παλαιά κείμενα, η βασίλισσα μετανάστευσε τρόπον τινά από την Κίνα στην Ιαπωνία και βαφτίστηκε ξανά, αυτή τη φορά με το όνομα Σέιομπο. Θα έλεγα ότι ήταν ένα από τα πιο όμορφα τρόπαια του πολιτισμικού ανταγωνισμού των δύο χωρών. Εκτοτε πήρε τη μορφή ενός κρυφού/πολύτιμου φυλαχτού για κάθε ιάπωνα αυτοκράτορα και συμβολίζει μέχρι και σήμερα την αιωνιότητα. Ηρθα σε επαφή με τη μυθολογία της Σέιομπο όταν κάποια στιγμή παρακολούθησα την ομώνυμη παράσταση του θεάτρου Νο. Από εκεί ήρθε και η έμπνευση».

Στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών όπου βρέθηκε, ανέφερε, μεταξύ άλλων, τη συνάντησή του με τον Τόμας Πίντσον, ενώ τόνισε ότι πλέον δεν βλέπει τη γραφή ως πράξη αντίστασης. «Εχουμε εκατοντάδες απαντήσεις, αλλά δεν ξέρουμε το ερώτημα», ανέφερε. Ο μακροπερίοδος αφηγηματικός χρόνος είναι ο φυσικός του χρόνος, ο εσωτερικός του ρυθμός. Τον αισθάνεται σαν μια μουσική μελωδία. Αν κάτι πάει άσχημα εκεί, τότε το γραπτό του καταρρέει.