Ποιος θα κερδίσει στο master chef των ευρωψηφοδελτίων;

Οι σεφ λένε πως πριν από τη συνταγή, αυτό που μετράει είναι η πρώτη ύλη. Αν στα κομματικά επιτελεία ήταν λάτρεις της μαγειρικής, λοιπόν, θα γνώριζαν πως δεν φθάνει να εκτελείς πιστά μια συνταγή για να φτιάξεις ένα καλό ευρωψηφοδέλτιο. Πρέπει να αξίζουν και τα υλικά του. Ο κανόνας δεν τηρείται πια, αφού τα κόμματα μοιάζουν να ακολουθούν τις οδηγίες εκείνης που έκριναν ότι απέδωσε στις προηγούμενες ευρωκάλπες: Πολλές δόσεις σελέμπριτι, μαζί με ολίγη από άτομα με ειδικές ανάγκες και μια ιδέα από εκπροσώπους κάποιας μειονότητας. Σε αυτό προσθέτουν μια τζούρα από γόνους συν δυο με τρεις μεζούρες από ονόματα με καριέρα στην εγχώρια πολιτική σκηνή. Γιατί όμως;

Οσοι ασχολούνται χρόνια με την κουζίνα της πολιτικής επιμένουν πως το ευρωψηφοδέλτιο είναι «ένα ψηφοδέλτιο συμβολισμών». Αναγνωρίζουν πως πρέπει να περιλαμβάνει υποψηφίους που θα μπορούσαν να κάνουν τη δουλειά στα έδρανα του Ευρωκοινοβουλίου. Αλλά βασικά μέσω αυτού πιστεύουν ότι μπορούν να πλασάρουν στο εκλογικό σώμα το προφίλ που επιθυμούν να φιλοτεχνήσουν για τα κόμματά τους. Ή να στείλουν στους ψηφοφόρους τα μηνύματα που έχουν μετρήσει πως πρέπει να εκπέμψουν. Η ΝΔ, π.χ., έχει ήδη ανακοινώσει δεκαπέντε υποψηφίους άγνωστους στο ευρύ κοινό, πολλοί από τους οποίους κατεβαίνουν για πρώτη φορά σε εκλογές. Ετσι, η Πειραιώς αποπειράται να δώσει την εικόνα του 44χρονου κόμματος που αποφάσισε να ανανεωθεί.

Η κυβέρνηση. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, στην πρώτη φουρνιά υποψηφιοτήτων που ανακοίνωσε φρόντισε να είναι έντονο το αριστερό στοιχείο – για να θυμίσει στον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων του πως παρά τις «γέφυρες» και τα Μνημόνια δεν έχασε την αριστερή ψυχή του. Μετά ήρθε η σειρά του πρώην ποταμικού Σπύρου Δανέλλη και της πάλαι ποτέ Ανεξάρτητης Ελληνίδας υπουργού Ελενας Κουντουρά. Για να πειστούν οι ψηφοφόροι ότι το κυβερνών κόμμα αντί να συρρικνώνεται πληρώνοντας τη φθορά που προκαλεί η εξουσία – ή το κόστος αποφάσεων σαν τις Πρέσπες -, μεγαλώνει. Σημειολογικά μιλώντας, βέβαια, τα ποθητά σημαινόμενα – του ανοίγματος σε άλλους χώρους και της μετατόπισης προς τη μετριοπάθεια του Κέντρου – ήρθαν να αναιρέσουν επιλογές τύπου Πάνου Λάμπρου. Ή σαν εκείνη της Μυρσίνης Λοΐζου, που είχε φροντίσει να τιτιβίσει σε ύφος που θα ζήλευε η Ακροδεξιά – τον αγώνα ενάντια στην οποία, σύμφωνα πάντα με την επίσημη συριζαϊκή ρητορική, δίνει το κόμμα στην παρούσα προεκλογική περίοδο.

Το ΚΙΝΑΛ. Από το ΚΙΝΑΛ, πάλι, μιλούν για ένα ευρωψηφοδέλτιο που συνδυάζει «την εμπειρία με το νέο αίμα». Θα μπορούσε, ωστόσο, να υποστηρίξει κανείς πως υποδόρια θέλουν να περάσουν το μήνυμα «η όλη Κεντροαριστερά είναι εδώ». Και παραμένει πολυσυλλεκτική, όπως ήταν τις εποχές του πράσινου μεγαλείου. Για να το πούμε αλλιώς, κατεβάζουν ανθρώπους για όλα τα γούστα. Είσαι βαθύ ΠΑΣΟΚ; Σταυρώνεις Νίκο Παπανδρέου. Δεν θες να πας στη Φώφη; Το ρίχνεις στον Νίκο Ανδρουλάκη. Ξύπνησε ο μακεδονομάχος μέσα σου; Σε καλύπτει η Εύα Καϊλή. Ανήκεις στο λεγόμενο μέτωπο της λογικής; Κατεβαίνει ο Γιώργος Καμίνης.

Η Ζωή και οι άλλοι. Την παραπάνω πεπατημένη ακολουθούν μέχρι και τα μικρά και «αντισυμβατικά» κόμματα. Σαν της Ζωής Κωνσταντοπούλου, που ενέταξε στο δικό του την ηγετική ομάδα του «Δεν πληρώνω». Για να δείξει η αρχηγός πως εκείνη, σε αντίθεση με τους πρώην συντρόφους της που κάθισαν στους υπουργικούς θώκους, δεν σταμάτησε ποτέ να κάνει επαναστατική γυμναστική. Οι ειλικρινείς, πάντως, από τα επιτελικά στελέχη των κομμάτων παραδέχονται πως «στη σταυροδοσία των ευρωεκλογών δύο πράγματα μόνο παίζουν ρόλο. Η τηλεόραση κι η αναγνωρισιμότητα που προσφέρει. Ολα τα άλλα κριτήρια πάνε στον βρόντο».

Ανανέωση. Εξού ίσως μέχρι κι η Πειραιώς που ποντάρει στην ανανέωση κατεβάζει τη Βίκυ Φλέσσα ή την Πέγκυ Σταθακοπούλου. Κι οι συριζαίοι προσπαθούν καιρό να πείσουν τον ηθοποιό Αλέξη Γεωργούλη να χριστεί υποψήφιος της Κουμουνδούρου. Αν εκείνος προσθέσει λίγο από το γκλίτερ της διασημότηταάς του στο ευρωψηφοδέλτιο τους, αυξάνουν τις πιθανότητές τους να εκλέξουν έναν ευρωβουλευτή μιας και τα μέχρι τώρα προγνωστικά των αντιπάλων τους δίνουν τρεις το πολύ – ενώ το 2014 είχαν κατορθώσει να στείλουν έξι στις Βρυξέλλες. Μια Ραλλία Χρηστίδου, εξάλλου, δεν φέρνει την εκλογική άνοιξη. Αν, όμως, δίπλα στην τραγουδίστρια που έγινε γνωστή από ένα ριάλιτι βάλεις κι έναν ζεν πρεμιέ των χρόνων της ακμής των ελληνικών σειρών στη μικρή οθόνη ενδέχεται να τραβήξεις την προσοχή εκείνων που ζουν σε απομακρυσμένες γωνιές της επικράτειας, εκεί που ακόμη η τιβί έχει κοινό, άρα και δύναμη. Οι ταυτίσεις, εξάλλου, με κορίτσια ή αγόρια της διπλανής πόρτας που βρήκαν τον δρόμο τους στη σόου μπιζ είναι δοκιμασμένο κόλπο.

Οι αθλητές. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να φέρει κι ένας διάσημος αθλητής. Το έχει αποδείξει το παράδειγμα του νυν γαλάζιου ευρωβουλευτή Θοδωρή Ζαγοράκη, ο οποίος εξελέγη το 2014 με 187.384 ψήφους. Εύλογα, λοιπόν, η Κουμουνδούρου έκανε – ανεπιτυχώς βέβαια – πρέσινγκ στον Παναγιώτη Γιαννάκη. Οπως, άλλωστε, σημειώνει γνώστης του μιντιακού περιβάλλοντος από μεγάλο κόμμα «ακόμη κι εκείνοι οι υποψήφιοι που έχουν μια σχετικά συχνή πρόσβαση στο γυαλί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τους σταρ στην προτίμηση των ψηφοφόρων». Δεν το λέει αυθαίρετα. Το υποστηρίζει διαβάζοντας τις μετρήσεις που έχει στα χέρια του.

Το εκλογικό σύστημα. Σύμφωνα με μια υψηλόβαθμη κομματική πηγή, πάντως, «για όλα φταίει το εκλογικό σύστημα. Το γεγονός πως έχει οριστεί ως εκλογική περιφέρεια ολόκληρη η ελληνική επικράτεια. Αλλά και η κατάργηση της λίστας». Στην ανάλυσή του οι ευρωκάλπες έχουν μετατραπεί σε κάλπες διασημοτήτων μετά την απόφαση των Σαμαρά – Βενιζέλου να αλλάξουν τον τρόπο εκλογής των υποψηφίων. Επιμένει δε πως ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε τεράστιο λάθος διατηρώντας τον σταυρό. «Εσπασε τη Β΄ Αθηνών για να καταπολεμήσει τη διαφθορά και τη μεσημεριανοποίηση της πολιτικής κι άφησε το χειρότερο». Για να είμαστε δίκαιοι, ωστόσο, όταν προ καιρού γινόταν η σχετική κουβέντα για επαναφορά της λίστας, μιας και οι διαρροές ήθελαν τον Πρωθυπουργό να το εξετάζει, πολλοί από την αντιπολίτευση έκριναν πως δύσκολα εκείνος θα μπορούσε να δικαιολογήσει μια τέτοια απόφαση. Το επιχείρημα ήταν ότι «ο σταυρός είναι η επιτομή της δημοκρατικής διαδικασίας, ενώ με τη λίστα ο εκάστοτε αρχηγός διορίζει ευρωβουλευτές της αρεσκείας του».

Τεστ. Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις αρκετοί πολιτικοί και άνθρωποι από το στενό περιβάλλον αρχηγών κομμάτων, διατείνονται πως οι ευρωεκλογές είναι και «ένα τεστ για τους πολίτες. Να δούμε αν θα ψηφίσουν με τα κριτήρια που ψήφισαν την προηγούμενη φορά». Ενας αρχηγός, μάλιστα, λέει στους οικείους του «εγώ θα δώσω στους ψηφοφόρους επιλογές, φθάνει να κάνουν κι εκείνοι τις δικές τους».

Ενα σουξεδάκι της R&B των 1970’s έλεγε «give the people what they want», ελληνιστί «δώσε στον λαό αυτό που θέλει». Συνοψίζει την τακτική που ακολουθούν όλα τα κόμματα – και τα ευρωψηφοδέλτιά τους είναι η πιο χαρακτηριστική απόδειξη -, γιατί στο τέλος της ημέρας οι ψήφοι είναι απαραίτητες. Λογικό. Αρκεί να μην ξεχνούν ότι όπως ένα βιβλίο μαγειρικής αξίζει όσο η χειρότερη συνταγή του, έτσι κι ένα κόμμα αξίζει όσο το χειρότερο ψηφοδέλτιό του.