«Η τέχνη στα Εμιράτα κυριαρχείται από τις γυναίκες»

Από τη Φριζ του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης – δύο από τις μεγαλύτερες φουάρ τέχνης παγκοσμίως που υποδέχονται έως και 70.000 επισκέπτες μέσα σε τρεις ημέρες – όπου ήταν επικεφαλής ανάπτυξης κοινού, η ελληνίδα επιμελήτρια, Χλόη Βαΐτσου, βρίσκεται στην καρδιά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στο Ντουμπάι, ως διεθνής διευθύντρια της Αρτ Ντουμπάι, της έκθεσης που φέτος μπαίνει στην εφηβεία έχοντας συμπληρώσει 12 χρόνια παρουσίας και ετοιμάζεται να υποδεχθεί αίθουσες τέχνης από 41 χώρες. «Ανυπομονώ να βυθίσω τον εαυτό μου στο ιδιαίτερο πολιτιστικό και ιστορικό πλαίσιο της έκθεσης και της περιοχής, έξω από τον παραδοσιακό φακό της δυτικής οπτικής με τον οποίο λειτουργούσα ως επί το πλείστον μέχρι σήμερα. Θεωρώ ότι αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία να διερευνήσω νέες προοπτικές και να οικοδομήσω γνώσεις», λέει στο «Νσυν», ενώ βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία πριν από τα εγκαίνια της Αρτ Ντουμπάι στις 19 Μαρτίου ύστερα από τρεις μήνες εντατικής δουλειάς καθώς ανέλαβε τη θέση μόλις τον Δεκέμβριο.

Η Αρτ Ντουμπάι ανήκει στις εικαστικές διοργανώσεις εκείνες που, όπως λέει, είναι «ζωτικής σημασίας για τους καλλιτέχνες για να παρουσιάσουν το έργο τους και για τις συμμετέχουσες γκαλερί για να αναδείξουν τα προγράμματά τους, κι είναι ιδιαιτέρως χρήσιμες για όσους δεν βρίσκονται σε μεγάλους αστικούς κόμβους. Προσφέρουν επίσης τη δυνατότητα σε επιμελητές, διευθυντές μουσείων, κριτικούς τέχνης, φοιτητές και ενθουσιώδεις φίλους της τέχνης να αλληλεπιδρούν με ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνικής πρακτικής από όλο τον κόσμο σε μια τοποθεσία. Οι εκθέσεις τέχνης είναι επωφελείς για τους συλλέκτες που επιθυμούν να κάνουν ανακαλύψεις. Επιτρέπουν δε, την ανταλλαγή ιδεών και έχουν σημαντικά οικονομικά οφέλη για τις πόλεις υποδοχής, καθώς και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ταυτότητάς τους».

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΦΙΛ. Τι θα πρέπει να περιμένει ο κόσμος της τέχνης από την Ελληνίδα με τη δεκαετή διεθνή πείρα; «Ο ρόλος μου εστιάζεται κυρίως στην ανάπτυξη του παγκόσμιου προφίλ της Αρτ Ντουμπάι μέσω διεθνών στρατηγικών εμπορικών και μη κερδοσκοπικών συνεργασιών, την ανάπτυξη συλλεκτικού και μουσειακού κοινού, την οικοδόμηση διαφορετικών δικτυών πατρώνων, χορηγών και γκαλερί σε τοπικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, με σκοπό την εξασφάλιση ενός βιώσιμου πλαισίου λειτουργίας για τη φουάρ και την εδραίωση της θέσης της ως μία από τις πιο σημαντικές εμπορικές πλατφόρμες τέχνης του κόσμου», εξηγεί. Και για να πετύχει τον στόχο της έχει εστιάσει κυρίως στη στρατηγική προσέλκυσης συλλεκτών και ανθρώπων από τον χώρο των μουσείων, ενώ έχει εξασφαλίσει – όπως υποστηρίζει – αριθμό ρεκόρ συμμετοχής εκπροσώπων από στρατηγικούς, υψηλής ποιότητας, διεθνείς κόμβους και έχει ξεκινήσει συνεργασίες με συγκεκριμένες εθνικές αντιπροσωπείες της επόμενης Μπιενάλε της Βενετίας καθώς και χορηγών. Επιπλέον έχει συμβάλει και στο καλλιτεχνικό περιεχόμενό του σε συνεργασία με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Αρτ Ντουμπάι, Πάμπλο ντε Βαλ, όπως και στη δημιουργία ενός καινοτόμου μουσικού προγράμματος για τις βραδινές δράσεις της φουάρ.

Για τη Δύση το Ντουμπάι είναι μια πόλη ταυτισμένη με εντυπωσιακά κτίρια, με την πολυτέλεια, την υπερκατανάλωση, την υπερβολή και υπάρχει η άποψη πως η τέχνη αντιμετωπίζεται ως καταναλωτικό προϊόν. Πού βρίσκεται η αλήθεια; «Οι πολιτιστικές σκηνές των ΗΑΕ αυξάνονται ραγδαία, όπως αποδεικνύεται από τα πρόσφατα εγκαίνια του καταπληκτικού μουσείου Jameel Art Center στο Ντουμπάι, τη συνεχιζόμενη επιτυχία του Λούβρου Αμπου Ντάμπι, τη σημαντικότητα της Μπιενάλε της Σάρζα και την ιδιαιτερότητα του πολιτιστικoύ συγκροτήματος Alserkal Avenue.Υπάρχει μια εντυπωσιακή ποικιλία πολιτιστικών πρωτοβουλιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ευρύτερες διασυνδεδεμένες παγκόσμιες σχέσεις του Ντουμπάι», λέει η ελληνίδα επιμελήτρια, η οποία εκτιμά ότι οι επιλογές της θα συμβάλλουν στους στόχους της διοργάνωσης που είναι όχι μόνο να αυξήσει συμμετέχοντες και επισκέπτες από τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Ασία, την Ευρώπη και την Αφρική, όπου ήδη έχει κερδίσει σημαντικό έδαφος, αλλά να κατακτήσει και φιλότεχνο κοινό από την Αυστραλία, τη Λατινική Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία.

Κι αν στο πεδίο της τέχνης φαίνεται να κινείται με άνεση η Χλόη Βαΐτσου, πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα όταν καλείται να εργαστεί σε μια αραβική χώρα έστω και όχι τόσο πιστή στην εφαρμογή των αυστηρών μουσουλμανικών αρχών; «Yπάρχει μια προκατάληψη που ομολογουμένως μοιραζόμουν και εγώ  πριν φτάσω στην περιοχή, που πιθανώς προέρχεται από έναν δυτικό «οριενταλιστικό» φακό μέσα από τον οποίο βλέπουμε τον ρόλο των γυναικών στη Μέση Ανατολή. Είναι γνωστό ότι το σύστημα της τέχνης στον Κόλπο κυριαρχείται από τις γυναίκες, με πολλά από τα μουσεία της περιοχής, τις εκθέσεις και τα φεστιβάλ να βρίσκονται υπό γυναικεία ηγεσία, όχι απλά φαινομενικά, αλλά ουσιαστικά.  Για τις ίδιες τις γυναίκες  το φύλο έχει μετεξελιχθεί στην πράξη σε μη-ζήτημα».