Πόσο ασφαλής είναι η «αγκαλιά» των ΗΠΑ

Στην αγκαλιά των ΗΠΑ δείχνει να παραδίδεται ολοκληρωτικά η Κυπριακή Δημοκρατία, με αφορμή το ναυάγιο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων που πυροδότησε η επιμονή της Aγκυρας για την αγορά των ρωσικών S-400 και με δεδομένα τα συμφέροντα και το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για τους υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο. Eνα ναυάγιο που έκανε τις ΗΠΑ να αναζητήσουν νέους συμμάχους στην περιοχή και να προσεγγίσουν τόσο την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και την Ελλάδα ως εναλλακτικούς πυλώνες της πολιτικής τους.

Και ενώ Αθήνα και Λευκωσία επενδύουν τα μέγιστα στον «ψυχρό πόλεμο» ΗΠΑ – Τουρκίας, επιμένουν να αγνοούν τους κινδύνους από το γεγονός ότι μπαίνουν στο σημείο τριβής των σχέσεων των δύο χωρών, καθώς και το ότι η Ουάσιγκτον θα παλέψει να κρατήσει την Aγκυρα υπό την επιρροή της Δύσης.

Οι ΗΠΑ αξιοποιούν διπλωματικά στον εκβιασμό προς την Τουρκία την ενίσχυση της συμμαχίας τους με Αθήνα και Λευκωσία, τόσο μέσω του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου όσο και μέσω των δηλώσεων περί ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας με τις δύο χώρες.

O καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας του ΕΚΠΑ Ιωάννης Μάζης τονίζει στα «ΝΕΑ» για τη στροφή των ΗΠΑ στην Κυπριακή Δημοκρατία: «Στην εξωτερική πολιτική δεν υπάρχουν ούτε διαρκείς αντίπαλοι ούτε διαρκείς φίλοι, υπάρχουν διαρκή συμφέροντα. Η γεωστρατηγική συμπεριφορά της Τουρκίας τα τελευταία δύο χρόνια έχει δημιουργήσει εκείνες τις προϋποθέσεις που έθεσαν εν αμφιβόλω την πιστότητα της Aγκυρας ως προς το Βορειoανατολικό Σύμφωνο».

Με την πίεση που επιχειρούν να ασκήσουν οι ΗΠΑ μέσω Αθήνας και Λευκωσίας στην Αγκυρα θα πρέπει να ερμηνευθεί και το νομοσχέδιο Μενέντεζ – Ρούμπιο που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρεωτική αναφορά των παραβιάσεων της Τουρκίας έναντι Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, την άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία και την υποστήριξη της τριμερούς συνεργασίας Αθήνας – Λευκωσίας – Ιερουσαλήμ στο θέμα του EastMed και της ενεργειακής ασφάλειας.

Ο αμερικανός γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ την περασμένη εβδομάδα επισκέφθηκε τη Λευκωσία και είχε συνάντηση με τον πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, με επίκεντρο την εμβάθυνση των σχέσεων Ουάσιγκτον – Λευκωσίας, δίνοντας το μήνυμα της σημασίας της Κύπρου για τους σχεδιασμούς στην περιοχή, ενώ στη συνέχεια επισκέπτεται και την Αθήνα.

Τουρκία και ΗΠΑ βαδίζουν αυτή τη στιγμή το επικίνδυνο μονοπάτι του εκβιασμού εκατέρωθεν, με την Ουάσιγκτον να εργαλειοποιεί την προσέγγιση Αθήνας – Λευκωσίας.

Η Αγκυρα απαντά στον εναγκαλισμό με ένα «τροχιοδεικτικό» δημοσίευμα στην εφημερίδα «Milliyet», το οποίο επιχειρούσε να συνδέσει την απόκτηση των S-400 με την ανάγκη προστασίας της Τουρκίας από τις «ελληνικές παραβιάσεις» στο Αιγαίο, αλλά και για να καλυφθεί η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία έχει πλέον αυξημένη σημασία λόγω της ενέργειας.

Η Τουρκία συντηρεί την επιθετική ρητορική της διά των πλέον επίσημων τοποθετήσεων κυβερνητικών αξιωματούχων, που ξεκαθαρίζουν ότι θα προστατεύσουν τα συμφέροντα της χώρας έναντι όλων, αλλά και συνεχίζοντας την πολιτική των παραβιάσεων.

Τίθεται ως εκ τούτου το ερώτημα τι θέση θα πάρει η Ουάσιγκτον σε ενδεχόμενη κρίση στο Αιγαίο και αν τελικά θα παρέμβουν υπέρ κάποιας πλευράς ή θα αφήσουν το επεισόδιο να εξελιχθεί, καθώς ίσως να αποβεί προς όφελός τους το παζάρι που βρίσκεται σε εξέλιξη…

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ. Η μεταστροφή των ΗΠΑ θα πρέπει να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα της ανάγκης τους να προχωρήσουν σε αναθεώρηση της πολιτικής τους στον απόηχο και της διαδικασίας αποδόμησης των αμερικανοτουρκικών σχέσεων και τίθεται το ερώτημα για τους κινδύνους που εγκυμονεί η αξιοποίηση της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας στο παζάρι με την Αγκυρα και τι θα μπορούσε να επιφέρει ένα ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο…

Ο εναγκαλισμός της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις ΗΠΑ δεν πρέπει να θεωρείται πανάκεια επίλυσης όλων των προβλημάτων και, ειδικά, της επιθετικότητας της Τουρκίας.

Οπως επισημαίνει ο Ιωάννης Μάζης, «η Τουρκία του Ερντογάν δεν είναι σε θέση να αλλάξει πορεία», χαρακτηρίζοντας πιθανότερο σενάριο την οριστική ρήξη Αγκυρας – Ουάσιγκτον, ωστόσο τονίζει ότι «μια αλυσίδα στρατηγικά ορισθησόμενων θερμών επεισοδίων στο Αιγαίο δεν μπορεί να θεωρείται απίθανη, όμως αυτά τα επεισόδια δεν θα οδηγήσουν την Αγκυρα σε γεωστρατηγικά κέρδη, αλλά ούτε και την Αθήνα. Σε αυτή την περίπτωση μια πιθανή λύση θα είναι η ουδετεροποίηση του διαύλου Δαρδανελλίων – Αιγαίου και η διαρκής του “προστασία” από δυνάμεις του Βορειοανατολικού Συμφώνου». Κάτι που ίσως είναι η βασική επιδίωξη του παιχνιδιού…